Gemeente Leeuwarden mag geen leges heffen voor bestemmingsplanverzoek — RBNNE:2026:994

legesheffing / bestemmingsplanwijziging / individualiseerbaar belang

Eiser / verzoeker

eiseres B.V. (vestigingsplaats niet vermeld)

Verweerder / gedaagde

Heffingsambtenaar gemeente Leeuwarden

De aanslag leges van € 2.007,02 wordt vernietigd omdat het behandelen van een bestemmingsplanwijzigingsverzoek geen dienstverlening is ten behoeve van een individualiseerbaar belang.

Leges mogen alleen worden geheven als gemeentelijke werkzaamheden rechtstreeks en in overheersende mate verband houden met dienstverlening ten behoeve van een individualiseerbaar belang.
Het wijzigen van een bestemmingsplan is een publieke taakuitoefening gericht op het algemeen belang, niet op een individueel belang.
Omdat het verzoek betrekking had op het gehele bestemmingsplan en niet op specifieke percelen, ontbreekt het individualiseerbare belang dat legesheffing rechtvaardigt.
Een indirecte relatie met een individueel belang is onvoldoende grondslag voor legesheffing op grond van artikel 229 Gemeentewet.
De aanslag leges van € 2.007,02 wordt vernietigd en het griffierecht wordt aan eiseres vergoed.

Samenvatting

Een bedrijf vroeg de gemeente Leeuwarden in 2021 om het bestemmingsplan voor industrieterrein Oost en De Hemrik te wijzigen, zodat onder andere supermarkten op die locatie mogelijk zouden worden. Het verzoek was ingediend namens eigenaren van percelen rond een detailhandelslocatie waar bedrijven als een bouwmarkt en supermarktketens actief zijn. De gemeente legde voor het in behandeling nemen van dit verzoek een legesnota op van ruim tweeduizend euro.

Het bedrijf maakte bezwaar en stelde dat de aanslag ten onrechte was opgelegd. Tijdens de bezwaarprocedure erkende de gemeente zelf al dat er een fout stond in de omschrijving van de aanslag: die verwees naar een 'buitenplanse grote afwijking', maar daarvan was geen sprake. De gemeente paste de verwijzing naar het juiste tariefartikel aan, maar handhaafde het bedrag van de aanslag.

Voor de rechtbank draaide de zaak om de vraag of de gemeente überhaupt leges mag heffen voor het behandelen van een verzoek tot bestemmingsplanwijziging. Leges mogen namelijk alleen worden geheven als de werkzaamheden van de gemeente rechtstreeks en in overheersende mate ten dienste staan van een individueel, aanwijsbaar belang — en niet louter het algemeen belang.

De rechtbank oordeelde dat het vaststellen of wijzigen van een bestemmingsplan in de kern een publieke taak is, gericht op het algemeen belang. Het bedrijf had bovendien gevraagd om wijziging van het gehele bestemmingsplan, niet van een of meer specifieke percelen. Hoewel er mogelijk indirect een individueel belang meespeelt, is dat onvoldoende om legesheffing te rechtvaardigen. De rechtbank verwees daarbij naar een eerdere uitspraak van Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in een vergelijkbare situatie, die zij in deze zaak relevant achtte.

De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde de uitspraak op bezwaar en herriep de legesnota van € 2.007,02. Daarnaast kreeg het bedrijf het door haar betaalde griffierecht vergoed.