Provincie Fryslân en gemeente Waadhoeke moeten GrondNet € 117.724 betalen voor onrechtmatige handhaving — RBNNE:2026:1754
Schadevergoeding wegens onrechtmatige overheidsdaad (onrechtmatige handhavingsbesluiten)
Eiser / verzoeker
GrondNet B.V.
Verweerder / gedaagde
Provincie Fryslân en gemeente Waadhoeke
Provincie Fryslân en gemeente Waadhoeke worden hoofdelijk veroordeeld tot betaling van € 117.724 schadevergoeding aan GrondNet wegens vertragingsschade door onrechtmatige handhavingsbesluiten; het overige deel van de vordering (ruim € 1 miljoen) wordt afgewezen.
- De onrechtmatigheid van de handhavingsbesluiten staat vast na vernietiging door de Afdeling bestuursrechtspraak; alleen de vertragingsschade van € 117.724 aan extra rente over een negatief banksaldo wordt toegewezen.
- De vordering wegens het persbericht van de gemeente (december 2013) is verjaard: de verjaringstermijn liep vanaf 16 januari 2014 en GrondNet heeft die niet tijdig gestuit.
- Het persbericht van de provincie (december 2014) is niet onrechtmatig: de beschuldigingen vonden steun in het toenmalige feitenmateriaal en de kans was groot dat de informatie ook zonder het persbericht naar buiten was gekomen.
- Niet is komen vast te staan dat de provincie en de gemeente GrondNet hebben tegengewerkt bij andere opdrachten; de overgelegde verklaringen werden onvoldoende onderbouwd of overtuigend weersproken.
- Kosten voor juridische bijstand in de bestuursrechtelijke procedures komen niet civielrechtelijk voor vergoeding in aanmerking; de proceskosten worden gecompenseerd.
Samenvatting
GrondNet B.V. uit Heerenveen werkte vanaf 2008 aan de aanleg van een geluidswal bij Menaldum. In 2013 grepen zowel de provincie Fryslân als de gemeente Menameradiel (nu: Waadhoeke) in. Zij stelden dat GrondNet zich niet hield aan de vergunningsvoorwaarden, illegale ontgrondingen had verricht en verontreinigde grond had verwerkt. De provincie en de gemeente legden handhavingsbesluiten op, waaronder lasten onder bestuursdwang en dwangsommen van miljoenen euro's, waardoor GrondNet het werk aan de geluidswal moest staken.
Na jaren van bezwaar- en beroepsprocedures vernietigde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State alle handhavingsbesluiten. Het laatste besluit sneuvelde in juli 2018. Pas in 2020 kon GrondNet de werkzaamheden aan de geluidswal hervatten. Partijen zijn het erover eens dat de provincie en de gemeente geen andere rechtmatige besluiten hadden kunnen nemen in plaats van de vernietigde besluiten. Daarmee stond de onrechtmatigheid van de handhaving vast.
GrondNet eiste een schadevergoeding van ruim € 1 miljoen, plus vergoeding van kosten voor juridische bijstand (meer dan € 400.000), deskundigenkosten en buitengerechtelijke kosten. De provincie en de gemeente erkenden de onrechtmatigheid van de handhavingsbesluiten, maar betwistten nagenoeg alle andere onderdelen van de vordering.
De rechtbank wees het grootste deel van de vordering af. Zo oordeelde de rechtbank dat het persbericht van de gemeente uit december 2013 niet meer kon worden aangevochten omdat de vordering was verjaard: GrondNet wist toen al dat het bericht schadelijk was en had de aansprakelijkheid op 15 januari 2014 al gesteld, maar heeft de verjaring niet tijdig gestuit. Het persbericht van de provincie uit december 2014 achtte de rechtbank evenmin onrechtmatig. De provincie mocht het publiek informeren over de ontgrondingen en de toepassing van verontreinigde grond, omdat die informatie steun vond in de op dat moment beschikbare gegevens en de geluidswal al jaren in de publieke belangstelling stond.
Ook de stelling van GrondNet dat de provincie en de gemeente haar actief hebben tegengewerkt bij het verkrijgen van andere opdrachten, slaagde niet. De verklaringen van betrokkenen over misgelopen opdrachten bij bedrijven als [bedrijf 2] en [bedrijf 3] waren onvoldoende concreet of werden overtuigend weersproken. GrondNet had na een publicatie op haar eigen website ook zelf laten zien dat zij na 2014 nog gewoon zaken deed met een van die bedrijven.
De enige schadepost die wel werd toegewezen, is de zogenoemde vertragingsschade: de rente die GrondNet tussen 2015 en 2022 extra moest betalen over een negatief banksaldo doordat zij de winst uit de geluidswal pas later ontving. Partijen waren het eens over de berekening van dit bedrag. De rechtbank wees van de twee door GrondNet gevorderde componenten slechts één toe, omdat toewijzing van zowel het gemiste rendement als de betaalde rente neerkomt op een dubbeltelling.
