Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBOBR:2026:5487Civiel Recht

Gemeente Eindhoven krijgt schadeclaim corona-avondklokrellende deels toegewezen — RBOBR:2026:5487

groepsaansprakelijkheid voor schade door rellen

Eiser / verzoeker

Gemeente Eindhoven

VS

Verweerder / gedaagde

drie veroordeelde relschoppers (avondklokrellende Eindhoven 24 januari 2021)

Twee gedaagden worden ieder hoofdelijk veroordeeld tot betaling van € 109.515,37 schadevergoeding aan de gemeente Eindhoven; de vordering tegen de derde gedaagde wordt volledig afgewezen.

  • Een strafrechtelijke veroordeling voor openlijk geweld 'in vereniging' is onvoldoende grondslag voor civielrechtelijke groepsaansprakelijkheid; daarvoor is een zelfstandige civielrechtelijke toets vereist.
  • De gemeente slaagde er niet in de groep voldoende concreet af te bakenen: rellen van 6,5 uur met wisselende deelnemers op verschillende locaties kunnen niet zonder meer als één groepsverband in de zin van artikel 6:166 BW worden aangemerkt.
  • Tegen twee niet-verschenen gedaagden werd verstek verleend en werden zij hoofdelijk veroordeeld tot betaling van € 109.515,37, omdat de vorderingen de rechtbank niet onrechtmatig of ongegrond voorkwamen.
  • De vordering tegen de derde gedaagde werd volledig afgewezen omdat de gemeente onvoldoende concreet maakte welke gedragingen één groepsverband vormden en welke schade daarmee samenhing.
  • De hoofdelijke veroordelingen zijn begrensd door hetgeen andere schadeveroorzakers al hebben betaald, zodat de gemeente de schade slechts eenmaal vergoed krijgt.

Samenvatting

Op 24 januari 2021 braken in Eindhoven rellen uit na de invoering van de avondklok ter bestrijding van het coronavirus. Bij het 18 Septemberplein en het centraal station richtten relschoppers vernielingen aan: ruiten sneuvelden, bestrating werd beschadigd, camerasystemen en een tekstwagen vernield, en er werd brand gesticht. De gemeente Eindhoven leed daardoor schade van ruim € 109.000. Drie personen die strafrechtelijk waren veroordeeld voor openlijk geweldpleging tijdens de rellen, werden later ook civielrechtelijk door de gemeente aangesproken.

Twee van de drie gedaagden verschenen niet voor de rechtbank. Tegen hen werd verstek verleend. De gemeente onderbouwde haar vordering met de strafrechtelijke veroordelingen en stelde dat de gedaagden hoofdelijk aansprakelijk waren op grond van groepsaansprakelijkheid: wie deelneemt aan gedragingen in groepsverband waaruit schade kan voortvloeien, is aansprakelijk voor de volledige schade, ook als niet vaststaat wie precies welke vernieling heeft aangericht. Omdat de vorderingen de rechtbank niet onrechtmatig of ongegrond voorkwamen, wees zij deze toe. Beide gedaagden werden hoofdelijk veroordeeld tot betaling van € 109.515,37, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 24 januari 2021, en moesten ook de buitengerechtelijke incassokosten en proceskosten vergoeden.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De derde gedaagde voerde wél verweer. Hij erkende dat hij een steen had gegooid naar de ME, maar betwistte dat hij deel uitmaakte van een groep in de zin van de wet. Hij stelde dat hij al halverwege de middag was vertrokken, voordat de zwaarste vernielingen plaatsvonden, en stuurde als onderbouwing een bericht dat hij om 16.33 uur aan zijn moeder had gestuurd. De gemeente betwistte dit vertrek, maar onderbouwde die betwisting niet verder, zodat de rechtbank die betwisting terzijde schoof.

De centrale juridische vraag was of de gemeente de 'groep' in de zin van de wet voldoende concreet had afgebakend. Groepsaansprakelijkheid vereist namelijk een zelfstandige civielrechtelijke beoordeling: een strafrechtelijke veroordeling voor openlijk geweld 'in vereniging' is daarvoor niet voldoende. De rechtbank moet nagaan of sprake was van gedragingen in groepsverband, welke schade daaruit voortvloeide, en of de betrokken persoon daadwerkelijk tot dat verband behoorde.

De gemeente stelde dat de kring van aansprakelijke personen alle deelnemers omvatte die tussen 14.00 en 20.30 uur op enig moment bij de rellen betrokken waren geweest. De rechtbank verwierp die benadering. In een tijdspanne van 6,5 uur vonden op wisselende locaties uiteenlopende gedragingen plaats, van steengooien en brandstichten tot het plunderen van winkels, met een voortdurend wisselende groep deelnemers. Dat is te omvangrijk en te diffuus om als één groep in de zin van de wet aan te merken. De gemeente had concreet moeten aangeven welke gedragingen samen één groepsverband vormden, welke schade daardoor was ontstaan en waarom de derde gedaagde precies tot dat verband behoorde. Dat had zij nagelaten.

