Klimaatactiegroep Scientist Rebellion verliest strijd om koolstofbudget — RBOVE:2026:1864
onbevoegdverklaring bestuursrechter bij verzoek om koolstofbudget
Eiser / verzoeker
Scientist Rebellion (opposante)
Verweerder / gedaagde
Minister van Economische Zaken en Klimaat
Het verzet van Scientist Rebellion is ongegrond verklaard; de rechtbank blijft onbevoegd om van het beroep kennis te nemen.
- Het verzoek om een koolstofbudget vast te stellen is geen aanvraag in de zin van artikel 1:3 lid 3 Awb, omdat het geen publiekrechtelijke rechtshandeling betreft.
- Een rechterlijk oordeel (zoals de KlimaSeniorinnen-uitspraak van het EHRM) kan geen algemeen verbindend voorschrift vestigen; dit is voorbehouden aan de wetgevende macht.
- De vaststelling van een koolstofbudget kwalificeert niet als een 'concretiserend besluit van algemene strekking'.
- Tegen afwijzing van een verzoek tot het vaststellen van een algemeen verbindend voorschrift staat geen beroep bij de bestuursrechter open.
- Het verzet is ongegrond; de rechtbank was terecht buiten redelijke twijfel onbevoegd en mocht zonder zitting uitspraak doen.
Samenvatting
Scientist Rebellion, een klimaatactiegroep uit Enschede, probeerde via de rechter af te dwingen dat de minister van Economische Zaken en Klimaat een koolstofbudget voor Nederland vaststelt. De rechtbank in Zwolle wees deze poging echter definitief af.
Het conflict begon in mei 2025, toen de actiegroep de minister schriftelijk verzocht om een koolstofbudget voor Nederland in te stellen. Nadat de minister niet reageerde, stelde Scientist Rebellion de minister in gebreke en diende begin augustus 2025 beroep in bij de bestuursrechter wegens het uitblijven van een besluit. De rechtbank verklaarde zich in november 2025 onbevoegd — zonder zitting — omdat het verzoek naar haar oordeel geen officiële aanvraag in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) was.
Tegen die uitspraak stelde Scientist Rebellion verzet in. De actiegroep betoogde dat zij de minister had gevraagd om een zogeheten 'concretiserend besluit van algemene strekking' te nemen. Daarbij beriepen zij zich op de KlimaSeniorinnen-uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens uit april 2024, waarin het hof oordeelde dat lidstaten verplicht zijn een koolstof- of emissiebudget vast te stellen en te beheren.
De verzetrechter volgde dit argument niet. Centraal in de redenering staat de grondwettelijke scheiding der machten: alleen de wetgevende macht kan algemeen verbindende voorschriften — bindende regels voor burgers en organisaties — vaststellen. Een rechterlijk oordeel, zoals dat van het Europese Hof, kan zo'n voorschrift niet creëren. De vaststelling van een koolstofbudget is daarmee geen 'concretiserend besluit van algemene strekking', maar veeleer een politieke en wetgevende aangelegenheid.
Bovendien geldt in het bestuursrecht dat wanneer iemand de overheid verzoekt een algemeen verbindend voorschrift vast te stellen, een weigering daartoe niet aanvechtbaar is bij de bestuursrechter. In beide scenario's die Scientist Rebellion aanvoerde, is de bestuursrechter dan ook onbevoegd.
De rechtbank concludeerde dat er geen twijfel over bestond dat zij onbevoegd was om dit beroep te behandelen. Het verzet van Scientist Rebellion werd dan ook ongegrond verklaard, waarmee de uitspraak van november 2025 in stand blijft. Tegen deze beslissing staat geen hoger beroep of verdere rechtsmiddelen open.
