Rechter veroordeelt 18-jarige tot 18 maanden cel voor overval en straatgeweld — RBNNE:2026:3510
afpersing, gewapende overval en openlijke geweldpleging door een jongvolwassene
Eiser / verzoeker
openbaar ministerie
Verweerder / gedaagde
de verdachte
Verdachte veroordeeld tot 18 maanden gevangenisstraf waarvan 9 maanden voorwaardelijk, met schadevergoeding aan drie slachtoffers, wegens afpersing, diefstal met bedreiging en openlijke geweldpleging.
- 18-jarige verdachte overviel samen met een mededader een tankstation met een mes en nam ongeveer € 350 mee; enkele maanden later mishandelde hij samen met zijn broer een man op straat
- Rechtbank past het volwassenenstrafrecht toe in plaats van het door de verdediging en een psycholoog geadviseerde jeugdstrafrecht, omdat de verdachte al zelfstandig leeft en niet openstaat voor pedagogische beïnvloeding
- Vanwege ernstige psychische problematiek en een vermoeden van FASD rekent de rechtbank de feiten de verdachte in verminderde mate toe; onderzoek naar FASD kan wegens lange wachtlijsten niet worden afgewacht
- Rechtbank legt een lagere straf op dan de geëiste 24 maanden en wijst de gevorderde gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel af, omdat bij de overval alleen met geweld is gedreigd
- Drie slachtoffers krijgen hoofdelijk schadevergoeding toegewezen: € 1.994, € 1.785 en € 3.640,86, via de schadevergoedingsmaatregel
Samenvatting
Een destijds 18-jarige man is door de rechtbank Noord-Nederland veroordeeld tot 18 maanden gevangenisstraf, waarvan 9 maanden voorwaardelijk, voor een gewapende overval op een tankstation en voor het samen met zijn broer mishandelen van een man op straat. De rechtbank past daarbij, anders dan geadviseerd, het volwassenenstrafrecht toe.
Op 24 juli 2025 overviel de man samen met een mededader een tankstation in Heerenveen. Met een deels bedekt gezicht en een groot mes in zijn hand rende hij naar binnen en riep tegen het personeel: 'Dit is een overval. Geld, geld', terwijl zijn mededader buiten bleef staan. Hij nam ongeveer € 350 mee. Omdat afpersing en diefstal met bedreiging hier uit dezelfde handeling voortvloeiden, telt de rechtbank dit als één strafbaar feit. Op 20 december 2025, na een avond stappen, mishandelde hij samen met zijn broer een andere man op straat: hij sloeg deze man meerdere keren met kracht in het gezicht, waardoor de man achterover viel, en schopte hem vervolgens terwijl hij op de grond lag.
De officier van justitie eiste 24 maanden gevangenisstraf, waarvan 12 maanden voorwaardelijk, plus een gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel, en vond dat het volwassenenstrafrecht moest worden toegepast omdat de man tijdens een proeftijd had gerecidiveerd en niet openstond voor pedagogische beïnvloeding. De verdediging en de psycholoog van het NIFP bepleitten juist toepassing van het jeugdstrafrecht, gelet op de persoonlijkheid en achtergrond van de man.
Uit rapporten van de reclassering en een GZ-psycholoog komt een ernstig belaste voorgeschiedenis naar voren: een verstoorde hechting, complexe PTSS-klachten, depressieve klachten, een verstoorde identiteitsontwikkeling en een ernstige verslaving. Er bestaat bovendien een vermoeden van FASD (Foetaal Alcohol Spectrum Disorder), als gevolg van alcoholgebruik van de moeder tijdens de zwangerschap en borstvoeding. Onderzoek hiernaar kan volgens de psycholoog van belang zijn voor de vraag of de feiten de man helemaal niet, of slechts in verminderde mate, kunnen worden toegerekend. Omdat gespecialiseerde klinieken echter kampen met lange wachtlijsten en zelfs een opnamestop, ziet de rechtbank geen mogelijkheid om dit onderzoek af te wachten en weegt zij het belang van de man bij afdoening van de zaak zwaarder.
