Zzp'er krijgt geen voorlopige Ziektewet-uitkering van UWV: schijnconstructie niet aannemelijk — RBNHO:2026:12595
Ziektewet-uitkering voor opdrachtnemer en fictieve dienstbetrekking
Eiser / verzoeker
zieke opdrachtnemer die via eigen bedrijf werkte (verzoeker)
Verweerder / gedaagde
Raad van Bestuur van het UWV
Verzoek om voorlopige voorziening afgewezen; de afwijzing van de Ziektewet-uitkering blijft voorlopig in stand
- Oplopende schulden na wegvallen van inkomen leveren voldoende spoedeisend belang op
- Hoog tarief, facturering en de totstandkoming van de opdracht wijzen op opdrachtnemerschap; het volgen van instructies maakt nog geen arbeidsovereenkomst
- Bij onzekerheid over loondoorbetaling staat artikel 47a Ziektewet in de weg aan voorschotten, ook via artikel 4:95 Awb
- Verwijzing naar de bijstand: onder de Participatiewet is wel een voorschot of leenbijstand mogelijk
Samenvatting
Een man werkte vanaf 16 januari 2026 bij een organisatie op basis van een overeenkomst van opdracht, die hij als vertegenwoordiger van zijn eigen bedrijf had gesloten. Op 12 mei 2026 meldde hij zich ziek. Hij vroeg het UWV om een uitkering op grond van de Ziektewet, maar het UWV wees die aanvraag op 7 augustus 2026 af. Volgens het UWV was hij geen werknemer en dus niet verzekerd voor de Ziektewet.
De man maakte bezwaar en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland in Haarlem om een spoedmaatregel, zodat hij in afwachting van de beslissing op zijn bezwaar toch geld zou krijgen. Hij had sinds zijn ziekmelding geen inkomen meer, had geld geleend bij familie en zag zijn schulden oplopen. Volgens hem was de opdrachtconstructie op papier een schijnconstructie: in werkelijkheid werkte hij onder gezag van zijn leidinggevende, wat hij onderbouwde met e-mails. Hij beriep zich op het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad, waarin staat dat alle omstandigheden van het geval bepalen of iemand werknemer is.
Het UWV wees erop dat de man niet in de polisadministratie stond als werknemer van het bedrijf, en dat de schriftelijke afspraken juist sterk wijzen op het ontbreken van een dienstverband. In de overeenkomst stond zelfs uitdrukkelijk dat verzekeringsplicht voor werknemersverzekeringen was uitgesloten, ook via de regels over een fictief dienstverband, en daarvoor was afgesproken dat hij via een eigen bedrijf zou werken. Bovendien eiste de man inmiddels loondoorbetaling van het bedrijf, en zolang daarover onzekerheid bestaat mag de Ziektewet geen voorschot verstrekken.
De voorzieningenrechter vindt dat de man met zijn oplopende schulden voldoende heeft aangetoond dat het spoed heeft. Inhoudelijk krijgt hij echter geen gelijk. Een spoedprocedure leent zich niet voor een diepgaande beoordeling van de vraag of er een arbeidsovereenkomst was, maar de voorzieningenrechter kan wel inschatten hoe kansrijk het bezwaar is. Veel omstandigheden wijzen volgens haar op opdrachtnemerschap: het tarief van de man lag duidelijk hoger dan het loon voor dezelfde functie in loondienst, hij stuurde facturen, en ook de manier waarop de opdracht tot stand kwam past daarbij. Dat hij instructies moest volgen, maakt hem nog geen werknemer, want ook een opdrachtnemer heeft soms aanwijzingen nodig om het werk goed te doen. De kans dat het bezwaar slaagt, schat zij daarom niet hoog in.
Daar komt bij dat de man het bedrijf heeft gesommeerd om zijn loon door te betalen. Zolang onzeker is of hij daar recht op heeft, verbiedt de Ziektewet het verstrekken van voorschotten. Ook de algemene regel in de Algemene wet bestuursrecht over voorschotten helpt hem niet, omdat die alleen geldt als een specifieke wet niets anders bepaalt, en de Ziektewet doet dat wel. Dat de man denkt geen recht te hebben op bijstand vanwege de overwaarde van zijn huis en dat een bijstandsaanvraag lang duurt, verandert dat niet. Juist in de bijstand kan wel een voorschot of een lening worden gegeven om de periode te overbruggen tot er duidelijkheid is over loon of een Ziektewet-uitkering.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. De afwijzing van de Ziektewet-uitkering blijft daarmee voorlopig in stand. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van proceskosten.
Betrokken advocaten
mr. W.M.G. van Nieuwburg
verweerder
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNHO:2023:8735, Rechtbank Noord-Holland, 31-08-2023, AWB-21/3035
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBNHO:2023:4843, Rechtbank Noord-Holland, 29-03-2023, Awb-21_1783
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBNHO:2023:668, Rechtbank Noord-Holland, 13-01-2023, AWB-21_533
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBNHO:2022:11317, Rechtbank Noord-Holland, 11-11-2022, AWB-21_3243
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-HollandRechtsgebied
Bestuursrecht; SocialezekerheidsrechtZaaknummer
HAA 26/4127
Procedure
Voorlopige voorziening
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
In november 2023 kreeg een inwoner van Haarlem bijzondere bijstand in de vorm van een lening van € 1.314,98. De gemeente liet bij die toekenning weten dat zij het gereserveerde vakantiegeld elk jaar in mei zou inhouden om de schuld af te lossen. In februari 2025 stuurde de gemeente een saldo-overzicht met de stand van de schuld per 1 januari 2025, en op 28 mei 2025 volgde een uitkeringsspecificatie waarop de aflossing van de vordering stond. De man maakte op 8 juli 2025 bezwaar tegen die uitkeringsspecificatie. Toen de gemeente niet binnen de termijn beslistte, stelde hij haar in november 2025 in gebreke. Op 28 november 2025 stelde hij beroep in wegens het niet tijdig nemen van een besluit. Op 10 december 2025 verklaarde de gemeente het bezwaar alsnog kennelijk niet-ontvankelijk. Het beroep richtte zich daarna ook tegen dat besluit. De rechtbank beoordeelde eerst het beroep tegen het uitblijven van een beslissing. Omdat de gemeente inmiddels had beslist, had de man daar geen belang meer bij. Dat deel van het beroep is daarom niet-ontvankelijk. Toch krijgt hij een vergoeding van zijn proceskosten, want hij had terecht beroep ingesteld toen de gemeente te laat was. De rechtbank rekende de zaak tot de lichte zaken, omdat het alleen ging om de vraag of de beslistermijn was verstreken, en kwam daarmee op € 467. De kernvraag bij het beroep tegen het besluit van 10 december 2025 was of de uitkeringsspecificatie een besluit is. Alleen tegen een besluit staan bezwaar en beroep open, en een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan met een publiekrechtelijke rechtshandeling. Volgens de rechtbank is dat niet het geval als de gemeente bij de toekenning van de lening al heeft vastgelegd hoe hoog het bedrag is en hoe het wordt verrekend, in een later saldo-overzicht de openstaande schuld specificeert en de verrekening herhaalt, en de uitkeringsspecificatie daarna alleen 'Aflossing vordering' vermeldt. Dan wordt alleen een eerder besluit uitgevoerd. Dat was hier de situatie. Het besluit van 21 november 2023 meldde al dat het vakantiegeld jaarlijks in mei zou worden ingehouden. Het saldo-overzicht van februari 2025, drie maanden voor de uitkeringsspecificatie, herhaalde dat en specificeerde de schuld. De specificatie van 28 mei 2025 bevatte volgens de rechtbank geen nieuwe aspecten die voor de man onbekend waren. De man voerde aan dat hij de Nederlandse taal niet voldoende machtig is en dat hem daardoor rechtsbescherming wordt onthouden. De rechtbank volgde dat niet. Hij had de stukken in zijn eigen taal kunnen laten uitleggen, bijvoorbeeld door vrienden, kennissen of het Sociaal Wijkteam, en zo zijn positie ten opzichte van de gemeente kunnen begrijpen. De rechtbank verklaart het beroep tegen de niet-ontvankelijkverklaring van het bezwaar ongegrond. Het beroep tegen het niet tijdig beslissen is niet-ontvankelijk, maar de gemeente moet de man wel € 467 aan proceskosten vergoeden.
Een bijstandsontvanger uit Haarlem kreeg in mei 2025 een uitkeringsspecificatie waarop stond dat zijn vakantiegeld werd ingehouden als 'Aflossing vordering'. Hij was het daar niet mee eens en maakte bezwaar. De vraag in deze zaak was of zo'n specificatie een besluit is waartegen bezwaar en beroep openstaan. De voorgeschiedenis begon in december 2022. De gemeente Haarlem vorderde toen € 11.228,78 terug aan onverschuldigd betaalde bijstand. In november 2023 kreeg de man bovendien € 2.250 bijzondere bijstand in de vorm van een lening. Bij die lening stond al dat het gereserveerde vakantiegeld één keer per jaar in mei geheel of gedeeltelijk zou worden ingehouden om de schuld af te lossen. In februari 2025 stuurde de gemeente een saldo-overzicht waarin beide schulden werden gespecificeerd en dezelfde werkwijze met het vakantiegeld werd herhaald. De uitkeringsspecificatie van 28 mei 2025 was het laatste stuk in die reeks. De man maakte op 8 juli 2025 bezwaar tegen die specificatie. Toen de gemeente niet besliste, stelde hij haar op 13 november 2025 in gebreke. Op 28 november 2025 stelde hij beroep in wegens het niet tijdig beslissen. Op 10 december 2025 verklaarde de gemeente het bezwaar alsnog kennelijk niet-ontvankelijk, omdat de specificatie geen besluit zou zijn. Daarop hield de man zijn beroep in stand en vulde hij zijn gronden aan. De rechtbank oordeelt dat de uitkeringsspecificatie geen besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhoudt, en alleen tegen een besluit staan bezwaar en beroep open. Volgens de rechtbank is er sprake van louter herhaling en uitvoering van een eerder genomen besluit wanneer vooraf al duidelijk is aangegeven hoe hoog het terug te betalen bedrag is en hoe het wordt verrekend, wanneer een saldo-overzicht dat nog eens bevestigt, en wanneer de specificatie alleen 'Aflossing vordering' vermeldt. Dat was hier het geval. Er speelden volgens de rechtbank geen nieuwe aspecten die de man nog niet kende. De man had aangevoerd dat hij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst en dat hem daardoor rechtsbescherming zou worden onthouden. De rechtbank volgt dat niet. Hij had de stukken in zijn eigen taal kunnen laten uitleggen, bijvoorbeeld door vrienden, kennissen of het Sociaal Wijkteam. Daardoor had hij voldoende zekerheid kunnen krijgen over zijn positie tegenover de gemeente. Het beroep tegen het niet tijdig beslissen is niet-ontvankelijk, omdat de gemeente inmiddels wel had beslist. Omdat de man daar wel terecht beroep tegen had ingesteld, moet de gemeente zijn proceskosten vergoeden. De rechtbank rekent de zaak tot de zaken van licht gewicht, omdat het alleen ging om de verstreken beslistermijn. De rechtbank verklaart het beroep tegen de niet-ontvankelijkverklaring van het bezwaar ongegrond. Het beroep tegen het niet tijdig beslissen is niet-ontvankelijk. De gemeente Haarlem moet de proceskosten van de man vergoeden tot een bedrag van € 467.