De rechtbank wees de vordering tegen de derde gedaagde volledig af. De gemeente werd veroordeeld tot betaling van zijn proceskosten van € 4.381,00. De twee gedaagden die niet waren verschenen, werden ieder hoofdelijk veroordeeld tot betaling van € 109.515,37 aan schadevergoeding, te vermeerderen met wettelijke rente en kosten.

Betrokken advocaten

mr. D.M. Lamers

gedaagde in HA ZA 25-489

Lamers Tielemans Advocaten, EINDHOVEN

84 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Civiel Recht

Zaaknummer

C/01/417959 / HA ZA 25-487, C/01/417960 / HA ZA 25-488, C/01/417961 / HA ZA 25-489

Procedure

Bodemzaak

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechter wijst collectieve droogteclaim tegen acht Drinkwaterbedrijven af, claimstichting moet € 42.556 per bedrijf betalen

Landbouwbedrijven in Nederland lijden volgens Stichting Droogteschade Waterwinning (SDW) schade doordat drinkwaterbedrijven grondwater onttrekken: de grond droogt uit, de opbrengst van gewassen daalt en er moet vaker worden herzaaid. Volgens de stichting wordt een groot deel van die schade nooit vergoed. Landbouwbedrijven moeten zelf het initiatief nemen en weten vaak niet eens dat zij schade lijden, omdat een tegenvallende oogst ook door het weer kan komen. De stichting begon daarom op 27 maart 2024 een collectieve actie tegen acht drinkwaterbedrijven: Brabant Water, Vitens, WMD Drinkwater, Waterbedrijf Groningen, Oasen, WML, Evides en PWN. SDW wilde een landelijke afwikkeling in één keer. Eerst zou worden berekend hoeveel droogteschade de bedrijven samen veroorzaken, met het Landelijk Hydrologisch Model (LHM) als basis. Dat bedrag zou vervolgens worden verdeeld over de drinkwaterbedrijven en over de landbouwbedrijven. Voor het verleden wilde SDW een betaling ineens, voor de toekomst een jaarlijkse uitkering. Daarnaast vroeg de stichting veertien verklaringen voor recht over zaken als de te gebruiken opbrengstgegevens, de normbedragen voor tuinbouw en biologische bedrijven, belastingschade en wettelijke rente. De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, oordeelt dat die landelijke aanpak niet past in het wettelijk systeem. Een drinkwaterbedrijf is alleen aansprakelijk voor de schade die het zelf veroorzaakt in het invloedsgebied van zijn eigen onttrekkingen. Bij een verdeling van een landelijk totaalbedrag kan een bedrijf betalen voor schade die het niet heeft veroorzaakt, en dan ontbreekt het wettelijk vereiste verband tussen schade en schadeveroorzaker. Ook is niet vast te stellen of elk landbouwbedrijf daadwerkelijk droogteschade lijdt. Bedrijven die geen schade hebben, zouden toch een vergoeding kunnen krijgen. Het LHM is bovendien te grofmazig om op perceelsniveau te bepalen of er schade is. SDW erkent dat zelf in de dagvaarding. Over toekomstige onttrekkingen is helemaal geen aansprakelijkheid mogelijk zolang ze niet hebben plaatsgevonden. De vordering is daarom summierlijk ondeugdelijk, een zeldzame grond waarop een rechter een collectieve vordering zonder inhoudelijke behandeling kan afwijzen. Ook de verklaringen voor recht redden de zaak niet. Zo'n uitspraak kan helpen bij individuele schaderegelingen, maar leidt niet tot een gebundelde afhandeling. Per landbouwbedrijf moet nog worden uitgezocht wat de lokale grondwaterdaling was, welke maatregelen het drinkwaterbedrijf trof, of er al schade is vergoed en of de vordering is verjaard. Dat vraagt lokaal onderzoek, en ook binnen de categorieën die SDW voorstelde, zoals melkveebedrijven en akkerbouwbedrijven, zijn de vorderingen niet gelijksoortig genoeg. SDW heeft dus onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de collectieve vordering efficiënter en effectiever is dan individuele procedures. De rechtbank laat de overige bezwaren van de drinkwaterbedrijven, onder meer over de representativiteit van SDW, onbesproken. SDW verliest en betaalt de proceskosten. De rechtbank gebruikt de mogelijkheid om het advocatensalaris te verhogen bij een summierlijk ondeugdelijke vordering, maar vervijfvoudigt het niet, zoals Oasen en PWN vroegen. De drinkwaterbedrijven konden gezamenlijk optrekken, en dat weegt mee. De rechtbank verdrievoudigt het salaris. Daarmee komt de rechtbank per drinkwaterbedrijf op € 42.556, bestaande uit € 688 griffierecht, € 41.679 salaris en € 189 nakosten. De rechtbank verklaart SDW niet-ontvankelijk in haar vordering en veroordeelt haar in de proceskosten van elk van de acht drinkwaterbedrijven, ieder € 42.556. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als niet binnen veertien dagen na aanschrijving wordt betaald. De proceskostenveroordeling is uitvoerbaar bij voorraad.

Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8156
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8175
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8176
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8056
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht