Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBOBR:2026:5660Civiel Recht

Rechtbank stelt Hoge Raad prejudiciële vragen over erfpachtcanon in faillissement — RBOBR:2026:5660

prejudiciële vragen over de kwalificatie van erfpachtcanon bij faillissement

Eiser / verzoeker

Solid B.V.

VS

Verweerder / gedaagde

curatoren in de faillissementen van Land Equity en Certitudo Vastgoed II

Rechtbank stelt prejudiciële vragen aan de Hoge Raad over de kwalificatie van de erfpachtcanon in faillissement en houdt iedere verdere beslissing, inclusief over de proceskosten, aan

  • Rechtbank legt de Hoge Raad de vraag voor of de erfpachtcanon over 2024 op de faillissementsdatum een bestaande of een toekomstige vordering is
  • Partijen mochten zich uitlaten over de formulering van de prejudiciële vragen, met deels tegengestelde voorstellen
  • Een nieuw standpunt van Solid over artikel 5:87 lid 2 BW wordt als te laat aangemerkt en leidt niet tot aanpassing van de vragen
  • Rechtbank stuurt naast de gebruikelijke stukken ook zittingsaantekeningen mee aan de Hoge Raad voor een volledig beeld van de standpunten
  • Iedere verdere beslissing, inclusief over de proceskosten, wordt aangehouden tot na de reactie van de Hoge Raad

Samenvatting

In een geschil tussen Solid B.V. en de curatoren van de gefailleerde vennootschappen Land Equity en Certitudo Vastgoed II speelt een principiële vraag over erfpacht en faillissementsrecht. Het gaat om de erfpachtcanon die verschuldigd was over het jaar 2024, terwijl Land Equity al op 20 oktober 2023 failliet werd verklaard. De vraag is of die canon op de faillissementsdatum moet worden gezien als een op dat moment al (voorwaardelijk) bestaande vordering, of juist als een toekomstige vordering die pas later ontstaat. Dat onderscheid is van groot belang voor de afwikkeling van het faillissement, omdat het bepaalt welke vorderingen nog in de boedel vallen en welke niet.

In een eerder tussenvonnis van 4 maart 2026 had de rechtbank al aangekondigd voornemens te zijn om deze en enkele samenhangende vragen aan de Hoge Raad voor te leggen als prejudiciële vragen. Dat is een procedure waarbij een lagere rechter een principiële rechtsvraag rechtstreeks aan de Hoge Raad kan voorleggen, zodat niet eerst hoger beroep en cassatie hoeven te worden doorlopen voordat duidelijkheid ontstaat. Partijen kregen de gelegenheid om zich uit te laten over de precieze formulering van die vragen.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Solid vond dat de eerste vraag anders geformuleerd moest worden, zodat het antwoord ook bruikbaar zou zijn voor vergelijkbare geschillen, en wilde dat ook de erfpachtcanon over de jaren na 2024 in de vraagstelling werd meegenomen. Solid betwijfelde bovendien of de overige voorgestelde vragen wel zelfstandige betekenis hadden, en wees op een specifieke wetsbepaling die volgens haar onderscheid maakt tussen de canon over 2024 en 2025 en die van latere jaren. De curatoren stelden juist voor om de eerste vraag verder te abstraheren van de concrete zaak, zodat die zuiverder als rechtsvraag aan de Hoge Raad kan worden voorgelegd, en deden enkele voorstellen om vragen samen te voegen of in een andere volgorde te zetten. Zij maakten ook bezwaar tegen een nieuw standpunt dat Solid in haar laatste akte had ingenomen over de genoemde wetsbepaling, omdat dat standpunt volgens hen te laat naar voren was gebracht.

De rechtbank liep de vragen één voor één langs. De eerste vraag hoefde niet te worden aangepast: het is juist eigen aan prejudiciële vragen dat de Hoge Raad ze desgewenst kan abstraheren van de concrete zaak. Bij de tweede, derde en vierde vraag, die met elkaar samenhangen, nam de rechtbank een klein deel van het voorstel van de curatoren over ter verduidelijking, maar zag zij voor het overige geen aanleiding tot aanpassing. Ook bij de vijfde en zesde vraag volgde de rechtbank grotendeels de curatoren. Het nieuwe standpunt van Solid over de wetsbepaling werd als te laat aangemerkt; de rechtbank achtte een aanpassing van de vragen daarom niet nodig, en merkte op dat de Hoge Raad partijen zelf kan uitnodigen om zich daarover alsnog uit te laten als dat nodig blijkt.

De rechtbank besloot verder om, naast de gebruikelijke processtukken, ook de zittingsaantekeningen en de wisseling van standpunten na het tussenvonnis aan de Hoge Raad te sturen, zodat de Hoge Raad een volledig beeld krijgt van wat partijen precies hebben aangevoerd.

Met dit vonnis zijn dus geen knopen doorgehakt over de vraag wie in deze zaak gelijk heeft. De rechtbank stelt de vragen aan de Hoge Raad en houdt iedere verdere beslissing, ook over de proceskosten, aan totdat de Hoge Raad heeft gereageerd. Partijen betalen bij de Hoge Raad geen griffierecht, krijgen in beginsel de gelegenheid om schriftelijke opmerkingen te maken, en de rechtbank zal na ontvangst van het antwoord bepalen hoe de procedure verder verloopt.