De rechtbank kiest voor het volwassenenstrafrecht, omdat de man al jaren zelfstandig leeft, niet openstaat voor pedagogische beïnvloeding en de reclassering geen jeugdinterventies adviseert. Wel houdt de rechtbank rekening met verminderde toerekeningsvatbaarheid vanwege zijn psychische problematiek. Dat leidt tot een lagere straf dan door de officier van justitie geëist: 18 maanden gevangenisstraf, waarvan 9 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Aan de voorwaardelijke straf zijn uitgebreide bijzondere voorwaarden verbonden, waaronder verplichte behandeling voor verslaving, slaapproblemen en agressie, onderzoek naar FASD, verblijf in een beschermde woonvorm, een alcoholverbod, een locatieverbod rond het tankstation met elektronisch toezicht en een aanwezigheidsplicht op zijn verblijfadres. De door de officier van justitie gevorderde gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel wijst de rechtbank af, mede omdat bij de overval alleen met geweld is gedreigd en niet daadwerkelijk geweld is gebruikt. Ook het verzoek om de voorlopige hechtenis te schorsen, wijst de rechtbank af.
De drie slachtoffers krijgen schadevergoeding toegewezen, hoofdelijk met de mededader: € 1.994 en € 1.785 aan de twee slachtoffers van de overval, voor materiële en immateriële schade, en € 3.640,86 aan het slachtoffer van de straatmishandeling voor tandheelkundige kosten, telkens vermeerderd met wettelijke rente en met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RVS:2026:289, Raad van State, 21-01-2026, BRS.25.002170
Raad van State · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2026:240, Rechtbank Den Haag, 08-01-2026, NL25.58587
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2026:170, Rechtbank Den Haag, 06-01-2026, NL25.22685 en NL25.22686
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2026:42, Rechtbank Den Haag, 05-01-2026, NL25.45774
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-NederlandRechtsgebied
Strafrecht; Materieel StrafrechtZaaknummer
18-029165-26
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Op 7 augustus 2025 kwam een man naar de woning van een stel in Drachten om spullen op te halen die nog bij zijn ex lagen. Er ontstond ruzie over de eigendom van een stofzuigerstang. De bewoner van het huis, een 39-jarige man, pakte de stang af en sloeg de bezoeker ermee tegen het hoofd. Even later pakte hij een bijl en bedreigde hem daarmee van korte afstand. Diezelfde avond kwam de bezoeker terug. Volgens het dossier goot hij benzine over de voordeur van de woning. Daarna sprak hij af om het conflict uit te vechten en kwam hij naar de achterkant van het huis. De bewoner nam een gasdrukwapen mee naar buiten. Ondanks een hek tussen beide mannen schoot hij meerdere keren op zijn tegenstander. Die werd op zijn boven- en achterlichaam geraakt en tweemaal in het gezicht. Eén koperen kogel bleef in zijn lichaam achter. Ook de auto van een derde werd door kogels beschadigd. De rechtbank rekent het schieten aan als poging tot zware mishandeling en wijst erop dat het slachtoffer zwaarder letsel had kunnen oplopen, zoals het verlies van een oog. Op 1 maart 2026 sloeg de man dezelfde persoon in een café in Drachten tweemaal tegen het hoofd. Hij was toen onder invloed van alcohol en drugs. Verdachte zei dat hij maar één klap had gegeven, maar de rechtbank oordeelde dat de foto's van het letsel en de camerabeelden de verklaring van het slachtoffer ondersteunen. Anders dan op 7 augustus had het slachtoffer deze keer niets gedaan om geweld uit te lokken. Verdachte bekende de feiten van 7 augustus. De rechtbank bewees de mishandeling met de stofzuigerstang, de bedreiging met de bijl, de poging tot zware mishandeling met het gasdrukwapen, de vernieling van de auto, het dragen van het gasdrukwapen en de mishandeling in het café. Het reclasseringsrapport noemt bij verdachte een licht verstandelijke beperking en een stoornis in de impulsbeheersing. Daarnaast heeft hij een lange verslavingsgeschiedenis en forse schulden. Het recidiverisico is ingeschat als gemiddeld-hoog. De rechtbank vond alleen een vrijheidsstraf passend. Ze woog mee dat verdachte zich op 7 augustus twee keer bewapende en dat hij op 1 maart het geweld eenzijdig begon. Daartegenover staat dat het slachtoffer zelf een rol speelde in de escalatie op 7 augustus. De rechtbank legde de gevraagde straf van 12 maanden gevangenisstraf op, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar. De bijzondere voorwaarden zijn een meldplicht, ambulante behandeling, een contactverbod met het slachtoffer en beheersing van middelengebruik. Voor het dragen van het gasdrukwapen kreeg verdachte geen aparte straf. Het locatie- en contactverbod dat het slachtoffer wilde, wees de rechtbank af, omdat het contactverbod als voorwaarde zijn belangen al voldoende beschermt. Verdachte moet het slachtoffer € 5.000 immateriële schadevergoeding betalen voor de feiten van 7 augustus, een deel van de gevraagde € 10.000, omdat het slachtoffer het conflict mede zelf opzocht. Voor de mishandeling in het café krijgt het slachtoffer € 928,99 en de eigenaar van de beschadigde auto € 840,95, telkens met wettelijke rente. Daarnaast legt de rechtbank de schadevergoedingsmaatregel op. De vordering om een eerdere voorwaardelijke straf van 5 maanden uit augustus 2025 alsnog uit te voeren, wees de rechtbank af, omdat die straf voor verkeersfeiten was opgelegd en de nieuwe feiten daar geheel anders van zijn.