De kosten voor juridische bijstand tijdens de bestuursrechtelijke procedures kwamen niet voor civielrechtelijke vergoeding in aanmerking: dat had GrondNet in die procedures zelf moeten vorderen. De vergoeding van deskundigenkosten werd afgewezen omdat de rapporten voor het grootste deel zagen op schade waarvoor de overheid niet aansprakelijk was, en de resterende berekening eenvoudig genoeg was geweest om zelf op te stellen. De proceskosten werden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt.
De rechtbank veroordeelde de provincie Fryslân en de gemeente Waadhoeke hoofdelijk tot betaling van € 117.724 aan GrondNet, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 1 januari 2023.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHARL:2024:5699, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 10-09-2024, 200.323.528/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht
ECLI:NL:GHAMS:2024:954, Gerechtshof Amsterdam, 16-04-2024, 200.318.234/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBNNE:2021:5164, Rechtbank Noord-Nederland, 01-12-2021, 197422
Rechtbank Noord-Nederland · Civiel Recht
ECLI:NL:RBGEL:2021:3835, Rechtbank Gelderland, 14-07-2021, C/05/376388 / HZ ZA 20-361
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-NederlandRechtsgebied
Civiel Recht; Burgerlijk ProcesrechtZaaknummer
C/17/178566 / HA ZA 21-107
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een Leeuwarder snackbarhouder wil dat de Leeuwarder Courant een artikel over hem van haar website haalt en een rectificatie plaatst. De krant schreef in juli 2026 dat hij als horecaondernemer zijn personeel en leveranciers niet of slechts deels zou hebben betaald. De voorzieningenrechter wijst alle eisen af. Het artikel verscheen op de website en in de papieren krant, onder meer met de kop 'Snackbarhouder (43) uit Leeuwarden dreef personeel en leveranciers tot wanhoop'. Twee journalisten begonnen in 2025 een onderzoek, nadat ze signalen hadden gekregen dat oud-medewerkers en zakelijke relaties nog geld tegoed hadden. De ondernemer had ongeveer twee jaar een snackbar in een winkelcentrum in Leeuwarden, tot die in januari 2026 sloot. Vijftien jaar geleden was hij in de media bekend omdat hij een groot bedrag in een casino won. Daarna gingen meerdere horecazaken van hem snel failliet. Het artikel verwijst ook naar de uitzending van Opgelicht?! uit 2013 en zegt dat die geschiedenis zich 'lijkt te herhalen'. De ondernemer vond dat het artikel zijn eer en goede naam schaadde, dat het feitelijke onjuistheden bevatte en dat de krant onvoldoende wederhoor had toegepast. Hij vorderde verwijdering van het artikel en van verwijzingen op sociale media, plaatsing van een rectificatie op de homepage en de voorpagina van de zaterdagkrant, en een dwangsom van € 1.000 per dag tot maximaal € 50.000. De zaak speelde in kort geding, een spoedprocedure waarin de rechter voorlopig oordeelt. Dat de ondernemer ruim zeven weken wachtte voordat hij de krant aansprak, nam de rechter hem niet kwalijk, mede door de zomervakantie. Het artikel staat nog steeds online, dus de zaak was spoedeisend. De rechter woog de vrijheid van meningsuiting van de krant af tegen het recht van de ondernemer op bescherming van zijn eer en goede naam. Hij zag de ondernemer als publiek figuur: een bekende lokale horecaondernemer die in het verleden zelf de media opzocht en dus meer publiciteit moet accepteren. Het artikel gaat bovendien over zijn handelen als ondernemer. Volgens de rechter hoeft de krant niet in te staan voor de juistheid van wat bronnen zeggen. Het artikel maakt voldoende duidelijk dat het om verklaringen van betrokkenen gaat, met formuleringen als 'zegt' en 'laat weten' en met aanhalingstekens. De krant sprak met veertien oud-medewerkers, leveranciers, de franchisegever en de vorige uitbater. Van de oud-medewerkers kent de redactie de identiteit. De krant toetste hun verhalen aan berichtenverkeer, facturen, betalingsherinneringen, een e-mail van de Arbeidsinspectie en de salarisadministratie die zij bij de advocaat van de ondernemer inzag. Dat anonieme bronnen werden gebruikt, is volgens de rechter geen zwaarwegende reden om de krant aansprakelijk te houden. Of de broer van de ondernemer, met wie hij een conflict heeft, achter het artikel zit, kon de rechter in kort geding niet vaststellen. De ondernemer klaagde ook dat het artikel hem algemeen als wanbetaler en bedrieger neerzet. De rechter ziet dat lezers uit het artikel een patroon kunnen afleiden, maar kon in kort geding niet vaststellen of dat beeld op de feiten rust. De stukken die de ondernemer overlegde waren daarvoor niet genoeg. Een bodemprocedure, met een uitgebreider debat en bewijslevering, is daarvoor de aangewezen weg. Ook het verwijt over wederhoor slaagt niet. De ondernemer kende het onderzoek sinds december 2025, sprak op 26 januari 2026 ruim een uur met een journalist en kreeg op 11 juni 2026 concrete vragen. Zijn kernverweer staat in het artikel. De krant had niet specifiek gevraagd naar stukken over de vermeende belastingfraude van de vorige uitbater, maar de rechter kon in kort geding niet vaststellen dat de krant niet had mogen publiceren als zij dat wel had gedaan. De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen af en veroordeelt de ondernemer in de proceskosten van de krant, begroot op € 2.690, te betalen binnen veertien dagen, plus wettelijke rente als hij te laat betaalt.
