Rechter: schuld toeslagenouder na 2021 komt niet voor compensatie in aanmerking — RBOBR:2026:5977
overname van private schulden van een gedupeerde toeslagenouder
Eiser / verzoeker
Eiseres, gedupeerde ouder in de kinderopvangtoeslagaffaire
Verweerder / gedaagde
Minister van Financiën
Rechtbank verklaart het beroep ongegrond: de schuld van € 3.316,51 komt niet in aanmerking voor overname omdat deze pas na 1 juni 2021 opeisbaar werd.
- Wet hersteloperatie toeslagen neemt alleen schulden over die vóór 1 juni 2021 al opeisbaar waren
- Toerekening van betalingen aan de oudste vordering kan een oude schuld administratief laten verdwijnen ten gunste van een nieuwe schuld met latere datum
- Rechtbank ziet geen bijzondere omstandigheid die de wetgever niet heeft voorzien, mede gelet op de wetsgeschiedenis over compensatie van afgeloste schulden
- Geen ruimte om de wettelijke peildatum buiten toepassing te laten wegens strijd met het evenredigheidsbeginsel
- Ook schulden die qua omvang overeenkomen met schulden van vóór de peildatum vallen buiten de regeling
Samenvatting
Een gedupeerde ouder in de toeslagenaffaire krijgt een schuld van € 3.316,51 niet door de Staat overgenomen, omdat die schuld pas na 1 juni 2021 opeisbaar werd. De rechtbank Oost-Brabant verklaart haar beroep tegen de minister van Financiën ongegrond.
De vrouw had bij de minister een aanvraag ingediend om haar private schulden over te laten nemen op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht), de regeling die ouders compenseert die zijn gedupeerd door de kinderopvangtoeslagaffaire. De minister wees die aanvraag deels af, namelijk voor een schuld aan een bedrijf waarbij zij kinderopvang had afgenomen. Volgens de wet komen alleen schulden in aanmerking die na 31 december 2005 zijn ontstaan, vóór 1 juni 2021 al opeisbaar waren en op het moment van de aanvraag nog openstonden. Omdat de facturen voor deze specifieke schuld op 1 juni 2021 nog niet eens bestonden, kon er volgens de minister geen sprake zijn van een vóór die datum opeisbare schuld.
De vrouw erkende dat de schuld zelf pas na 1 juni 2021 was ontstaan, maar wees op een boekhoudkundig mechanisme dat haar volgens haar onterecht benadeelde. Zij had bij dezelfde schuldeiser ook een oudere schuld en een lopende betalingsverplichting. Betalingen worden echter standaard eerst toegerekend aan de oudste openstaande vordering. Doordat zij na 1 juni 2021 bleef doorbetalen, om haar opvang te kunnen blijven afnemen en geen nog grotere schuld op te bouwen, verdween de oude schuld administratief, maar kwam er een even grote nieuwe schuld voor in de plaats, met een datum na de peildatum van de regeling. Volgens de vrouw had de wetgever dit mechanisme niet voorzien en zou strikte toepassing van de peildatum daarom in strijd zijn met het evenredigheidsbeginsel.
De minister hield vast aan zijn standpunt: het vereiste dat een schuld vóór 1 juni 2021 opeisbaar moest zijn, is een bewuste en fundamentele keuze van de wetgever geweest, bedoeld om te voorkomen dat schuldeisers incassomaatregelen tegen gedupeerde ouders nemen, niet om toekomstige betalingsverplichtingen over te nemen. De minister wees erop dat het Burgerlijk Wetboek zelf ook bepaalt dat betalingen bij gebrek aan een andere aanwijzing eerst op de oudste vordering worden toegerekend, en dat de wetgever er bewust voor heeft gekozen geen verfijnd onderscheid te maken tussen verschillende soorten schulden.
De rechtbank volgde de minister. Omdat de Wht een wet in formele zin is, mag de rechter een wettelijke bepaling alleen buiten toepassing laten als zich bijzondere omstandigheden voordoen die de wetgever niet of onvoldoende heeft verdisconteerd en die toepassing van de wet zozeer in strijd brengen met algemene rechtsbeginselen dat toepassing achterwege moet blijven. Naar het oordeel van de rechtbank is dat hier niet het geval. Het is volgens de rechtbank juist heel gebruikelijk dat schuldeisers eerst de oudste vordering aflossen, en er zijn talloze lopende betalingsverplichtingen zoals huur, energie en ook kinderopvang. De rechtbank vond het niet aannemelijk dat de wetgever hier geen rekening mee zou hebben gehouden, te meer omdat uit de wetsgeschiedenis blijkt dat wel degelijk is nagedacht over de compensatie van afgeloste schulden en daarvoor zelfs een uitzondering is gemaakt.
Omdat er dus geen sprake is van een situatie die de wetgever niet heeft voorzien, is er voor de rechter geen ruimte om de wettelijke voorwaarde van opeisbaarheid vóór 1 juni 2021 buiten toepassing te laten, ook niet voor schulden die qua omvang overeenkomen met schulden van vóór die datum. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond: de schuld van € 3.316,51 wordt niet overgenomen, en de vrouw krijgt geen griffierecht of proceskosten vergoed.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBZWB:2026:555, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 30-01-2026, BRE 25/5032
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2026:549, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 30-01-2026, BRE 25/4148
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2026:382, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 22-01-2026, BRE 25/3309
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2026:192, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 20-01-2026, BRE 25/6146
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Oost-BrabantRechtsgebied
Bestuursrecht; SocialezekerheidsrechtZaaknummer
26/227
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. G. de Jong
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.