Een autobedrijf uit Groningen heeft jarenlang contant geld ontvangen voor de verkoop en lease van auto's, terwijl dat geld afkomstig was uit misdrijf. Dat oordeelt de rechtbank Noord-Nederland, die het bedrijf veroordeelt voor gewoontewitwassen en valsheid in geschrift. Het bedrijf moet een geldboete van € 45.000 betalen. De uitkomst is het resultaat van procesafspraken tussen het openbaar ministerie en de verdediging. Het witwassen speelde zich af tussen 15 mei 2020 en 16 september 2023. In die periode ontving het bedrijf, samen met twee medeverdachten en andere mededaders, in acht afzonderlijke dossiers contante en girale bedragen van klanten die een auto kochten of leasten. Het ging onder meer om een Volkswagen Golf, een BMW, een Audi Q8, twee Volkswagen Polo's en twee Mercedessen. De bedragen liepen uiteen van € 7.800 tot € 48.485 per klant. Bij één klant ging het om een aanbetaling van € 45.000, € 42.175 aan contant geld en € 3.000 aan Tikkie-betalingen. De rechtbank acht bewezen dat de verdachten wisten dat dit geld geheel of gedeeltelijk uit enig misdrijf afkomstig was, en dat zij van het witwassen een gewoonte hadden gemaakt. Daarnaast pleegde het bedrijf valsheid in geschrift. In een kasboek werden in de periode van 15 april 2022 tot en met 5 januari 2023 lagere contante ontvangsten genoteerd dan er in werkelijkheid binnenkwamen. Zo stond er € 9.000 in het kasboek terwijl op 15 april 2022 € 12.400 contant was ontvangen, en € 8.900 terwijl op 5 januari 2023 € 11.460 binnenkwam. Ook de leasecontracten, mantelovereenkomsten en documenten voor het eigendomsvoorbehoud waren vals. Daarin ontbrak dat klanten meerdere aanbetalingen moesten doen. Er stond in dat de maandelijkse betalingen giraal en per automatische incasso verliepen, terwijl ook contant werd betaald. En als verhuurder van de auto's stond een andere partij vermeld dan het bedrijf zelf, dat in werkelijkheid de contractpartij was. De rechtbank besteedt veel aandacht aan de procesafspraken. Het openbaar ministerie en de verdediging legden die op 14 september 2026 schriftelijk vast. Ze komen erop neer dat het bedrijf de feiten niet betwist, geen onderzoekswensen of verweren voert, afstand doet van twee in beslag genomen auto's en afziet van hoger beroep. Het openbaar ministerie eist daarvoor een geldboete van € 45.000, waarvan € 25.000 al voor 1 oktober 2026 als zekerheid is betaald. Het resterende bedrag van € 20.000 wordt in twaalf termijnen voldaan. De rechtbank toetste of deze afspraken een eerlijk proces niet in de weg staan, aan de hand van een arrest van de Hoge Raad van 27 september 2022. Op de zitting bevestigde de bestuurder, bijgestaan door zijn raadsman, dat hij de afspraken en de gevolgen begreep en er vrijwillig voor koos. De rechtbank toetste daarnaast zelf of het bewijs voldoende steun vond in het dossier en of de voorgestelde straf in redelijke verhouding stond tot de ernst van de zaak. Beide vragen beantwoordt zij bevestigend. De bewezenverklaring vindt volgens de rechtbank voldoende steun in de bewijsmiddelen, en de geldboete is passend, mede gelet op de voordelen die afdoening via procesafspraken oplevert. De rechtbank spreekt het bedrijf vrij van het meer of anders ten laste gelegde. De rechtbank verklaart de feiten 1, 2 en 3 bewezen en veroordeelt het bedrijf tot een geldboete van € 45.000.