Rechtbank legt gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging op na brandstichting — RBNNE:2026:3790
brandstichting met gemeen gevaar en levensgevaar
Eiser / verzoeker
Openbaar Ministerie
Verweerder / gedaagde
Verdachte
Verdachte veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest, en ter beschikking gesteld met bevel tot verpleging van overheidswege (tbs met dwangverpleging) wegens brandstichting met levensgevaar voor circa 80 medebewoners.
- Verdachte goot bio-ethanol over zijn bank en stak deze in brand, waardoor circa 80 bewoners van het wooncomplex moesten worden geëvacueerd en een medebewoner rook inademde
- Verweer dat er geen levensgevaar voor personen zou hebben bestaan, wordt verworpen op basis van het aantal evacuaties en de rookinademing
- Pro Justitia-rapportages stellen een ziekelijke stoornis vast, waaronder alcoholverslaving en een persoonlijkheidsstoornis, waardoor het feit in verminderde mate wordt toegerekend
- Eerdere veroordeling in 1995 voor brandstichting, met een twaalf jaar durende tbs met dwangverpleging, en herhaaldelijk omzeilen van alcoholcontroles tijdens die behandeling, maken een tbs met voorwaarden onhaalbaar
- Gevorderde gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel wordt afgewezen wegens disproportionaliteit en gebrekkige onderbouwing
Samenvatting
Een man uit Ter Apel goot in juli 2025 bio-ethanol over zijn bank in zijn eigen woning en stak deze in brand. Het gebouw waarin hij woonde, maakt deel uit van een groter wooncomplex, en door de brand ontstond niet alleen schade aan goederen maar ook levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor zijn medebewoners. Ongeveer 80 mensen, voor een groot deel ouderen, moesten worden geëvacueerd, en minstens één medebewoner ademde rook in.
De man bekende de brandstichting duidelijk en ondubbelzinnig, waardoor de rechtbank kon volstaan met een beperkte opsomming van bewijsmiddelen, waaronder zijn eigen verklaring, een proces-verbaal van bevindingen, een rapport van het Nederlands Forensisch Instituut en een proces-verbaal van brandonderzoek. Zijn advocate voerde nog aan dat er geen levensgevaar voor personen zou hebben bestaan, maar de rechtbank verwierp dat verweer: het aantal geëvacueerde bewoners en de rookinademing bij een van hen toonden dat gevaar juist overduidelijk aan.
De rechtbank achtte daarom bewezen dat de man opzettelijk brand had gesticht terwijl daarvan gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor anderen te duchten was. Dat de woning niet volledig is uitgebrand, dat omliggende woningen geen vlam hebben gevat en dat er geen doden of ernstig gewonden zijn gevallen, kwam volgens de rechtbank niet door toedoen van de man zelf, maar door het snelle en adequate ingrijpen van politie en brandweer.
Bij het bepalen van de straf keek de rechtbank naar de persoon van de verdachte. Uit zijn strafblad bleek dat hij in 1995 al eens was veroordeeld voor brandstichting, waarvoor hij destijds een tbs met dwangverpleging kreeg die uiteindelijk twaalf jaar duurde. Volgens Pro Justitia-rapportages van een psychiater en een klinisch psycholoog lijdt de man aan een ernstige alcoholverslaving, een persoonlijkheidsstoornis met borderline en antisociale kenmerken, en is hij zwakbegaafd. Deze stoornissen waren aanwezig ten tijde van het delict en beïnvloedden zijn gedrag, waardoor het feit hem in verminderde mate kon worden toegerekend.
De officier van justitie eiste aanvankelijk een gevangenisstraf van een jaar, een tbs met dwangverpleging en een gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel, maar paste de strafeis later aan naar een gevangenisstraf gelijk aan de tijd die de man al in voorarrest had doorgebracht. De verdediging pleitte juist voor een tbs met voorwaarden in plaats van dwangverpleging.
De rechtbank koos voor de zwaarste variant van de maatregel. Zowel de psychiater als de psycholoog concludeerden dat zonder behandeling een matige tot hoge kans op herhaling bestaat en adviseerden een langdurige klinische behandeling in een forensische setting met een hoog beveiligingsniveau. Een tbs met voorwaarden achtte de rechtbank niet haalbaar: de man bleek in het verleden zeer wisselend gemotiveerd voor behandeling, hield zich niet aan afspraken en wist tijdens zijn vorige, verplichte behandeling herhaaldelijk alcoholcontroles te omzeilen. Ook de reclassering adviseerde negatief over een tbs met voorwaarden, omdat het recidivegevaar daarbinnen naar verwachting onvoldoende kan worden beperkt. Dat de man na zijn eerdere, twaalf jaar durende dwangbehandeling toch opnieuw brand heeft gesticht, bevestigde voor de rechtbank dat alleen een tbs met dwangverpleging voldoende bescherming voor de samenleving biedt.
