Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBOBR:2026:2932Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht

Rechter vernietigt dwangsombesluit over arbeidsmigranten, maar laat last in stand — RBOBR:2026:2932

Handhaving omgevingsplan / last onder dwangsom wegens illegale huisvesting arbeidsmigranten

Eiser / verzoeker

Tuinbouwbedrijf (eiseres)

VS

Verweerder / gedaagde

College van burgemeester en wethouders van de gemeente Oss

Beroep gegrond verklaard en bestreden besluit vernietigd, maar rechtsgevolgen blijven in stand: de last onder dwangsom blijft gelden, begunstigingstermijn voor onderdelen 1, 2 en 4 verlengd met vier weken; college betaalt € 397 griffierecht en € 1.868 proceskosten.

  • De last onder dwangsom blijft in stand ondanks vernietiging van het bestreden besluit, omdat de formulering van de last ook de wél vastgestelde overtredingen (te veel bewoners, niet-agrarische werknemers) bestrijkt.
  • De rechter oordeelt dat vergunningvoorschriften jaarronde huisvesting door wisselende seizoenarbeiders niet verbieden, zolang individuele personen niet langer dan zes maanden verblijven — op dit punt had het college de overtreding onvoldoende onderbouwd.
  • Voor de verharding buiten het bouwvlak ontbreekt concreet zicht op legalisatie, omdat de vergunningaanvraag pas ná het bestreden besluit werd ingediend en het college voornemens is deze te weigeren.
  • De uitleg dat elke overtreding ten aanzien van de loods automatisch ook een overtreding voor de bedrijfswoning oplevert, wordt als rechtsonzeker en onvoldoende gemotiveerd verworpen.
  • De begunstigingstermijn voor lasten 1, 2 en 4 wordt verlengd tot vier weken na verzending van de uitspraak om directe dwangsomverbeuring te voorkomen.

Samenvatting

Een tuinbouwbedrijf in de gemeente Oss kreeg van het college van burgemeester en wethouders een last onder dwangsom opgelegd wegens meerdere overtredingen op het bedrijfsperceel. Het ging om onrechtmatig gebruik van de bedrijfswoning als burgerwoning, het in strijd met vergunningen huisvesten van arbeidsmigranten in een loods, illegale verbouwwerkzaamheden, verharding buiten het bouwvlak en opslag van containers op verboden grond. Het bedrijf tekende bezwaar aan en vroeg vervolgens om een voorlopige voorziening bij de rechtbank.

In de loods mochten op grond van vergunningen uit 2017 en 2019 maximaal twaalf seizoenarbeiders worden gehuisvest, maar uitsluitend voor maximaal zes maanden per jaar en alleen als zij werkzaam waren in de agrarische sector. Uit controles bleek herhaaldelijk dat er meer dan twaalf personen verbleven en dat zij werkzaam waren in de vleesindustrie, niet bij het tuinbouwbedrijf. De bedrijfswoning werd door wisselende groepen mensen bewoond die evenmin een arbeidsrelatie hadden met het bedrijf, terwijl een bedrijfswoning planologisch alleen bestemd is voor bewoning door iemand wiens huisvesting er aantoonbaar noodzakelijk voor is.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Het bedrijf voerde aan dat de loods jaarrond gebruikt mocht worden door telkens wisselende groepen seizoenarbeiders, zolang individuele personen niet langer dan zes maanden bleven. De voorzieningenrechter gaf het bedrijf op dit specifieke punt gelijk: uit de vergunningvoorschriften volgt inderdaad niet dat de loods een half jaar per jaar leeg moet staan. Het college had de overtreding op dit punt dus onvoldoende onderbouwd. Toch leidde dit niet tot het intrekken van de last, omdat de overige overtredingen — het te hoge aantal bewoners en het feit dat zij niet bij het tuinbouwbedrijf werkten — wel degelijk zijn komen vast te staan en de formulering van de last ook op die aspecten ziet.

Over de verharding buiten het bouwvlak oordeelde de rechter dat geen sprake was van concreet zicht op legalisatie. Pas ná het besluit op bezwaar diende het bedrijf een vergunningaanvraag in, en bovendien liet het college weten de vergunning te willen weigeren. Die omstandigheid rechtvaardigt handhaving.

De rechter verwierp ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel. Hoewel het college afweek van het advies van de bezwaarschriftencommissie — die had geconcludeerd dat niet alle overtredingen voldoende vaststonden — had het college zijn afwijking gemotiveerd en is afwijken van zo'n advies een wettelijke bevoegdheid. De last onder dwangsom werd geschikt, noodzakelijk en evenwichtig geacht.

De rechtbank verklaarde het beroep gegrond vanwege de onvoldoende gemotiveerde overtreding over de zesdemaandstermijn, maar bepaalde tegelijk dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand blijven: de last onder dwangsom blijft dus gewoon gelden. Om te voorkomen dat het bedrijf direct na de uitspraak dwangsommen zou verbeuren — de eerder getroffen ordemaatregel verviel van rechtswege — verlengde de rechter de begunstigingstermijn voor drie onderdelen van de last met vier weken. Het college moet het griffierecht van € 397 vergoeden en € 1.868 aan proceskosten betalen.

