Rechtbank wijst vaderschap Oekraïense man gerechtelijk vast na DNA-bewijs — RBOVE:2026:3988
ontkenning vaderschap en gerechtelijke vaststelling vaderschap met internationaal privaatrechtelijke aspecten
Eiser / verzoeker
de moeder
Verweerder / gedaagde
de juridische vader (ex-echtgenoot) en de biologische vader (nieuwe partner) als belanghebbenden
Rechtbank verklaart ontkenning vaderschap ex-echtgenoot gegrond, stelt vaderschap nieuwe partner gerechtelijk vast en wijzigt de geslachtsnaam van het kind.
- Oekraïens recht is van toepassing op ontkenning en vaststelling van vaderschap vanwege gemeenschappelijke Oekraïense nationaliteit van betrokkenen.
- DNA-onderzoek met uitslag van meer dan 99,99996 procent geldt als behoorlijk, toereikend en betrouwbaar bewijs van biologisch vaderschap naar Oekraïens recht.
- Ontkenning vaderschap ex-echtgenoot is gegrond verklaard; hij is biologisch uitgesloten als vader doordat partijen al jaren geen contact hadden.
- Gerechtelijke vaststelling vaderschap nieuwe partner wordt van kracht onder de voorwaarde dat de ontkenningsbeslissing onherroepelijk is.
- Geslachtsnaam kind gewijzigd in die van de nieuwe vader met vrouwelijke uitgang conform Oekraïens namenrecht.
Samenvatting
Een Oekraïense vrouw die in Nederland woont, stapte naar de rechter om te regelen dat haar kind juridisch de juiste vader krijgt. Haar dochter, geboren in 2025, stond formeel geregistreerd als kind van haar ex-echtgenoot, met wie zij al jarenlang geen contact meer had. Haar nieuwe partner is de biologische vader, en zij wilde dat de wet dat ook zou weerspiegelen.
De vrouw was in 2019 in Oekraïne getrouwd. Omdat zij en haar ex-man geen contact meer hadden gehad sinds maart 2022 en zij al in juli 2022 naar Nederland was vertrokken, was duidelijk dat haar ex niet de biologische vader kon zijn. Toch gold hij naar Oekraïns recht automatisch als juridische vader, omdat het kind binnen tien maanden na de ontbinding van het huwelijk was geboren. Om dat recht te zetten, moest de rechtbank twee stappen doorlopen: eerst het vaderschap van de ex-man ontkennen, en daarna het vaderschap van de nieuwe partner gerechtelijk vaststellen.
Omdat alle betrokkenen, de moeder, het kind en beide mannen, de Oekraïense nationaliteit hebben, moest de rechtbank eerst bepalen of zij überhaupt bevoegd was. Dat was het geval, omdat de moeder in Nederland woont. Vervolgens stelde de rechtbank vast dat het Oekraïense recht van toepassing was, zowel op de ontkenning als op de vaststelling van het vaderschap.
De moeder liet DNA-onderzoek uitvoeren. Uit het rapport van het DNA Diagnostic Center bleek dat de nieuwe partner met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid, meer dan 99,99996 procent, de biologische vader is. Een bijzondere curator werd aangesteld om de belangen van het kind te behartigen. Die curator adviseerde beide verzoeken toe te wijzen, zodra het DNA-bewijs beschikbaar was. Ook de Raad voor de Kinderbescherming steunde de verzoeken.
De rechtbank verklaarde de ontkenning van het vaderschap van de ex-man gegrond en stelde het vaderschap van de nieuwe partner gerechtelijk vast. Daarnaast honoreerde de rechtbank het verzoek om de geslachtsnaam van het kind te wijzigen in die van de nieuwe vader, met een vrouwelijke uitgang zoals gebruikelijk is in Oekraïne. Deze beslissingen over vaderschap en geslachtsnaam gaan in zodra de ontkenning van het vaderschap onherroepelijk is geworden.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank OverijsselRechtsgebied
Civiel Recht; Personen- En FamilierechtZaaknummer
C/08/343831 / FA RK 26-135
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een echtpaar uit Winterswijk, dat sinds 6 juni 2023 getrouwd is en een dochter van twee jaar heeft, kan niet langer onder één dak wonen. De vrouw verliet op 12 september 2026 met het kind de echtelijke woning en verblijft sindsdien bij haar moeder. De man bleef in de woning. De rechtbank Overijssel in Almelo moest daarom, vooruitlopend op de echtscheidingsprocedure, voorlopig regelen wie in het huis mag blijven, hoe het kind haar vader ziet en hoeveel alimentatie de man betaalt. Over twee punten waren de ouders het eens. Het meisje wordt voorlopig toevertrouwd aan de moeder, zodat zij de dagelijkse zorg krijgt. Ook de zorgregeling kwam in overleg tot stand: het kind verblijft op zondag van 10.00 tot 18.00 uur en op maandag na de peuterspeelzaal tot 18.00 uur bij haar vader. De woning leverde het grootste geschil op. De vrouw wees erop dat het kind bij haar moeder in een campingbedje slaapt, haar vertrouwde omgeving mist en onrustig is, en dat de reistijd naar de peuterspeelzaal nu lang is. De man voerde aan dat de vrouw de woning zelf verliet, dat een voorlopige voorziening bij de bestaande situatie moet aansluiten en dat hij nergens anders terecht kan: zijn moeder is ziek en bij zijn broer en vader kan hij niet terecht. Ook vreesde hij dat onzekerheid over zijn woonsituatie zijn functioneren op het werk raakt. De Raad voor de Kinderbescherming adviseerde dat een kind van twee het meest gebaat is bij rust, structuur en haar eigen slaapkamer en speelgoed, dicht bij de peuterspeelzaal. De rechtbank weegt het