Een onbemand tankstation in Friesland is jarenlang verhuurd aan EG Retail, een bedrijf dat tankstations exploiteert. De verhuurder, een vennootschap onder firma, wilde de huur laten eindigen per 31 oktober 2024 en had het tankstation al aan een nieuwe huurder verhuurd. EG Retail bleef echter zitten. Zij vond dat de huur beschermd was, omdat het tankstation een gebouwde onroerende zaak zou zijn en dus bedrijfsruimte in de zin van de wet. De kantonrechter in Leeuwarden heeft nu beslist dat de verhuurder gelijk heeft. In een eerder tussenvonnis van 31 maart 2026 had de kantonrechter al geoordeeld dat de huur niet met wederzijds goedvinden was geëindigd en dat de verhuurder zijn recht niet had verspeeld. Ook oordeelde de kantonrechter toen dat de shop niet tot het gehuurde hoort. Daarmee bleef de vraag over of het tankstation toch als gebouwde onroerende zaak kon gelden. De kantonrechter wilde eerst afwachten wat de Hoge Raad zou beslissen in twee vergelijkbare zaken. Die arresten kwamen op 10 april 2026. Uit die arresten volgt dat een onbemand tankstation zonder verkoopruimte, dat uit brandstofpompen, een ondergrondse installatie met tanks en leidingen, een vloeistofdichte vloer en een luifel bestaat, in beginsel niet als gebouwde onroerende zaak telt. Partijen waren het erover eens dat het gehuurde in elk geval een perceel grond met ondergrondse installatie, leidingen, vloeistofdichte vloer en luifel omvatte. EG Retail wees daarnaast op een betaalpaal, die volgens haar een verkoopruimte was. De kantonrechter volgde haar daarin niet: een verkoopruimte is een ruimte waarin klanten zich kunnen begeven, en een paal om af te rekenen is dat niet. Bovendien had EG Retail de paal zelf aangebracht, en dat maakt hem nog niet automatisch deel van het gehuurde. EG Retail vroeg ook om prejudiciële vragen aan de Hoge Raad, omdat het arrest onduidelijk zou laten wanneer een onbemand tankstation wel als gebouwde onroerende zaak kan gelden. De kantonrechter zag daar geen noodzaak voor. De kenmerken van dit tankstation komen sterk overeen met die uit de arresten van de Hoge Raad, en EG Retail had onvoldoende andere omstandigheden aangevoerd. Omdat het tankstation geen gebouwde onroerende zaak is, gelden niet de bijzondere huurbeschermingsregels voor bedrijfsruimte. Een huur voor bepaalde tijd eindigt dan van rechtswege, zonder opzegging, zodra de termijn is verstreken. De huur is dus op 31 oktober 2024 geëindigd. EG Retail heeft daarna zonder recht of titel in het tankstation gezeten. Haar aanspraken op een vergoeding voor verhuis- en herinrichtingskosten en op goodwill vallen weg, omdat die alleen gelden voor bedrijfsruimte. Over de schade oordeelde de kantonrechter dat de verhuurder voldoende had onderbouwd dat de nieuwe huurder meer zou betalen dan EG Retail. De nieuwe huurder zou een vaste huur van € 82.500 per jaar betalen, plus een variabel deel per verkochte liter brandstof boven 500.000 liter. Samen komt dat neer op € 7.675,32 per maand exclusief btw. EG Retail betaalde gemiddeld € 2.189,17 per maand. Het verschil van € 5.486,15 per maand moet EG Retail vergoeden, vanaf 1 november 2024 tot het moment dat zij vertrekt. Over de gevorderde schade door de niet verhuurde wasstraat kreeg de verhuurder geen vergoeding, omdat hij zelf al in 2023 met de wasstraat was gestopt en die ook los had kunnen verhuren. De gevorderde dwangsom werd afgewezen, omdat de verhuurder met de ontruimingsveroordeling al een titel heeft om zelf tot gedwongen ontruiming over te gaan. Ook de executiekosten werden niet toegewezen, omdat nog niet te beoordelen is of die in redelijkheid worden gemaakt. De kantonrechter verklaart voor recht dat de huurovereenkomst op 31 oktober 2024 van rechtswege is geëindigd. EG Retail moet het tankstation binnen 14 dagen ontruimen, maandelijks € 5.486,15 exclusief btw aan schadevergoeding betalen vanaf 1 november 2024 tot de dag van vertrek, met wettelijke rente vanaf 31 maart 2025 over elke verschenen maandtermijn, en € 2.260,04 aan proceskosten vergoeden. Deze veroordelingen zijn uitvoerbaar bij voorraad, ook als EG Retail in hoger beroep gaat. Het meer of anders gevorderde is afgewezen.