Hoevepacht afgewezen: bedrijfsgebouwen buiten pachtcontract vallen — RBNNE:2026:979

Een melkveehouder en zijn partner raakten verwikkeld in een juridisch geschil met het Amsterdamse vastgoedbedrijf Wildervank Vastgoed B.V. (WVG) over de aard van hun pachtrelatie. De kern van de zaak: hadden de boeren een hoevepachtovereenkomst — waarbij zowel grond als bedrijfsgebouwen onder pachtbescherming vallen — of slechts een geliberaliseerde pachtovereenkomst voor de landbouwgrond?

Het voorgeschiedenis begint in 2019. De melkveehouders verkochten hun bedrijf, inclusief ruim 62 hectare grond en bedrijfsgebouwen, aan een vastgoedpartij die plannen had voor een zonnepark. In de koopovereenkomst en een nadere overeenkomst werd vastgelegd dat de familie na de overdracht het land kon blijven pachten voor €750 per hectare per jaar, tot het moment dat een omgevingsvergunning voor het zonnepark zou worden verleend — met een maximum van vijf jaar. De bedrijfsgebouwen mochten om niet (gratis) worden gebruikt, en dat gebruik zou eindigen zodra de pachtovereenkomst afliep.

Tussen 2021 en 2024 werden jaarlijks schriftelijke geliberaliseerde pachtovereenkomsten afgesloten voor de grond. De grondkamer keurde deze overeenkomsten goed. In de bijlagen bij de overeenkomsten waren zowel de percelen als de bedrijfsgebouwen rood gearceerd aangeduid als 'het gepachte'. De boeren argumenteerden dat dit bewijs was dat partijen altijd de bedoeling hebben gehad de gebouwen mee te verpachten. Als dat het geval was, zou er sprake zijn van hoevepacht, met aanzienlijk sterkere huurbescherming.

De kantonrechter — zittend als pachtkamer — ging daar niet in mee. Uit de leveringsakte van december 2019 bleek onomwonden dat het gebruik van de gebouwen uitdrukkelijk om niet was verleend en los stond van de pacht. De pachtovereenkomsten zelf omschreven het gepachte object bovendien expliciet als 'landbouwgrond', niet als een bedrijfscomplex inclusief gebouwen. De arcering in de bijlagen was onvoldoende om die duidelijke contractuele afspraken opzij te schuiven.

WVG had ondertussen in reconventie een tegenclaim ingediend. Het bedrijf wilde een verklaring voor recht dat de boeren het terrein zonder recht of titel in gebruik hebben gehad sinds 1 januari 2025, een vergoeding van €750 per hectare per jaar voor dat gebruik, en ontruiming van het gehele perceel inclusief gebouwen — op straffe van een dwangsom van €2.500 per dag bij niet-nakoming.

De pachtkamer wees de hoofdvordering van de boeren — erkenning van hoevepacht — af. De vijfjarige geliberaliseerde pachtovereenkomst voor de grond was per 31 december 2024 geëindigd, en ook het gebruiksrecht van de gebouwen liep daarmee af. De reconventionele vorderingen van WVG werden toegewezen: de boeren moeten het volledige bedrijf ontruimen en ter vrije beschikking stellen van WVG, en zijn een gebruiksvergoeding van €750 per hectare per jaar verschuldigd over de periode dat zij het terrein na 1 januari 2025 nog in gebruik hebben gehad.