belang van de vrouw zwaarder, vooral omdat het kind aan haar is toevertrouwd en zij het grootste deel van de zorg draagt. Dat het meisje later mogelijk nog een keer moet verhuizen, is volgens de rechtbank niet doorslaggevend, want de verdeling van de woning komt pas in de bodemprocedure aan de orde. Om de man tijd te geven iets anders te vinden, gaat het uitsluitend gebruik pas op 1 december 2026 in. De rechtbank gaat ervan uit dat de vrouw de woonlasten dan betaalt, zodat de man financiële ruimte heeft voor een huurwoning. Bij de kinderalimentatie zijn partijen het eens over een behoefte van € 985 per maand en een zorgkorting van 15 procent (€ 148). De vrouw wilde daar € 299,50 aan kinderopvangkosten bij laten optellen, maar de rechtbank wijst dat af: zij heeft niet onderbouwd dat die kosten zo hoog zijn dat ze niet door lagere uitgaven op andere posten zijn op te vangen. Wel telt de rechtbank die kosten mee als last bij de draagkracht van de vrouw, omdat zij het grootste deel van de zorg draagt en werkt en studeert. Voor het inkomen van de man gaat de rechtbank uit van de werkgeversverklaring met zijn lagere salaris vanaf 1 oktober 2026: € 5.430 bruto per maand, € 4.276 netto. Het hogere inkomen tijdens een tijdelijke waarnemingstoelage van mei tot en met september 2026 blijft buiten beschouwing. Of er sprake is van verwijtbaar inkomensverlies, zoals de vrouw stelt, kan in de bodemzaak worden beoordeeld. De draagkracht van de man komt daarmee op € 1.140 per maand, die van de vrouw op € 503. De man draagt € 683 van de kosten, na aftrek van de zorgkorting € 535. Bij de partneralimentatie gaat de rechtbank uit van de inkomens van 2025. De vrouw heeft behoefte aan € 487 netto, € 950 bruto, per maand. De man kan daarvan € 469 bruto per maand betalen, mede door het belastingvoordeel van de aftrek. De bijdragen gaan in op de datum van de beschikking en niet op de indiening van het verzoek, zoals de vrouw wilde, mede omdat het verzoek recent is ingediend en de man sinds 12 september alle woonlasten draagt. De rechtbank beslist dat de vrouw vanaf 1 december 2026 het uitsluitend gebruik van de woning krijgt, dat de man die dan moet verlaten, en dat hij vanaf 19 oktober 2026 € 535 per maand kinderalimentatie en € 469 bruto per maand partneralimentatie betaalt, steeds vóór de eerste van de maand.
Een meisje van vier woont bij haar vader en heeft geen contact met haar moeder. De ouders hebben samen het gezag over haar, maar de moeder wil niets meer met de vader te maken hebben. Zij ziet haar dochter niet, ontvangt geen informatie over haar en weet daardoor niet hoe het met het kind gaat. De vader vroeg de rechtbank om hem alleen met het gezag te belasten. De vader stelde dat de omstandigheden sinds 2022 zijn veranderd. De moeder communiceert niet met hem, wil geen informatie over haar dochter en neemt volgens hem haar ouderlijke verantwoordelijkheid niet. Hij verwacht ook geen verbetering als de ondertoezichtstelling eindigt. Hij zegde toe de moeder te blijven informeren volgens de vastgestelde informatieregeling en de school te vragen de rapporten ook naar haar te sturen. Daarnaast wilde hij dat de moeder de proceskosten betaalt, omdat zij hem steeds onnodig op kosten zou jagen. De moeder voerde verweer. Volgens haar zijn de ouders de afgelopen maanden wel in staat gebleken om gezagsbeslissingen te nemen, en ziet zij mogelijkheden om dat via de mail te blijven doen. Ze wil het gezag houden omdat ze informatie over haar dochter wil krijgen en bang is dat ze wordt gepasseerd als er zorgen zijn over de vader. Tegelijk zei ze dat de vader de waarheid verdraait. Op de zitting liet ze weten het te begrijpen als de rechtbank het verzoek toewijst en dat ze bereid is een stap terug te doen. De Raad voor de Kinderbescherming vond het onmogelijk om gezamenlijk gezag uit te oefenen zonder contact tussen moeder en kind, en kon zich 'hoe triest ook' vinden in het verzoek van de vader. De rechtbank wees het verzoek toe. De rechter wijst erop dat gezamenlijk gezag in beginsel het uitgangspunt is en dat slechte communicatie tussen ouders niet automatisch tot eenhoofdig gezag leidt. In deze zaak was er tot nu toe weliswaar geen blokkade bij het nemen van gezagsbeslissingen, al was er discussie over een vakantie en moest de gecertificeerde instelling (Jeugdbescherming West) bemiddelen. Volgens de rechtbank kan de moeder nu niet echt invulling geven aan haar gezag: zij wil niets met de vader te maken hebben, vertrouwt de informatie van de vader niet en heeft geen contact met haar dochter. Er kan bovendien niet van worden uitgegaan dat de instelling altijd betrokken blijft. Omdat gezamenlijk gezag enige vorm van overleg vraagt, is wijziging in het belang van het kind noodzakelijk. De moeder blijft wel betrokken via de informatieregeling, en de vader heeft toegezegd die na te leven. De rechtbank bepaalt dat de vader voortaan alleen met het gezag is belast. De beslissing is uitvoerbaar bij voorraad, dus ze geldt ook als een van de ouders hoger beroep instelt. Het verzoek om de moeder in de proceskosten te veroordelen wijst de rechtbank af: de procedure was niet nodeloos gevoerd, dus betaalt ieder zijn eigen kosten.
Een moeder uit Overijssel wilde dat de rechter vaststelde wie de vader van haar kind is. Ze had een man op het oog, maar die ontkende de verwekker te zijn. Een DNA-onderzoek moest duidelijkheid brengen. Dat onderzoek heeft uiteindelijk plaatsgevonden, maar het verliep stroef: de man verscheen herhaaldelijk niet op de afgesproken momenten. Daarna ging de rechtbank over wie de kosten van het onderzoek moest dragen. De zaak loopt al sinds 2023. In eerdere beschikkingen van 8 december 2023, 19 december 2024 en 11 december 2025 gelastte de rechtbank een DNA-onderzoek in het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen en veroordeelde ze de man om daaraan mee te werken, op straffe van een dwangsom. De moeder en het kind lieten op 23 januari 2025 DNA afnemen. De man werd vier keer opgeroepen, maar kwam niet. Pas op 29 januari 2026 werd bij hem DNA afgenomen. Omdat de eerste monsters inmiddels waren vernietigd, moest bij het kind op 5 februari 2026 opnieuw wangslijm worden afgenomen. Op 19 februari 2026 rapporteerde het ziekenhuis dat de resultaten het vaderschap van de man uitsluiten. De moeder twijfelde aan de uitslag. Zij wees erop dat de haarstructuur van het kind alleen past bij de etniciteit van de man en niet bij die van de andere mogelijke vader. Daarom vroeg de rechtbank het ziekenhuis uit te leggen hoe de identiteit van de man was gecontroleerd. Het ziekenhuis stuurde een brief met een foto van de man en een foto van zijn identiteitsbewijs. De identiteit wordt volgens het ziekenhuis gecontroleerd met de foto op het identiteitsbewijs, een foto van de persoon zelf en het afnemen van bloed. De bijzondere curator, een advocaat die in deze zaak de belangen van het kind behartigt, zei dat de identificatie op de gebruikelijke wijze was verlopen. Op basis van alleen de foto's kon zij niet zelf nagaan of de man op de foto dezelfde persoon was als de houder van het identiteitsbewijs. Op de zitting van 18 september 2026 trok de moeder haar verzoek om het ouderschap vast te stellen in. Ze begrijpt dat ze de uitslag moet accepteren, al vindt ze dat moeilijk. De rechtbank hoefde daarover dus niets meer te beslissen. Wel moest ze nog bepalen wie de kosten van het onderzoek betaalt. De man vond dat de moeder alle kosten moest dragen. Volgens hem wist zij door haar houding rond het contact met hem al dat hij niet de biologische vader was. De moeder vond dat zij de kosten wel moest betalen, maar dat die lager moesten uitvallen omdat de man zelf voor vertraging had gezorgd. Door zijn gemiste afspraken moest het onderzoek opnieuw worden gedaan. De rechtbank koos een tussenweg. Omdat de moeder haar verzoek introk, komen de kosten van het onderzoek in principe voor haar rekening. De extra kosten die het gevolg zijn van de weigerachtige houding van de man, vindt de rechtbank redelijk voor zijn rekening. Uit een bericht van het ziekenhuis bleek dat het vier keer oproepen van de man € 121 aan administratiekosten kostte. De totale factuur bedraagt € 627. De rechtbank trok die € 121 daarvan af. De rechtbank veroordeelde de moeder tot betaling van € 506 aan de griffier van de rechtbank en de man tot betaling van € 121. Beiden ontvangen daarvoor een factuur van het Landelijk Dienstencentrum voor de Rechtspraak en moeten die binnen twee weken betalen. De overige proceskosten draagt elke partij zelf. Het meer of anders gevraagde over de kosten van het onderzoek wees de rechtbank af. De taak van de bijzondere curator is beëindigd, tenzij er hoger beroep wordt ingesteld.