Voorzieningenrechter verklaart verzoeken over huurhandhaving Heemstede niet-ontvankelijk — RBNHO:2026:10155
belanghebbendheid en ontvankelijkheid bij handhavingsverzoeken huurregels
Eiser / verzoeker
Stichting de Wilde Tijger en een bewoner van Heemstede (verzoekers)
Verweerder / gedaagde
College van burgemeester en wethouders van Heemstede
Voorzieningenrechter verklaart zowel het verzoek van de stichting als dat van de bewoner niet-ontvankelijk, zonder inhoudelijk op de gevraagde spoedmaatregel in te gaan.
- Stichting diende 35 handhavingsverzoeken in op grond van de Wet betaalbare huur, deels namens bewoners
- Belangenorganisatie is alleen belanghebbende als zij door concrete, structurele activiteiten daadwerkelijk opkomt voor haar doelstelling; alleen procederen is onvoldoende
- Stichting bleek geen leden of donateurs te hebben en alleen bezig met een rekenwebsite en procedures, en werd daarom niet-ontvankelijk verklaard
- Verzoek van de bewoner niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van een lopend bezwaar (connexiteit) en van een spoedeisend belang
- Voorzieningenrechter neemt geen inhoudelijke beslissing over de gevraagde spoedmaatregel tegen de handhaving van de huurregels
Samenvatting
Stichting de Wilde Tijger uit Heemstede diende in januari 2026 op eigen naam 35 verzoeken om handhaving in bij de gemeente Heemstede, gebaseerd op de Wet betaalbare huur. Vijftien verzoeken gingen over bewoners van twee straten, twintig over bewoners uit andere delen van de gemeente. De gemeente liet in februari 2026 weten de verzoeken niet in behandeling te nemen omdat de stichting naar haar oordeel geen belanghebbende is, al werd een deel van de onderliggende verzoeken wel apart onderzocht.
Een van de betrokken bewoners, aangeduid als verzoeker sub 2, stelde zich samen met de stichting en enkele andere bewoners op het standpunt dat de gemeente te laat reageerde en stelde de gemeente in gebreke. De gemeente stelde vervolgens bij besluit van 22 april 2026 het verzoek van de stichting en van bewoners die haar hadden gemachtigd, buiten behandeling, omdat een uitspraak van de huurcommissie ontbrak. Drie andere verzoeken, waaronder dat van verzoeker sub 2, bleven wel in behandeling. Op 11 mei 2026 liet de gemeente weten geen dwangsom verschuldigd te zijn, omdat op 22 april 2026 al een besluit was genomen.
De stichting en verzoeker sub 2 vroegen de voorzieningenrechter vervolgens om een spoedmaatregel tegen het besluit van 11 mei 2026. Tijdens de voorbereiding bleek dat er helemaal geen bezwaar was gemaakt tegen de onderliggende besluiten, wat wel een voorwaarde is om een spoedmaatregel te kunnen vragen. De rechtbank besloot daarom een eerdere brief van verzoeker sub 2 alsnog als bezwaarschrift aan te merken en door te sturen naar de gemeente.
Op de zitting boog de voorzieningenrechter zich eerst over de vraag of de stichting wel belanghebbende is. Een organisatie kan alleen opkomen voor een algemeen of collectief belang als zij dat belang niet alleen statutair heeft vastgelegd, maar er ook daadwerkelijk en structureel voor opkomt met concrete activiteiten. Het enkel voeren van procedures is daarvoor niet genoeg. Op de zitting bleek dat de stichting alleen bezig is met het laten bouwen van een website om de juiste huur te berekenen en met het voeren van procedures, en dat zij geen leden of donateurs heeft. Op grond daarvan oordeelde de voorzieningenrechter dat de stichting niet als belanghebbende kan worden aangemerkt en dus niet-ontvankelijk is.
Voor verzoeker sub 2 gold een ander probleem. Zijn verzoek om een spoedmaatregel was gericht tegen het besluit van 11 mei 2026, over het niet verschuldigd zijn van een dwangsom. Een spoedmaatregel kan echter alleen worden gevraagd als er een lopend bezwaar of beroep is waarmee het verzoek samenhangt, en als er een spoedeisend belang is. Verzoeker sub 2 wilde zijn brief van 29 mei 2026 niet als bezwaarschrift zien, en erkende op de zitting bovendien dat een spoedeisend belang bij dit specifieke verzoek ontbrak. Daarom verklaarde de voorzieningenrechter ook zijn verzoek niet-ontvankelijk.
De voorzieningenrechter merkte ten overvloede op dat kort voor de zitting een grote hoeveelheid stukken was ingediend zonder toelichting of inventarislijst, terwijl het niet aan de rechter is om daar zelf de relevante standpunten uit te filteren. Een poging om de impasse tussen partijen op de zitting te doorbreken, slaagde niet. De voorzieningenrechter verklaarde zowel het verzoek van de stichting als dat van verzoeker sub 2 niet-ontvankelijk, zodat over de gevraagde spoedmaatregel geen inhoudelijke beslissing werd genomen.
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-HollandRechtsgebied
Bestuursrecht; BestuursprocesrechtZaaknummer
HAA 26/2761
Procedure
Voorlopige voorziening
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een man uit de regio Haarlem helpt als onbezoldigd cliëntondersteuner kwetsbare mensen die te maken hebben met opvang, schuldhulp en sociale voorzieningen. Hij staat hen bij in gesprekken met gemeenteambtenaren en zorgverleners, dient namens hen verzoeken in en stelt ingebrekestellingen op als de gemeente te laat beslist. Zelf maakte hij omstreeks 2020 gebruik van opvangvoorzieningen. Sindsdien is hij actief voor een stichting die rechtsbijstand en ondersteuning biedt aan kwetsbare mensen. De gemeente Haarlem besloot op 26 november 2025 dat hij geen cliënten meer mag bijstaan of vertegenwoordigen in het verkeer met de gemeente, voor een periode van drie jaar. Het college van burgemeester en wethouders vindt dat zijn gedrag het vertrouwen in zijn functioneren ernstig ondermijnt. Het verwijt hem onder meer intimiderend en onprofessioneel gedrag, het wekken van misleidende verwachtingen bij cliënten, onduidelijke rolvervulling, onjuiste informatieverstrekking en financiële onregelmatigheden. Die verwijten baseert het op verklaringen van gemeenteambtenaren en medewerkers van zorginstellingen. De man maakte bezwaar. De adviescommissie voor bezwaarschriften adviseerde het college op 13 mei 2026 het besluit te herroepen, omdat de aangedragen feiten de ernstige bezwaren niet aantoonden. Het college volgde dat advies niet. Het vroeg extern advies aan een advocaat, die twee keer een tegengesteld advies uitbracht. Bij de beslissing op bezwaar van 18 augustus 2026 handhaafde het college de weigering, maar verkortte het de periode tot anderhalf jaar. Na die periode volgt een startgesprek over de manier van communiceren en samenwerken. De man stelde op 29 september 2026 beroep in en vroeg de voorzieningenrechter om het besluit te schorsen tot zes weken na de uitspraak in beroep. Hij zei dat het beroep waarschijnlijk langer duurt dan de weigering zelf, dat cliënten geen effectieve begeleiding meer krijgen en dat het college buitensporig reageert op een kritische onafhankelijke ondersteuner. Het college hield vol dat het gaat om een langdurig patroon van handelen dat de samenwerking in de keten frustreert, en dat de belangen van kwetsbare cliënten zwaarder wegen. Hij mag mensen nog steeds adviseren en helpen, alleen niet optreden als gemachtigde of vertegenwoordiger in het contact met de gemeente. De voorzieningenrechter wijst erop dat het college een gemachtigde alleen mag weigeren bij ernstige bezwaren, dus in feite alleen in uitzonderlijke gevallen. Het bestuursorgaan mag die bevoegdheid niet gebruiken om van een bekwame maar lastige tegenstander af te komen. Het moet met concrete feiten en omstandigheden motiveren waarom het ernstige bezwaren ziet. Bij de belangenafweging komt de man er niet uit. Hij voert alleen het belang van zijn cliënten aan, en dat is geen persoonlijk belang. De belangen van een niet afgebakende groep derden wegen volgens de rechter niet mee. Bovendien is onvoldoende onderbouwd dat die cliënten helemaal zonder bijstand zitten, omdat zij zich tot anderen kunnen wenden. Ook staat vast dat hij cliënten nog steeds adviseert en op afstand ondersteunt, zonder dat het college daar tegen optreedt. De rechter acht het bovendien niet op voorhand evident dat het besluit in de beroepsprocedure sneuvelt. Of de aanpak van de man de samenwerking tussen cliënten en het college onaanvaardbaar heeft verstoord, vraagt een waardering van de feiten die in een spoedprocedure niet past. Hetzelfde geldt voor de vraag of hij vooraf voldoende is gewaarschuwd. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af. Het weigeringsbesluit blijft gelden, griffierecht wordt niet vergoed en er is geen proceskostenveroordeling.
Twee inwoners van Zandvoort maakten bezwaar tegen een omgevingsvergunning die de gemeente op 23 juni 2025 had verleend. Die vergunning maakte het mogelijk de daken van 91 woningen te verduurzamen. Het college van burgemeester en wethouders besliste maar niet op hun bezwaar. Daarom stuurden de bezwaarmakers op 15 december 2025 een ingebrekestelling per aangetekende e-mail, waarmee zij het college in gebreke stelden voor het uitblijven van een beslissing. Op 30 december 2025 stelden zij beroep in tegen het niet tijdig beslissen. Pas op 14 april 2026 nam het college alsnog een beslissing op bezwaar. Het herriep het besluit van 23 juni 2025 voor wat betreft de gewijzigde tekening, liet het besluit verder in stand en kende de bezwaarmakers een vergoeding voor de proceskosten in bezwaar en een dwangsom wegens te late beslissing toe. De bezwaarmakers trokken daarna hun beroep in, maar vroegen de rechtbank wel het college te veroordelen in de proceskosten van het beroep. Het college verzette zich daartegen. Volgens de gemeente was het beroep te vroeg ingesteld. De aangetekende e-mail van 15 december 2025 zou niet gelden als geldige ingebrekestelling, omdat de gemeente voor elektronisch contact alleen het beveiligde mailsysteem Zivver heeft opengesteld. De latere ingebrekestelling per brief kwam pas op 23 december 2025 binnen. Daardoor zou de wettelijke wachttijd van twee weken, die voorafgaat aan beroep tegen het niet tijdig beslissen, op 30 december nog niet zijn verstreken. De rechtbank volgt het college daar niet in. Een bestuursorgaan mag een elektronisch bericht alleen weigeren als het de elektronische weg niet heeft geopend of nadere eisen heeft gesteld. De gemeente zegt dat zij Zivver eist om veiligheidsredenen, maar liet na uit te leggen waarom Zivver in dat opzicht wezenlijk beter zou zijn dan een aangetekende e-mail. Ook is volgens de bezwaarmakers, en dat bestreed het college niet, hun bezwaarschrift eerder in dezelfde procedure per aangetekende mail aanvaard. Bovendien was de ingebrekestelling verzonden aan en ontvangen op het adres dat de gemeente zelf aanwees. De rechtbank ziet daarom niet in wat het opnieuw verzenden via Zivver had bijgedragen aan een veilige en efficiënte behandeling. De ingebrekestelling van 15 december 2025 was daarmee geldig. De wachttijd van twee weken begon op 16 december en eindigde op 29 december 2025, zodat het beroep van 30 december niet te vroeg was. Omdat het college met zijn late besluit aan de bezwaarmakers is tegemoetgekomen en het beroep niet voorbarig was, bestaat recht op een vergoeding van de proceskosten. De rechtbank veroordeelt het college tot betaling van € 467 aan proceskosten aan de bezwaarmakers. Dat bedrag is berekend op één punt voor het beroepschrift, met een wegingsfactor van 0,5 vanwege het lichte gewicht van de zaak. Daarnaast wijst de rechtbank erop dat het college het door de bezwaarmakers betaalde griffierecht van € 194 moet vergoeden.
Een inwoner van Noord-Holland vroeg op 11 februari 2026 aan de Dienst Toeslagen om de regeling voor huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget (de HZK-regeling) op zijn situatie toe te passen. Een besluit kwam niet. De Dienst bevestigde pas op 7 april 2026 dat de aanvraag was ontvangen, en liet daarbij weten dat de behandeling naar verwachting twaalf maanden zou duren. Op 16 april 2026 stelde de gemachtigde van de aanvrager de Dienst in gebreke. Dat is de brief waarmee je een bestuursorgaan twee weken geeft om alsnog te beslissen, voordat je naar de rechter kunt stappen. Er kwam opnieuw geen besluit en op 26 mei 2026 stelde hij beroep in wegens het niet tijdig beslissen. De rechtbank Noord-Holland deed de zaak zonder zitting af, omdat dat volgens de wet niet nodig was. De Dienst Toeslagen vond dat de ingebrekestelling niet rechtsgeldig was. Die brief ging volgens haar over 50 afzonderlijke zaken tegelijk en was daardoor niet concreet genoeg. De rechtbank wees dat af. Onder verwijzing naar een uitspraak van de Raad van State van 24 december 2024 overwoog zij dat niet voor elke procedure een aparte brief nodig is. Beslissend is of duidelijk blijkt op welke zaken de brief ziet. Dat was hier het geval, want de brief bevatte een lijst met cliënten, zodat hij aan de naam van deze aanvrager te koppelen was. Ook stond erin om welke aanvraag het ging en dat de Dienst binnen twee weken moest beslissen. De Dienst voerde verder aan dat zij twaalf maanden nodig had, tot 10 februari 2027. Volgens haar moesten de heringerichte processen zorgvuldig worden doorlopen en moest een grote hoeveelheid individuele beoordelingen van zelfmelders worden uitgevoerd. Ook wilde zij rechtsgelijkheid met de overige regelingen binnen de Wet herstel toeslagen waarborgen. De rechtbank volgde dat niet. Er is wettelijk geen vaste beslistermijn, dus moet binnen een redelijke termijn worden beslist. Die termijn is in elk geval verstreken als binnen acht weken geen besluit is genomen. De Dienst had dus uiterlijk op 8 april 2026 moeten beslissen. Dat de behandeling zeer lang zou duren, volgt volgens de rechtbank nergens uit. Het aantal zelfmelders steeg in bijna vier jaar van circa 6.000 naar circa 10.000, en dat is niet zo'n grote toename dat het een langere termijn rechtvaardigt. Voor het risico op rechtsongelijkheid zag de rechtbank geen enkel aanknopingspunt. Het beroep is daarom gegrond. De rechtbank vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit. Omdat de Dienst nog steeds niets had besloten, moet zij dat alsnog doen, uiterlijk twee weken na verzending van de uitspraak. Doet zij dat niet, dan verbeurt zij een extra dwangsom van € 100 per dag, tot maximaal € 15.000. Daarnaast stelde de rechtbank zelf de bestuurlijke dwangsom vast. Wie te laat beslist, moet voor elke dag dat hij te laat is een dwangsom betalen, voor maximaal 42 dagen. Die 42 dagen waren inmiddels verstreken, dus de Dienst heeft het maximum van € 1.442 verbeurd. De Dienst moet verder de proceskosten van de aanvrager vergoeden, vastgesteld op € 467, en het betaalde griffierecht van € 54 terugbetalen.
Een vrouw uit Noord-Holland vroeg op 10 februari 2026 bij de Dienst Toeslagen om toepassing van de HZK-regeling, de regeling voor huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget voor zelfmelders. Toen een beslissing uitbleef, stelde zij op 25 juni 2026 beroep in wegens het niet tijdig beslissen. Kort daarna besliste de dienst alsnog op de aanvraag, waarna de vrouw het beroep introk. Zij vroeg de rechtbank wel om de dienst te veroordelen in de kosten van de procedure. De zaak draaide om de vraag hoe lang de Dienst Toeslagen over de aanvraag mocht doen. De dienst had de vrouw op 30 maart 2026 laten weten dat de behandeling naar verwachting twaalf maanden zou duren. Volgens de dienst hoefde pas vóór 10 februari 2027 te worden beslist, zodat de ingebrekestelling van 18 juni 2026 te vroeg was gekomen. De dienst voerde aan dat die tijd nodig was om de heringerichte processen zorgvuldig te doorlopen, de grote hoeveelheid individuele beoordelingen van zelfmelders uit te voeren en rechtsgelijkheid met de overige regelingen van de Wet op de huurtoeslag te waarborgen. De vrouw wees erop dat zo'n eenzijdige mededeling geen wettelijke beslistermijn creëert. Voor HZK-aanvragen staat geen afwijkende termijn in de wet, dus geldt volgens haar de standaardtermijn van acht weken uit de Algemene wet bestuursrecht. De rechtbank gaf haar gelijk. Omdat de wet geen termijn noemt, moet binnen een redelijke termijn worden beslist, en die is in elk geval verstreken als er na acht weken geen beslissing ligt. De dienst had dus uiterlijk op 7 april 2026 moeten beslissen. De rechtbank vond niet aannemelijk dat het zorgvuldig doorlopen van de heringerichte processen tot een zeer lange behandelingsduur leidt. Ook dat het aantal zelfmelders in bijna vier jaar tijd is gestegen van circa 6.000 naar circa 10.000, rechtvaardigt volgens de rechter geen langere beslistermijn. Voor het gestelde risico op rechtsongelijkheid zag de rechtbank geen enkel aanknopingspunt. Omdat de vrouw bij het instellen van het beroep wel belang had bij dat rechtsmiddel, kreeg zij gelijk over de kosten. De rechtbank veroordeelt de Dienst Toeslagen in haar proceskosten van € 467 en draagt de dienst op het betaalde griffierecht van € 54 te vergoeden.