Betrokken advocaten

mr. A. Al-Musawi

eiser

Van Veen Advocaten, EDE GLD

7 uitspraken
mr. B. Rikkert

de curatoren

Winston Taylor N.V., EINDHOVEN

18 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Civiel Recht

Zaaknummer

C/01/408352 / HA ZA 24-585

Procedure

Bodemzaak

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechter wijst collectieve droogteclaim tegen acht Drinkwaterbedrijven af, claimstichting moet € 42.556 per bedrijf betalen

Landbouwbedrijven in Nederland lijden volgens Stichting Droogteschade Waterwinning (SDW) schade doordat drinkwaterbedrijven grondwater onttrekken: de grond droogt uit, de opbrengst van gewassen daalt en er moet vaker worden herzaaid. Volgens de stichting wordt een groot deel van die schade nooit vergoed. Landbouwbedrijven moeten zelf het initiatief nemen en weten vaak niet eens dat zij schade lijden, omdat een tegenvallende oogst ook door het weer kan komen. De stichting begon daarom op 27 maart 2024 een collectieve actie tegen acht drinkwaterbedrijven: Brabant Water, Vitens, WMD Drinkwater, Waterbedrijf Groningen, Oasen, WML, Evides en PWN. SDW wilde een landelijke afwikkeling in één keer. Eerst zou worden berekend hoeveel droogteschade de bedrijven samen veroorzaken, met het Landelijk Hydrologisch Model (LHM) als basis. Dat bedrag zou vervolgens worden verdeeld over de drinkwaterbedrijven en over de landbouwbedrijven. Voor het verleden wilde SDW een betaling ineens, voor de toekomst een jaarlijkse uitkering. Daarnaast vroeg de stichting veertien verklaringen voor recht over zaken als de te gebruiken opbrengstgegevens, de normbedragen voor tuinbouw en biologische bedrijven, belastingschade en wettelijke rente. De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, oordeelt dat die landelijke aanpak niet past in het wettelijk systeem. Een drinkwaterbedrijf is alleen aansprakelijk voor de schade die het zelf veroorzaakt in het invloedsgebied van zijn eigen onttrekkingen. Bij een verdeling van een landelijk totaalbedrag kan een bedrijf betalen voor schade die het niet heeft veroorzaakt, en dan ontbreekt het wettelijk vereiste verband tussen schade en schadeveroorzaker. Ook is niet vast te stellen of elk landbouwbedrijf daadwerkelijk droogteschade lijdt. Bedrijven die geen schade hebben, zouden toch een vergoeding kunnen krijgen. Het LHM is bovendien te grofmazig om op perceelsniveau te bepalen of er schade is. SDW erkent dat zelf in de dagvaarding. Over toekomstige onttrekkingen is helemaal geen aansprakelijkheid mogelijk zolang ze niet hebben plaatsgevonden. De vordering is daarom summierlijk ondeugdelijk, een zeldzame grond waarop een rechter een collectieve vordering zonder inhoudelijke behandeling kan afwijzen. Ook de verklaringen voor recht redden de zaak niet. Zo'n uitspraak kan helpen bij individuele schaderegelingen, maar leidt niet tot een gebundelde afhandeling. Per landbouwbedrijf moet nog worden uitgezocht wat de lokale grondwaterdaling was, welke maatregelen het drinkwaterbedrijf trof, of er al schade is vergoed en of de vordering is verjaard. Dat vraagt lokaal onderzoek, en ook binnen de categorieën die SDW voorstelde, zoals melkveebedrijven en akkerbouwbedrijven, zijn de vorderingen niet gelijksoortig genoeg. SDW heeft dus onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de collectieve vordering efficiënter en effectiever is dan individuele procedures. De rechtbank laat de overige bezwaren van de drinkwaterbedrijven, onder meer over de representativiteit van SDW, onbesproken. SDW verliest en betaalt de proceskosten. De rechtbank gebruikt de mogelijkheid om het advocatensalaris te verhogen bij een summierlijk ondeugdelijke vordering, maar vervijfvoudigt het niet, zoals Oasen en PWN vroegen. De drinkwaterbedrijven konden gezamenlijk optrekken, en dat weegt mee. De rechtbank verdrievoudigt het salaris. Daarmee komt de rechtbank per drinkwaterbedrijf op € 42.556, bestaande uit € 688 griffierecht, € 41.679 salaris en € 189 nakosten. De rechtbank verklaart SDW niet-ontvankelijk in haar vordering en veroordeelt haar in de proceskosten van elk van de acht drinkwaterbedrijven, ieder € 42.556. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als niet binnen veertien dagen na aanschrijving wordt betaald. De proceskostenveroordeling is uitvoerbaar bij voorraad.

Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8156
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8175
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8176
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht
RBOBR:2026:8056
Rechtbank Oost-Brabant·
Civiel Recht