Rechtbank verklaart man niet-ontvankelijk wegens misbruik van AVG-inzageverzoeken tegen Scapino — RBNHO:2026:9167
misbruik van AVG-inzageverzoeken / niet-ontvankelijkheid
Eiser / verzoeker
verzoeker (naam geanonimiseerd)
Verweerder / gedaagde
Scapino Retail B.V.
Verzoeker niet-ontvankelijk verklaard wegens misbruik van recht en veroordeeld in de proceskosten van Scapino van € 842,00.
- Rechtbank verklaart verzoeker ambtshalve niet-ontvankelijk wegens misbruik van recht, ook zonder dat Scapino daar zelf een beroep op deed.
- Het patroon van circa 90 AVG-inzageverzoeken, gevolgd door schadeclaims en procedures met nagenoeg identieke dagvaardingen, wijst op een financieel oogmerk en niet op daadwerkelijk privacybelang.
- Twijfels over het bestaan van gemachtigde Morsink, die zich zonder goede reden aan de zaak onttrok en niet ter zitting verscheen, dragen bij aan het oordeel van misbruik.
- Het beoordelingskader van het Hof van Justitie van 19 maart 2026 vereist zowel objectieve omstandigheden als een subjectief element (kunstmatig gecreëerde voorwaarden voor een voordeel); aan beide is voldaan.
- Verzoeker wordt veroordeeld in de proceskosten van Scapino van € 842,00.
Samenvatting
Een man diende bij Scapino een verzoek in om inzage te krijgen in zijn persoonsgegevens, op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Toen Scapino niet tijdig reageerde, startte hij een gerechtelijke procedure. De rechtbank Noord-Holland heeft zijn verzoek echter niet inhoudelijk beoordeeld: de man wordt niet-ontvankelijk verklaard wegens misbruik van recht.
De rechtbank stelde vast dat de man in de periode van juli 2025 tot april 2026 bij dezelfde rechtbank ongeveer twintig vergelijkbare zaken had aangespannen. Al deze zaken draaiden om AVG-inzageverzoeken aan verschillende bedrijven. Het patroon was steeds hetzelfde: de man deed een inzageverzoek na een online aankoop of registratie bij een bedrijf, maande het bedrijf herhaaldelijk aan, eiste vervolgens schadevergoeding en buitengerechtelijke kosten, en startte een procedure zodra het bedrijf niet betaalde. Bovendien meldde hij ter zitting in een eerdere vergelijkbare zaak dat hij in anderhalf jaar tijd zo'n 90 inzageverzoeken had gedaan.
De rechtbank is op grond van artikel 3:13 van het Burgerlijk Wetboek bevoegd om misbruik van recht ambtshalve vast te stellen, ook als de wederpartij daar zelf geen beroep op heeft gedaan. Scapino had dat in deze zaak niet gedaan, maar de rechtbank beoordeelde het desondanks. Bij de toets paste zij een beoordelingskader toe dat het Hof van Justitie van de Europese Unie op 19 maart 2026 uitwerkte: misbruik vereist zowel objectieve omstandigheden als een subjectief element, namelijk de bedoeling om kunstmatig de voorwaarden te scheppen waaronder een recht op een voordeel ontstaat.
Volgens de rechtbank zijn beide elementen aanwezig. De man vorderde aanvankelijk immateriële schadevergoeding, buitengerechtelijke incassokosten en vergoeding van werkelijke proceskosten, zonder schriftelijke onderbouwing. Kort voor of op de zitting trok hij deze vorderingen in zonder overtuigende toelichting, en beperkte hij zijn verzoek tot inzage op straffe van een dwangsom. De rechtbank zag dit patroon terug in vrijwel alle andere zaken. Verder bestaan er twijfels over het daadwerkelijke bestaan van zijn gemachtigde J. Morsink, die zich zonder goede reden aan de zaak onttrok en niet ter zitting verscheen. In een eerdere vergelijkbare zaak had de rechtbank al geoordeeld dat het bestaan van een andere opgevoerde gemachtigde niet aannemelijk was gemaakt.
De rechtbank verwees ook naar een uitspraak van 13 juli 2026 in een andere AVG-zaak van dezelfde man, en stelde dat de motivering die in die zaak werd gegeven ook hier van toepassing is. Uit openbaar toegankelijke informatie bleek bovendien dat bij de rechtbanken Rotterdam en Midden-Nederland vergelijkbare zaken waren aangebracht. Andere rechters hadden de werkwijze al eerder gesignaleerd, wat in sommige gevallen had geleid tot een veroordeling in de werkelijke proceskosten.
De rechtbank concludeerde dat de man welbewust gebruik maakt van de onbekendheid van bedrijven met de AVG en hun vrees voor hoge veroordelingen, om zo financieel voordeel te behalen. Zijn werkelijke doel is niet het controleren van de juistheid of rechtmatigheid van de verwerking van zijn persoonsgegevens, maar het verkrijgen van geldelijke vergoedingen. De rechtbank verklaarde hem niet-ontvankelijk in zijn verzoeken en veroordeelde hem in de proceskosten van Scapino, begroot op € 842,00.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBOVE:2025:4207, Rechtbank Overijssel, 25-06-2025, C/08/320904 / HA ZA 24-365
Rechtbank Overijssel · Civiel Recht
ECLI:NL:GHARL:2022:1322, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 22-02-2022, 200.293.847/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht
ECLI:NL:RBNNE:2021:2363, Rechtbank Noord-Nederland, 18-05-2021, 204673
Rechtbank Noord-Nederland · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-HollandRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
C/15/376182
Procedure
Beschikking
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Micky Bersee uit Schagerbrug is zeventien en wil een eigen bedrijf beginnen. Hij richt zich op timmer- en renovatiewerk aan ambachtelijke stolpboerderijen en andere bestaande panden: herstellen, renoveren, onderhouden en verbeteren van karakteristieke gebouwen en ander vastgoed. Zijn bedrijf heet BerseeBouw. Er is alleen een probleem: als minderjarige kan hij zonder meer geen zakelijke bankrekening openen en niet zelfstandig zaken doen. Daarom vroeg hij de kantonrechter om handlichting. Handlichting betekent dat een minderjarige bepaalde bevoegdheden van een meerderjarige krijgt. Dat kan volgens artikel 1:235 van het Burgerlijk Wetboek alleen als de minderjarige zestien jaar of ouder is en zijn ouders ermee instemmen. Tegen de wil van de ouders in kan het niet. De kantonrechter bepaalt ook welke bevoegdheden worden toegekend en laat zich daarbij leiden door het belang van de minderjarige: is de gevraagde handlichting verantwoord? Op de zitting van 29 oktober 2026 in Alkmaar verscheen Bersee, die zonder advocaat procedeerde, samen met zijn ouders. Zij zijn zelf ondernemer en gaven aan hun zoon te kunnen helpen, bijvoorbeeld met de boekhouding. Ook vonden zij dat zijn bevoegdheid om het bedrijf zelfstandig te vertegenwoordigen niet beperkt hoefde te worden. De kantonrechter vond dat Bersee goed had uitgelegd waarom hij de handlichting nodig heeft. Hij is zeventien jaar oud en zijn ouders stemden in met het verzoek. Net als de ouders vond de kantonrechter het verantwoord het verzoek toe te wijzen. De handlichting gaat niet meteen in. Volgens artikel 1:237 van het Burgerlijk Wetboek werkt zij pas vanaf de publicatie van de beschikking in de Staatscourant, zodat derden ervan kunnen kennisnemen. De griffier zorgt voor die publicatie. Daarnaast wordt de beschikking, met toestemming van Bersee niet geanonimiseerd, op rechtspraak.nl gepubliceerd. Bersee moet de handlichting zelf nog laten inschrijven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel; dat is wettelijk verplicht. De kantonrechter verleent Bersee handlichting voor het zelfstandig verrichten van de rechtshandelingen die nodig zijn om zijn bedrijf BerseeBouw uit te oefenen. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad.
Een vrouw met ongeveer 42.200 volgers op Instagram verdient haar geld als influencer. Ze deelt content over haar dagelijks leven, moederschap en gezin en krijgt betaald voor samenwerkingen met merken. Haar twee kinderen komen daar regelmatig in voor. Toen de relatie met de vader van de kinderen was beëindigd, verzette hij zich tegen dat gebruik. Hij wilde voor iedere samenwerking apart toestemming geven. De vrouw ging daar niet in mee, blokkeerde hem op WhatsApp en beantwoordde zijn e-mails niet meer. Daarop stapte de man naar buiten met zijn bezwaren. De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland (zittingsplaats Alkmaar) deed op 3 november 2026 uitspraak in dit kort geding. De man plaatste berichten op Instagram waarin hij schreef dat de vrouw de kinderen als 'verdienmodel' gebruikt en dat haar verdiensten volgens hem boven de keuzes van de kinderen werden gezet. Hij deelde privéberichten tussen de ouders en riep zijn volgers op die berichten te delen en content van de vrouw te rapporteren. Eind augustus 2026 benaderde hij bovendien ongeveer negen opdrachtgevers van de vrouw rechtstreeks. Hij schreef hun dat de kinderen vanaf 1 september 2026 niet meer aan samenwerkingen mochten meedoen en dreigde met juridische stappen als zij zich daar niet aan hielden. Een deel van die opdrachtgevers stopte de samenwerking met de vrouw direct. De vrouw vorderde dat de man de berichten verwijdert, haar niet meer beschuldigt, geen opdrachtgevers meer benadert en een rectificatie plaatst. Het ging om een botsing tussen haar recht op bescherming van haar privéleven, eer en goede naam en zijn recht op vrijheid van meningsuiting. De rechter zag een spoedeisend belang, omdat de man haar reputatie en inkomsten schaadde. Hij woog onder meer de aard van de uitlatingen, de steun in de feiten en de wijze waarop ze tot stand kwamen. De berichten waren volgens hem suggestief en niet alleen feitelijk. De man had niet onderbouwd dat de kinderen niet meer wilden meedoen en had niet gesteld dat de content zelf onrechtmatig was. Tijdens de zitting zei hij dat hij zich vrij achtte de opdrachtgevers opnieuw te benaderen als de vrouw zich niet aan afspraken hield. Dat wees volgens de rechter op een kans op herhaling. De rechter oordeelde dat de man zijn positie in het geschil gebruikte om druk op de vrouw uit te oefenen. Hij kon het meningsverschil over het gezamenlijk gezag voorleggen aan de rechter volgens artikel 1:253a van het Burgerlijk Wetboek, of proberen met de vrouw tot een regeling te komen. Door in plaats daarvan publiekelijk te gaan en opdrachtgevers te benaderen doorkruiste hij het wettelijk systeem. Dat het gebruik van de kinderen als content tijdens de relatie nooit een punt was, woog ook mee. De rechter riep beide ouders op om afspraken te maken, ook over content met de kinderen, omdat de kinderen in een loyaliteitsconflict dreigen te komen. De voorzieningenrechter wees de vorderingen grotendeels toe. De man moet binnen 48 uur na betekening van het vonnis alle bewuste publicaties en de gedeelde privécommunicatie verwijderen en verwijderd houden. Hij mag de vrouw niet meer zonder toereikende feitelijke grondslag beschuldigen, geen informatie meer openbaar maken over het ouderlijk geschil en geen opdrachtgevers van de vrouw meer benaderen om samenwerkingen te laten stoppen. Ook moet hij binnen 48 uur 72 uur lang een korter herstelbericht plaatsen dan de vrouw voorstelde. Bij overtreding verbeurt hij een dwangsom van € 500, plus € 100 per dag dat de overtreding voortduurt, met een maximum van € 5.000. De proceskosten worden gecompenseerd, zodat ieder zijn eigen kosten draagt. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.