Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBOBR:2024:5723Bestuursrecht; Omgevingsrecht

ECLI:NL:RBOBR:2024:5723, Rechtbank Oost-Brabant, 28-11-2024, 24/1724 — RBOBR:2024:5723

Samenvatting

Belanghebbende bij omgevingsvergunning voor het (doen) vellen van een houtopstand. Artikel 1:2, derde lid, van de Awb. De rechtbank is van oordeel dat het college terecht tot de conclusie is gekomen dat eiseres geen belanghebbende is bij het besluit tot vergunningverlening voor het kappen van 46 bomen. Voor de vraag of een rechtspersoon belanghebbende is als bedoeld in artikel 1:2, derde lid, van de Awb is bepalend of deze rechtspersoon krachtens diens statutaire doelstelling en blijkens zijn feitelijke werkzaamheden een rechtstreeks bij het desbetreffende besluit betrokken algemeen of collectief belang in het bijzonder behartigt. De rechtbank leest in de statuten weliswaar dat het doel is om Eindhoven een betere leefomgeving te geven, maar de rechtbank leest ook dat eiseres dat doel wenst te bereiken door invloed uit te oefenen op de besluitvorming van de gemeente inzake de stedelijke ontwikkeling. De kap van bomen op een particulier perceel ten behoeve van de aanleg van een tuin kan niet als stedelijke ontwikkeling worden aangemerkt.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Betrokken advocaten

mr. J. van den Boom

eiser

Betrokken rechters

mr. M. Kleijn Hesselink

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

24/1724

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechtbank: Brabant mag bedrijf dwingen kunstgrasafval weg te halen, last onder dwangsom blijft

Een Brabants grondverzetbedrijf kreeg een last onder dwangsom omdat een grote partij kunstgrasafval veel langer dan toegestaan op het bedrijfsterrein lag opgeslagen. Het afval was afkomstig van een voormalig bedrijf in een andere gemeente en lag er volgens een controle van de omgevingsdienst sinds februari 2021. De vergunning staat opslag van afvalstoffen maximaal één jaar toe, of drie jaar als het bedrijf aantoont dat de opslag wordt gevolgd door nuttige toepassing. Ook die drie jaar waren overschreden. De omgevingsdienst Brabant Noord stelde de overtreding vast bij een controle in september 2024 en vroeg het bedrijf het afval vóór 1 december 2024 te verwijderen. Dat gebeurde niet. In februari 2025 werd bovendien een beginnende broeibrand geconstateerd op het terrein. Op 10 juni 2025 legde het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant een last onder dwangsom op: € 15.000 per constatering per week, met een maximum van € 90.000. Het bedrijf moest het afval uiterlijk 15 september 2025 hebben verwijderd. Bij latere controles in september 2025 en januari 2026 lag het afval nog grotendeels op het terrein. Het bezwaar van het bedrijf werd op 12 januari 2026 ongegrond verklaard. In beroep voerde het bedrijf twee argumenten aan. Eerst stelde het dat de provincie helemaal niet bevoegd was. Het afval lag deels op een tweede locatie, en volgens het bedrijf is sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 voor die locatie het college van burgemeester en wethouders van Vught bevoegd. De twee locaties vormden volgens het bedrijf geen functionele eenheid en kunnen los van elkaar bestaan. De rechtbank volgt dat niet. De oude vergunning uit 2004, later gewijzigd, is verleend voor het hele bedrijf en rekent beide locaties tot één inrichting. Volgens de rechtbank moet daarom ook onder de Omgevingswet worden uitgegaan van één locatie. Daarmee voldoet de situatie aan de voorwaarden van het Omgevingsbesluit, op grond waarvan de provincie bevoegd blijft voor alle activiteiten op die locatie. Dat bij een nieuwe aanvraag een andere afbakening zou kunnen worden gekozen, doet daar niet aan af. Ook het argument dat het afval deels op andere plekken lag, helpt niet: het lag steeds op de locatie waarvoor het vergunningvoorschrift geldt. Het tweede argument was dat handhaven onevenredig zou zijn. Het bedrijf zei de gemeente uit de brand te hebben geholpen door het afval over te nemen en jarenlang tevergeefs een recycler te hebben gezocht, omdat de kunststofrecycling in Nederland was vastgelopen. Afvoeren naar een stortplaats zou strijdig zijn met het afvalbeleid. Het afvoeren van het afval heeft inmiddels circa € 400.000 gekost. Ook zou de provincie te laat hebben beslist op een vergunningaanvraag voor een andere locatie van het bedrijf, waar het afval had kunnen worden opgeslagen. De rechtbank wijst ook dit af. Handhaving staat volgens vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State voorop en alleen bijzondere omstandigheden kunnen een reden zijn om af te zien van optreden, bijvoorbeeld concreet zicht op legalisatie. Dat is hier niet aan de orde. Het bedrijf koos zelf voor de opslag, kende het voorschrift en koos zelf voor bepaalde afzetkanalen. Dat het niet lukte binnen de termijn van drie jaar af te voeren, betekent niet dat het onmogelijk was. De kosten van afvoer vallen onder het ondernemersrisico. De broeibrand onderstreept volgens de rechtbank het milieubelang van de maximale opslagduur. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De last onder dwangsom blijft daarmee in stand. Het bedrijf krijgt het griffierecht niet terug en ontvangt geen vergoeding van de proceskosten.

Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
RBOBR:2026:7669
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
Rechtbank bekrachtigt onteigeningsbeschikking voor bedrijventerrein GDC-Noord in Eindhoven

De gemeente Eindhoven wil een perceel grond onteigenen om het bedrijventerrein GDC-Noord (De Schakel) te kunnen ontwikkelen. Op die locatie moet begin 2028 een grootschalig logistiek bedrijfsgebouw komen, inclusief een groenvoorziening met waterberging en een reconstructie van de weg De Schakel. De eigenaar van het perceel weigerde het te verkopen, omdat partijen het niet eens konden worden over de prijs. Na mislukt minnelijk overleg stelde de gemeenteraad op 10 maart 2026 een onteigeningsbeschikking vast en vroeg de rechtbank deze te bekrachtigen. De eigenaar diende een bedenking in bij de rechtbank en voerde drie argumenten aan waarom onteigening niet noodzakelijk zou zijn. Ten eerste stelde hij dat de gemeente met projectontwikkelaar De Mispelaar een koopoptieovereenkomst had gesloten die hem verhinderde rechtstreeks met De Mispelaar te onderhandelen. Hij vergeleek dit met een arrest van de Hoge Raad in de zaak Koopmans/Leeuwarden, waarin de Hoge Raad oordeelde dat een gemeente zichzelf niet in een positie mag manoeuvreren waardoor onteigening onvermijdelijk wordt. De rechtbank verwierp dit betoog, omdat de overeenkomst met De Mispelaar wél ruimte liet om met derden te onderhandelen, mits de gemeente daarmee instemde. Niet was gebleken dat De Mispelaar die toestemming had gevraagd of dat de gemeente die had geweigerd. Ten tweede voerde de eigenaar aan dat de gemeente geen serieuze onderhandelingspogingen had gedaan. Hij wees op trage reacties, het niet delen van een eigen residuele waarderingsberekening en het uitblijven van vervolgoverleg na afspraken daarover. De rechtbank erkende dat de gemeente geregeld laat reageerde, maar oordeelde dat dit niet betekent dat er inhoudelijk geen redelijke poging tot minnelijke verwerving was gedaan. De gemeente had meerdere onderbouwde biedingen gedaan en voldoende toegelicht waarom zij de comparatieve waarderingsmethode gebruikte in plaats van de door de eigenaar gewenste residuele methode. Van een evident onredelijk bod was niet gebleken. Ten derde betoogde de eigenaar dat hij op 3 maart 2026, een week voor de onteigeningsbeschikking, een aanbod had gedaan om het perceel te verkopen waarbij de prijs achteraf via bindend advies zou worden vastgesteld. Daarmee zou op korte termijn overeenstemming haalbaar zijn geweest. De rechtbank volgde dit niet, omdat het voorstel geen tegenbod in geld inhield en dus op het kernonderdeel van een koopovereenkomst geen overeenstemming naderde. Bovendien had de gemeente het aanbod gemotiveerd afgewezen. De eigenaar beriep zich ook op algemene beginselen van behoorlijk bestuur, onder meer het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel. Hij stelde dat zijn brief van 3 maart 2026 ten onrechte niet bij de besluitvorming was betrokken. De rechtbank oordeelde dat de brief te kort voor de besluitvorming was ingediend om nog centraal te kunnen staan in het proces, en dat de gemeente alsnog uitgebreid had gereageerd op 23 maart 2026. Van misbruik van de onteigeningsbevoegdheid voor financieel gewin was evenmin sprake. Over de kosten die de eigenaar had gemaakt, ontstond nog een geschil. Een deel van de facturen was gericht aan en betaald door Maatschap Verlinden, een samenwerking tussen de eigenaar en zijn vennootschap. De rechtbank oordeelde dat alleen de facturen die rechtstreeks aan de eigenaar zelf waren gericht voor vergoeding in aanmerking kwamen, omdat alleen die kosten als vermogensschade van de eigenaar zelf konden gelden. Na aftrek van uren die zagen op een zienswijze tegen het exploitatieplan, stelde de rechtbank de vergoedbare kosten vast op € 5.979,14. De rechtbank bekrachtigde de onteigeningsbeschikking en veroordeelde de gemeente Eindhoven tot betaling van € 5.979,14 aan proceskosten aan de eigenaar.

Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
Rechtbank bekrachtigt onteigening van twee percelen voor Brainport Industries Campus in Eindhoven

De gemeente Eindhoven wil in het noordwestelijk deel van de stad de Brainport Industries Campus (BIC) ontwikkelen, een bedrijventerrein voor hoogwaardige bedrijvigheid in de hightech maakindustrie, onder meer ten behoeve van een uitbreiding van ASML. Daarvoor is het TAM-omgevingsplan 'BIC Noord' vastgesteld en zijn diverse percelen aangewezen voor onteigening. De gemeenteraad vroeg de rechtbank de onteigeningsbeschikking gedeeltelijk te bekrachtigen. De bekrachtigingsprocedure betrof oorspronkelijk vier percelen, maar de gemeente trok het verzoek voor twee percelen (6 en 8) tussentijds in. Overgebleven waren perceel 2, voor een derde deel eigendom van een particuliere belanghebbende uit 's-Gravenhage, en perceel 7, volledig eigendom van een belanghebbende uit Best. Twee eigenaren dienden bedenkingen in. Zij voerden aan dat de procedure gebrekkig was verlopen: de ontwerp-beschikking was niet vóór de terinzagelegging toegezonden, en het te onteigenen deel van perceel 2 was tijdens de procedure vergroot van 14 naar 515 vierkante meter zonder een nieuwe ontwerp-beschikking ter inzage te leggen. De rechtbank stelde vast dat er inderdaad een vormgebrek was, maar paste de wettelijke reparatiebepaling toe: de eigenaren waren niet benadeeld, omdat zij tijdig van de plannen op de hoogte waren en voldoende gelegenheid hadden gehad hun zienswijzen in te dienen. De vergroting van het te onteigenen oppervlak kwalificeert de rechtbank als een wijziging van ondergeschikte aard, mede omdat partijen het al eens waren over de prijs per vierkante meter. De eigenaren betoogden ook dat de onteigening primair het private commerciële belang van ASML diende en niet het algemeen belang. De rechtbank volgde dat standpunt niet. Hoewel ASML profiteert van de ontwikkeling, is de gemeente Eindhoven de onteigenaar en worden ook wegen en openbaar gebied aangelegd. Het vastgestelde omgevingsplan volstaat als planologische grondslag: de vraag of functies evenwichtig zijn toegedeeld, hoort thuis in de procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak over het omgevingsplan zelf. Over de noodzaak tot onteigening oordeelde de rechtbank dat de gemeente voldoende minnelijke pogingen had ondernomen. Bij de eigenaar van perceel 2 was overeenstemming over de prijs per vierkante meter; zijn bedenking over zelfrealisatie trok hij ter zitting zelf in. Bij de eigenaar van perceel 7 liepen onderhandelingen nog, maar hing de uitkomst af van een lopend bodemonderzoek waarvan de resultaten nog onbekend waren. Omdat daardoor onzeker was of op afzienbare termijn overeenstemming zou worden bereikt, achtte de rechtbank onteigening noodzakelijk. Ten aanzien van de urgentie oordeelde de rechtbank dat aannemelijk is dat binnen drie jaar na inschrijving van de onteigeningsakte een begin wordt gemaakt met de beoogde ontwikkeling. De gemeente was al begonnen met voorbereidingen voor de aanleg van de Dirk Noordhoflaan. De rechtbank bekrachtigde de onteigeningsbeschikking voor de percelen 2 en 7, veroordeelde de gemeenteraad tot betaling van een griffierecht van € 797,00 en tot vergoeding van € 934,00 aan proceskosten aan de tweede belanghebbende.

Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht
Rechtbank past meetverplichting in omgevingsvergunning voor mestvergister in Tilburg aan

In Tilburg wil een bedrijf op bedrijventerrein De Spinder een mestvergister exploiteren met een drooginstallatie. Voor die installatie zijn in 2022 en 2023 omgevingsvergunningen verleend door de provincie Noord-Brabant. De gemeente Tilburg en een aantal natuur- en milieuorganisaties, waaronder de Stichting Brabantse Milieufederatie en Vereniging Natuurmonumenten, vochten die vergunningen aan. Zij vreesden vooral voor onaanvaardbare geuroverlast in de omgeving. In een eerdere tussenuitspraak van 31 oktober 2025 had de rechtbank al vastgesteld dat de vergunningen op een aantal punten gebreken vertoonden. Die gebreken betroffen onder meer de voorbereiding van de vergunning en de motivering van de ruimtelijke inpasbaarheid. De rechtbank schorste de vergunningen en stelde de provincie in de gelegenheid herstelbesluiten te nemen. Tegelijk mocht de mestvergister onder strenge voorwaarden al wel in gebruik worden genomen, waaronder de plaatsing van geurmeetapparatuur en naleving van een monitoringsplan. De provincie nam in april 2026 twee herstelbesluiten. Daarin werden de oude vergunningen ingetrokken en nieuwe vergunningen verleend. Een belangrijk nieuw element was dat de drooginstallatie voortaan stapsgewijs in gebruik mag worden genomen: in vier stappen van elk 25 procent capaciteit. Pas als bij twee opeenvolgende geurmetingen wordt voldaan aan de emissiegrenswaarden, mag naar de volgende stap worden gegaan. Eisers bleven bezwaar houden. Ze betwijfelden of de geuremissienorm al bij de eerste stap haalbaar is, mede omdat bij drie van zeven eerder uitgevoerde metingen de norm al werd overschreden terwijl de installatie slechts voor een kwart draaide. De rechtbank erkende die onzekerheid, maar oordeelde dat die onzekerheid niet betekent dat de vergunning sowieso geweigerd had moeten worden. Door de stapsgewijze aanpak kan het bevoegd gezag bij iedere stap beoordelen of doorgaan verantwoord is, en kan het handhavend optreden als de norm wordt overschreden. Een specifiek punt van kritiek van de gemeente Tilburg betrof de formulering van voorschrift 1.2.4, dat de meetverplichtingen per stap regelt. De rechtbank gaf de gemeente daarin gelijk: het voorschrift was onduidelijk geformuleerd en vermeldde niet expliciet dat bij iedere stap ook de gecorrigeerde emissiegrenswaarde geldt. De rechtbank herschreef het voorschrift zelf en bepaalde dat de installatie-exploitant iedere vier maanden ten minste twee representatieve geurmetingen moet laten uitvoeren, waarbij steeds wordt getoetst aan de grenswaarde die geldt voor de betreffende stap. Andere bezwaren, zoals de vraag of een milieueffectrapport verplicht was, of de aanhaakplicht voor een natuurvergunning van toepassing was, en de discussie over het toegestane meetonzekerheidspercentage bij geurmetingen, wees de rechtbank af. De oorspronkelijke vergunningen uit 2022 en 2023 werden niet inhoudelijk beoordeeld omdat de herstelbesluiten die hebben vervangen en eisers geen belang meer hadden bij een inhoudelijke toetsing van de oude vergunningen. De rechtbank verklaarde de beroepen tegen de omgevingsvergunningen 2022 en 2023 niet-ontvankelijk. Het beroep tegen het herstelbesluit 2023 werd gegrond verklaard voor zover het voorschrift 1.2.4 betreft: dat voorschrift werd vernietigd en door de rechtbank zelf opnieuw vastgesteld. Het beroep tegen het herstelbesluit 2022 werd ongegrond verklaard. De provincie moet aan de gemeente Tilburg en aan de gezamenlijke milieu- en natuurorganisaties elk € 730 aan griffierecht terugbetalen. Aan proceskosten moet de provincie € 5.604 aan de gemeente en € 21.444,40 aan de milieu- en natuurorganisaties vergoeden.

Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Omgevingsrecht