De rechtbank vond, anders dan de officier van justitie, wel dat het opleggen van een extra gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel disproportioneel zou zijn, mede omdat deze onvoldoende was onderbouwd.
De rechtbank veroordeelde de man tot een gevangenisstraf van één jaar, met volledige aftrek van de tijd die hij al in voorarrest heeft doorgebracht, en gelastte dat hij ter beschikking wordt gesteld met bevel tot verpleging van overheidswege.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNNE:2025:4459, Rechtbank Noord-Nederland, 30-10-2025, 18/328707-24
Rechtbank Noord-Nederland · Strafrecht; Materieel Strafrecht
ECLI:NL:RBNNE:2025:3745, Rechtbank Noord-Nederland, 12-09-2025, 18-227392-22
Rechtbank Noord-Nederland · Strafrecht; Penitentiair Strafrecht
ECLI:NL:RBNNE:2025:3613, Rechtbank Noord-Nederland, 02-09-2025, 18-194249-23
Rechtbank Noord-Nederland · Strafrecht; Materieel Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:5259, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 27-08-2025, 21-002110-24
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-NederlandRechtsgebied
Strafrecht; Materieel StrafrechtZaaknummer
18-218000-25
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Op 7 augustus 2025 kwam een man naar de woning van een stel in Drachten om spullen op te halen die nog bij zijn ex lagen. Er ontstond ruzie over de eigendom van een stofzuigerstang. De bewoner van het huis, een 39-jarige man, pakte de stang af en sloeg de bezoeker ermee tegen het hoofd. Even later pakte hij een bijl en bedreigde hem daarmee van korte afstand. Diezelfde avond kwam de bezoeker terug. Volgens het dossier goot hij benzine over de voordeur van de woning. Daarna sprak hij af om het conflict uit te vechten en kwam hij naar de achterkant van het huis. De bewoner nam een gasdrukwapen mee naar buiten. Ondanks een hek tussen beide mannen schoot hij meerdere keren op zijn tegenstander. Die werd op zijn boven- en achterlichaam geraakt en tweemaal in het gezicht. Eén koperen kogel bleef in zijn lichaam achter. Ook de auto van een derde werd door kogels beschadigd. De rechtbank rekent het schieten aan als poging tot zware mishandeling en wijst erop dat het slachtoffer zwaarder letsel had kunnen oplopen, zoals het verlies van een oog. Op 1 maart 2026 sloeg de man dezelfde persoon in een café in Drachten tweemaal tegen het hoofd. Hij was toen onder invloed van alcohol en drugs. Verdachte zei dat hij maar één klap had gegeven, maar de rechtbank oordeelde dat de foto's van het letsel en de camerabeelden de verklaring van het slachtoffer ondersteunen. Anders dan op 7 augustus had het slachtoffer deze keer niets gedaan om geweld uit te lokken. Verdachte bekende de feiten van 7 augustus. De rechtbank bewees de mishandeling met de stofzuigerstang, de bedreiging met de bijl, de poging tot zware mishandeling met het gasdrukwapen, de vernieling van de auto, het dragen van het gasdrukwapen en de mishandeling in het café. Het reclasseringsrapport noemt bij verdachte een licht verstandelijke beperking en een stoornis in de impulsbeheersing. Daarnaast heeft hij een lange verslavingsgeschiedenis en forse schulden. Het recidiverisico is ingeschat als gemiddeld-hoog. De rechtbank vond alleen een vrijheidsstraf passend. Ze woog mee dat verdachte zich op 7 augustus twee keer bewapende en dat hij op 1 maart het geweld eenzijdig begon. Daartegenover staat dat het slachtoffer zelf een rol speelde in de escalatie op 7 augustus. De rechtbank legde de gevraagde straf van 12 maanden gevangenisstraf op, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar. De bijzondere voorwaarden zijn een meldplicht, ambulante behandeling, een contactverbod met het slachtoffer en beheersing van middelengebruik. Voor het dragen van het gasdrukwapen kreeg verdachte geen aparte straf. Het locatie- en contactverbod dat het slachtoffer wilde, wees de rechtbank af, omdat het contactverbod als voorwaarde zijn belangen al voldoende beschermt. Verdachte moet het slachtoffer € 5.000 immateriële schadevergoeding betalen voor de feiten van 7 augustus, een deel van de gevraagde € 10.000, omdat het slachtoffer het conflict mede zelf opzocht. Voor de mishandeling in het café krijgt het slachtoffer € 928,99 en de eigenaar van de beschadigde auto € 840,95, telkens met wettelijke rente. Daarnaast legt de rechtbank de schadevergoedingsmaatregel op. De vordering om een eerdere voorwaardelijke straf van 5 maanden uit augustus 2025 alsnog uit te voeren, wees de rechtbank af, omdat die straf voor verkeersfeiten was opgelegd en de nieuwe feiten daar geheel anders van zijn.
Een autobedrijf uit Groningen heeft jarenlang contant geld ontvangen voor de verkoop en lease van auto's, terwijl dat geld afkomstig was uit misdrijf. Dat oordeelt de rechtbank Noord-Nederland, die het bedrijf veroordeelt voor gewoontewitwassen en valsheid in geschrift. Het bedrijf moet een geldboete van € 45.000 betalen. De uitkomst is het resultaat van procesafspraken tussen het openbaar ministerie en de verdediging. Het witwassen speelde zich af tussen 15 mei 2020 en 16 september 2023. In die periode ontving het bedrijf, samen met twee medeverdachten en andere mededaders, in acht afzonderlijke dossiers contante en girale bedragen van klanten die een auto kochten of leasten. Het ging onder meer om een Volkswagen Golf, een BMW, een Audi Q8, twee Volkswagen Polo's en twee Mercedessen. De bedragen liepen uiteen van € 7.800 tot € 48.485 per klant. Bij één klant ging het om een aanbetaling van € 45.000, € 42.175 aan contant geld en € 3.000 aan Tikkie-betalingen. De rechtbank acht bewezen dat de verdachten wisten dat dit geld geheel of gedeeltelijk uit enig misdrijf afkomstig was, en dat zij van het witwassen een gewoonte hadden gemaakt. Daarnaast pleegde het bedrijf valsheid in geschrift. In een kasboek werden in de periode van 15 april 2022 tot en met 5 januari 2023 lagere contante ontvangsten genoteerd dan er in werkelijkheid binnenkwamen. Zo stond er € 9.000 in het kasboek terwijl op 15 april 2022 € 12.400 contant was ontvangen, en € 8.900 terwijl op 5 januari 2023 € 11.460 binnenkwam. Ook de leasecontracten, mantelovereenkomsten en documenten voor het eigendomsvoorbehoud waren vals. Daarin ontbrak dat klanten meerdere aanbetalingen moesten doen. Er stond in dat de maandelijkse betalingen giraal en per automatische incasso verliepen, terwijl ook contant werd betaald. En als verhuurder van de auto's stond een andere partij vermeld dan het bedrijf zelf, dat in werkelijkheid de contractpartij was. De rechtbank besteedt veel aandacht aan de procesafspraken. Het openbaar ministerie en de verdediging legden die op 14 september 2026 schriftelijk vast. Ze komen erop neer dat het bedrijf de feiten niet betwist, geen onderzoekswensen of verweren voert, afstand doet van twee in beslag genomen auto's en afziet van hoger beroep. Het openbaar ministerie eist daarvoor een geldboete van € 45.000, waarvan € 25.000 al voor 1 oktober 2026 als zekerheid is betaald. Het resterende bedrag van € 20.000 wordt in twaalf termijnen voldaan. De rechtbank toetste of deze afspraken een eerlijk proces niet in de weg staan, aan de hand van een arrest van de Hoge Raad van 27 september 2022. Op de zitting bevestigde de bestuurder, bijgestaan door zijn raadsman, dat hij de afspraken en de gevolgen begreep en er vrijwillig voor koos. De rechtbank toetste daarnaast zelf of het bewijs voldoende steun vond in het dossier en of de voorgestelde straf in redelijke verhouding stond tot de ernst van de zaak. Beide vragen beantwoordt zij bevestigend. De bewezenverklaring vindt volgens de rechtbank voldoende steun in de bewijsmiddelen, en de geldboete is passend, mede gelet op de voordelen die afdoening via procesafspraken oplevert. De rechtbank spreekt het bedrijf vrij van het meer of anders ten laste gelegde. De rechtbank verklaart de feiten 1, 2 en 3 bewezen en veroordeelt het bedrijf tot een geldboete van € 45.000.