Betrokken advocaten

mr. J.A. Huijgen

eiser

BarentsKrans, 'S-GRAVENHAGE

151 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

26/371 en 26/539

Procedure

Voorlopige voorziening

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBOBR:2026:8063
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
Rechtbank wijst klacht af over Maastricht UMC+: AP hoeft niet te handhaven bij vermeende privacyschending

Een vrouw uit Limburg is ontevreden over de behandeling die zij krijgt in het Maastricht UMC+ (MUMC). Volgens haar staan er fouten in haar medisch dossier, en die zouden een goede behandeling en een verwijzing in de weg staan. Op 26 februari 2026 diende zij daarom een klacht in bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Haar verwijt: het MUMC verwerkt haar persoonsgegevens onrechtmatig en schendt de privacywet AVG. De AP moest dus beslissen of zij tegen het ziekenhuis zou optreden. De klacht bleef niet bij het begin. De vrouw deed in de maanden daarna 25 aanvullingen. Daarin schreef zij onder meer dat uit de opgevraagde logboeken van het dossier zou blijken dat derden, waaronder het UMCG in Groningen, ongeoorloofd toegang hadden. Het MUMC had al op 25 maart 2026 laten weten dat er geen UMCG-medewerkers in haar dossier waren geweest. Het ziekenhuis had wel het elektronisch patiëntendossier van het UMCG overgenomen, inclusief modellen van rapporten. In latere aanvullingen noemde de vrouw ook een onveilige configuratie van het dossiersysteem, profilering zonder toestemming voor onderzoek en een klacht tegen TNO. Samen vulden klacht en aanvullingen twee ordners. De AP stuurde op 27 mei 2026 een voortgangsbericht met de mededeling dat afhandeling langer dan drie maanden zou duren. Op 2 juni 2026 stelde de vrouw de AP in gebreke, een formele aanmaning om binnen twee weken te beslissen. Op 26 juni 2026 stelde zij beroep in bij de rechtbank Limburg omdat de AP niet op tijd beslist zou hebben. Die zaak werd doorgestuurd naar de rechtbank Oost-Brabant. De AP nam op 2 oktober 2026 alsnog een besluit: geen handhaving. Daardoor kreeg de vrouw van rechtswege ook beroep tegen dat besluit. Ook de procesgang zelf speelt een rol in de uitspraak. De vrouw wraakte de rechter op 10 september 2026, wat de wrakingskamer op 14 oktober 2026 afwees. Op de zitting van 15 oktober 2026 legde zij een usb-stick en stukken over, die de rechtbank buiten beschouwing liet wegens strijd met de goede procesorde. De rechtbank constateert dat het procesgedrag van de vrouw is ontspoord en dat zij procedures door elkaar laat lopen, onder meer door veel andere instanties in de cc van haar e-mails mee te nemen. Vragen van de rechter over wat zij wil bereiken en of zij AI heeft gebruikt voor haar processtukken, beantwoordde zij niet. Daarom gaat de rechtbank alleen in op wat bestuursrechtelijk relevant is. Over het beroep tegen het niet tijdig beslissen is de rechtbank kort. De AP moet een klager binnen drie maanden informeren over de voortgang en daarna binnen een redelijke termijn beslissen. Dat voortgangsbericht kwam er op tijd. Op 2 juni 2026 was de redelijke termijn nog niet verstreken, mede door het grote aantal aanvullingen. De ingebrekestelling was dus te vroeg, en dan is het beroep tegen het uitblijven van een besluit niet-ontvankelijk. Het besluit van 2 oktober 2026 houdt wel stand. De AP kon op basis van bureauonderzoek niet vaststellen dat er een overtreding was, en nader onderzoek, zoals informatie opvragen en medewerkers interviewen, zou veel capaciteit kosten. De AP zag daarvoor geen aanleiding, omdat de bredere maatschappelijke impact beperkt is en het onderwerp niet past binnen de aandachtspunten voor 2026: massasurveillance, betrouwbare digitale diensten en AI. De vrouw betoogde dat een handhavingsverzoek nooit mag worden afgewezen wegens capaciteitsgebrek. De rechtbank wijst dat af: de AP heeft nog niet vastgesteld dat er een concrete inbreuk is en heeft binnen zijn beleidsruimte gehandeld. E-mails van subsidieverstrekker ZonMw bewijzen volgens de rechtbank geen onrechtmatige gegevensverwerking, en die zien bovendien niet op het MUMC. Ook het argument dat het hele datasysteem niet deugt, brengt de rechtbank niet tot een ander oordeel. De rechtbank verklaart het beroep tegen het niet tijdig beslissen niet-ontvankelijk en het beroep tegen het besluit van 2 oktober 2026 ongegrond. De AP hoeft dus niet tegen het MUMC op te treden. Er is geen proceskostenvergoeding en het griffierecht wordt niet vergoed.

Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
RBOBR:2026:7863
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
RBOBR:2026:7844
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
RBOBR:2026:7670
Rechtbank Oost-Brabant·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht