Rechtbank verlaagt afvalstoffenheffing Dantumadiel wegens onduidelijk oudpapierbudget — RBNNE:2026:1211
Opbrengstlimiet afvalstoffenheffing en rioolheffing
Eiser / verzoeker
Inwoner van Dantumadiel
Verweerder / gedaagde
Heffingsambtenaar gemeente Dantumadiel
Aanslag afvalstoffenheffing 2024 verminderd van €255,75 naar €243,59 wegens gedeeltelijke overschrijding opbrengstlimiet; overige drie aanslagen (afvalstoffenheffing 2023 en rioolheffing 2023 en 2024) blijven in stand.
- Aanslag afvalstoffenheffing 2024 partieel onverbindend wegens onduidelijke 'bijstelling oud papier' aan de inkomstenkant (€102.200), wat leidt tot 4,75% overdekking van de opbrengstlimiet
- Kosten voor kringloopbedrijven, straatreiniging, zwerfafval en verenigingen bij oudpapierinzameling zijn terecht als 'lasten ter zake' aangemerkt
- Aanvraag immateriële schadevergoeding afgewezen: financieel belang onder €1.000 en termijnoverschrijding niet meer dan twaalf maanden
- Aanslagen afvalstoffenheffing 2023 en rioolheffing 2023 en 2024 houden stand; alle beroepsgronden over opbrengstlimiet falen voor die jaren
- Gemeente mocht overhead, BTW en kwijtscheldingen op basis van toegelichte verdeelsleutels in redelijkheid begroten
Samenvatting
Een inwoner van de Friese gemeente Dantumadiel vocht bij de rechtbank de aanslagen afvalstoffenheffing en rioolheffing voor de jaren 2023 en 2024 aan. Hij betoogde dat de gemeente bij het vaststellen van de tarieven de wettelijke opbrengstlimiet had overschreden: gemeenten mogen via lokale heffingen niet meer ophalen dan de werkelijke kosten bedragen.
Voor de afvalstoffenheffing 2023 en de rioolheffing in beide jaren hield de gemeente de dans schoon. De rechtbank verwierp alle bezwaren van de inwoner op dit punt. Zo mochten kosten voor kringloopbedrijven, straatreiniging, zwerfafval en waterambassadeurs gewoon worden meegeteld als 'lasten ter zake'. Ook de vergoedingen aan verenigingen die meelopen met de oudpapiervrachtwagen om het papier in te gooien, golden als terechte kostenpost: zonder die vrijwilligers wordt het oud papier namelijk niet opgehaald.
Bij de afvalstoffenheffing 2024 liep het anders. De inwoner wees op onduidelijke begrotingsposten rond het oud papier. In de gemeentelijke begroting stonden twee 'bijstellingen oud papier' van elk ruim een ton die elkaar aan inkomsten- en uitgavenkant nagenoeg ophieven. Per saldo bleef aan de inkomstenkant slechts duizend euro aan geraamde baten over. De heffingsambtenaar legde uit dat de gemeente werkt met een garantieprijs voor de verenigingen, afhankelijk van de marktprijs van oud papier. Maar de rechtbank vond die uitleg onvoldoende: niet duidelijk werd waarom jaar na jaar vrijwel geen inkomsten uit oud papier werden begroot, en ook bleef onduidelijk wat de gemeente had gedaan met verwachtingen over de oudpapierprijs.
Daarom besloot de rechtbank de bijstelling aan de inkomstenkant van ruim 102.000 euro buiten beschouwing te laten. Dat betekende dat de gemeente méér baten had moeten tellen dan zij deed, waardoor de opbrengstlimiet met 4,75 procent werd overschreden. Omdat die overschrijding onder de tien procent bleef, werd de verordening niet volledig onverbindend verklaard, maar moest de aanslag evenredig worden verlaagd.
De inwoner had ook verzocht om een schadevergoeding wegens trage behandeling van de zaken over 2023. De rechtbank stelde vast dat de redelijke termijn inderdaad was overschreden, maar wees de vergoeding toch af. Het financiële belang was kleiner dan duizend euro en de overschrijding bedroeg niet meer dan twaalf maanden — in zulke gevallen volstaat een enkele constatering dat de termijn te lang was.
De rechtbank verklaarde het beroep over de afvalstoffenheffing 2024 gegrond en verlaagde die aanslag van 255,75 euro naar 243,59 euro. De heffingsambtenaar moet het betaalde griffierecht van 51 euro terugbetalen. De beroepen over de overige drie aanslagen — afvalstoffenheffing 2023, rioolheffing 2023 en rioolheffing 2024 — werden ongegrond verklaard en blijven in stand.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNNE:2026:4616, Rechtbank Noord-Nederland, 27-10-2026, LEE 25/2082
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:RBNNE:2026:4249, Rechtbank Noord-Nederland, 06-10-2026, AWB_LEE 24/3877
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:RBNNE:2026:2217, Rechtbank Noord-Nederland, 19-05-2026, 25/4513
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:RBNNE:2026:1524, Rechtbank Noord-Nederland, 23-04-2026, 25/153
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-NederlandRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
LEE 24/2098, 24/2100, 25/1 en 25/491
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr. M. Sanna
- dhr. mr. M.T.M. Hennevelt
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een vrouw uit het noorden van het land kreeg op 4 januari 2023 van het UWV een nabetaling op haar Ziektewetuitkering over het laatste kwartaal van 2020: € 3.890 bruto. Het UWV hield daar € 703 loonheffing op in. Toen de Belastingdienst de aanslag inkomstenbelasting over 2023 vaststelde, bleek dat veel te weinig. De vrouw, die ook een bijstandsuitkering en een baan had, moest bijbetalen en raakte daarnaast huurtoeslag kwijt. Zij vond dat de nabetaling thuishoort bij het jaar 2020, waarover zij de uitkering eigenlijk had moeten ontvangen. De rechtbank denkt daar anders over. Volgens de belastingwet telt een uitkering mee op het moment dat zij daadwerkelijk wordt betaald: betalen is 'genieten'. De nabetaling hoort dus bij het inkomen van 2023, en daar kan de rechtbank niets aan veranderen, want dat is een keuze van de wetgever. De rechtbank had wel het vermoeden dat het UWV te weinig loonheffing had ingehouden. € 703 op € 3.890 is ongeveer 18 procent. Op verzoek van de rechtbank vroeg de inspecteur de berekening op bij het UWV. Daaruit bleek dat het UWV de zogenoemde herberekeningsmethode had gebruikt, een methode die op zichzelf is toegestaan. Binnen die methode had het UWV echter drie keer de loonheffingskorting toegepast, terwijl de vrouw daar niet om had gevraagd en het UWV het haar ook niet had voorgelegd. Omdat zij in 2023 ook ander inkomen had, waarop de heffingskorting al werd verrekend, werd daardoor dubbel rekening gehouden met die korting. De rechtbank rekent voor dat er € 767 te weinig loonheffing is ingehouden. Had het UWV de tabel voor bijzondere beloningen gebruikt, dan was er € 1.436 ingehouden in plaats van € 703. De inspecteur had de keuze: het tekort ophalen bij het UWV via een naheffing, of bij de vrouw zelf via de aanslag. Hij koos voor de vrouw, zonder te onderzoeken of dat verstandig was. Dat is volgens de rechtbank in strijd met het evenredigheidsbeginsel, een algemeen beginsel van behoorlijk bestuur. Voor iemand met een uitkering weegt elke euro die ze terug moet betalen extra zwaar, en de inspecteur had niet toegelicht waarom hij haar en niet het UWV aansprak. De rechtbank verwijst naar een uitspraak van Hof 's-Hertogenbosch van 18 september 2024. De staatssecretaris van Financiën trok daarin zijn cassatieberoep in en schreef dat de inspecteur zich in dergelijke gevallen moet vergewissen wat het evenredigheidsbeginsel meebrengt. De rechtbank signaleert bovendien een structureel probleem. Mensen met een nabetaling krijgen eerst van het UWV voorzienbaar te veel op hun rekening en moeten dat later weer inleveren bij de Belastingdienst. Zij roept de uitvoeringsinstanties en de wetgever op dit op te lossen. De huurtoeslag die de vrouw moet terugbetalen valt buiten deze procedure. De rechtbank wijst haar wel op het formulier 'Verzoek Bijzondere situatie huurtoeslag'. De aanslag over 2023 bedroeg € 1.111. Daarvan krijgt de vrouw € 768 terug, omdat alleen dat bedrag met de ingehouden loonheffing op de nabetaling te maken heeft. De overige € 343 blijft staan; dat verschil komt waarschijnlijk doordat zij in 2023 meerdere inkomstenbronnen had. De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt de uitspraak op bezwaar. De aanslag moet worden verlaagd, waarbij een extra bedrag van € 768 aan loonheffing wordt verrekend. De inspecteur moet het griffierecht van € 51 vergoeden. Omdat de procedure meer dan twee jaar duurde, een vertraging die bij de rechtbank lag, moet de Minister van Justitie en Veiligheid de vrouw een immateriële schadevergoeding van € 500 betalen.