Betrokken advocaten
dr.ir. H. van Rein
eiser
mr. A.C. van Manen
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBOVE:2026:6533, Rechtbank Overijssel, 28-10-2026, ZWO 26/1456
Rechtbank Overijssel · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBOVE:2026:2277, Rechtbank Overijssel, 23-04-2026, ak_25_2622
Rechtbank Overijssel · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
ECLI:NL:RBOVE:2026:2025, Rechtbank Overijssel, 13-04-2026, C/08/345400 KG RK 26-117
Rechtbank Overijssel · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBOVE:2024:1462, Rechtbank Overijssel, 20-03-2024, 10929999 \ CV EXPL 24-570
Rechtbank Overijssel · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank OverijsselRechtsgebied
Bestuursrecht; BestuursprocesrechtZaaknummer
ak_25_2211_verzet
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. F. Koster
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Op 3 juli 2026 hield de politie op de A1 een bestelauto aan met meerdere jerrycans aceton. De bestuurder verklaarde dat hij die kort daarvoor bij een bedrijfspand in Deventer had opgehaald. Vijf dagen later onderzocht de politie dat pand. In twee van de verhuurde ruimtes lagen grote hoeveelheden chemicaliën en grondstoffen voor de productie van synthetische drugs, en in een van die ruimtes stonden ook jerrycans met drugsafval. Verder werden gestolen voertuigen en gestolen kentekenplaten gevonden. De burgemeester van Deventer besloot daarop het pand voor drie maanden te sluiten, van 6 oktober 2026 tot 7 januari 2027. Hij baseerde zich op artikel 13b van de Opiumwet, dat een burgemeester de bevoegdheid geeft een pand te sluiten als daarin stoffen of voorwerpen aanwezig zijn die bedoeld zijn om drugs te maken. De eigenaar en verhuurder van het pand maakte bezwaar en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel waarmee de sluiting zou worden geschorst totdat op het bezwaar is beslist. Dat de politie de stoffen in het pand aantrof en dat de burgemeester bevoegd was om te sluiten, werd niet betwist. Het geschil ging over de vraag of de sluiting evenredig was. De verhuurder voerde aan dat de burgemeester volgens zijn eigen beleidsregel had moeten volstaan met een last onder dwangsom, een dwangmiddel waarbij een geldbedrag verbeurt als de overtreding voortduurt. Dat is het uitgangspunt bij een eerste overtreding met voorbereidingshandelingen. De voorzieningenrechter wees erop dat de beleidsregel ruimte biedt om daarvan af te wijken. De burgemeester had gemotiveerd dat er aanwijzingen waren dat het pand een logistieke functie in de drugsketen had en werd gebruikt voor georganiseerde criminaliteit. Volgens de voorzieningenrechter kon hij daarom een last onder bestuursdwang opleggen, in dit geval de sluiting zelf. Ook het verweer dat de verhuurder geen verwijt treft, slaagde niet. Verhuurders moeten volgens het uitgangspunt van de rechter concreet toezicht houden op het gebruik van een pand dat zij verhuren. Wat de verhuurder over zijn controles aanvoerde, maakte niet duidelijk dat hem geen verwijt treft, zeker gezien de grote hoeveelheid stoffen en de gestolen auto's in het pand. Zijn stelling dat hij door de sluiting in financiële nood komt, had hij niet onderbouwd. De financiële stukken die hij overlegde, lieten volgens de voorzieningenrechter geen gevolgen zien die de sluiting op voorhand onevenredig maken. Hetzelfde gold voor de gestelde gevolgen voor zijn kinderen. De voorzieningenrechter oordeelde daarom voorlopig dat het besluit niet onrechtmatig is en dat het bezwaar geen redelijke kans van slagen heeft. De belangen van de verhuurder bij schorsing wogen niet zwaarder dan het belang van de burgemeester bij sluiting. De voorzieningenrechter wees het verzoek om een voorlopige voorziening af. De burgemeester had de sluiting al opgeschort tot een week na de uitspraak; vanaf dat moment gaat het bedrijfspand voor drie maanden dicht. Een vergoeding van het griffierecht of een proceskostenveroordeling kwam niet aan de orde, en tegen de uitspraak staat geen hoger beroep open.