Bewoners van woontoren in Groningen krijgen strengere geluidsnormen voor PreZero niet — RBOVE:2026:5328
verzoek om aanscherping van geluidsvoorschriften in een milieuvergunning
Eiser / verzoeker
twee bewoners van een woontoren in het Europapark in Groningen
Verweerder / gedaagde
het college van gedeputeerde staten van Groningen
Beroep gegrond wegens een motiveringsgebrek, maar de rechtsgevolgen blijven in stand: de geluidsvoorschriften van PreZero worden niet aangescherpt; het college vergoedt € 194 griffierecht en € 48,30 proceskosten.
- Het college hoefde het verzoek niet op te vatten als meer dan een wijziging van twee geluidsvoorschriften; intrekking van vergunningen viel er niet onder.
- Het besluit is gebrekkig gemotiveerd over de wijzigingsplicht, maar buurtbewoners kunnen geen algemene actualisatie van een vergunning afdwingen zonder concrete onderbouwing.
- De gevraagde normen zouden vergunde dag- en nachtactiviteiten onmogelijk maken en de grondslag van de vergunningen verlaten; zo ver mag een wijziging niet gaan.
- Het geluidsknelpunt komt voort uit de bouw van de toren tegen de geluidscontour zonder voldoende geluidwering; deze procedure is niet de weg om dat op te lossen.
Samenvatting
Twee bewoners van een 75 meter hoge woontoren in het Groningse Europapark hebben last van het geluid van afvalverwerker PreZero. Het bedrijf slaat op een nabijgelegen industrieterrein afval op, sorteert en bewerkt het. Volgens de bewoners werd hun nachtrust tot voor kort elke werkdag verstoord, omdat het lawaai al voor zes uur 's ochtends begon en pas na elf uur 's avonds ophield. De geluidsnormen in de vergunning van PreZero uit 2002 gelden op 5 en 15 meter hoogte, terwijl de meeste woonlagen van de toren veel hoger liggen. De gemeente Groningen had afgesproken dat de woningen zo nodig 'dove gevels' of voldoende geluidwerende gevels zouden krijgen, maar boven 5 meter zijn die niet toegepast.
Op 28 juni 2023 vroegen de bewoners het college van gedeputeerde staten van Groningen om de geluidsvoorschriften aan te scherpen. Op de gevels van woningen zou het gemiddelde geluid dan niet meer mogen zijn dan 50, 45 en 40 decibel in respectievelijk de dag, avond en nacht, met maximale geluidspieken van 70, 65 en 60 decibel. Het college wees dat op 8 januari 2025 af. De bewoners gingen in beroep bij de rechtbank Noord-Nederland. Omdat de echtgenote van een van hen daar werkt, ging de zaak naar de rechtbank Overijssel. Na de zitting van 16 december 2025 probeerden partijen het geschil met een mediator op te lossen, maar op 8 april 2026 bleek dat niet gelukt.
De bewoners vonden eerst dat het college hun verzoek te eng had opgevat. De rechtbank zag dat anders: zij vroegen alleen om aanpassing van twee geluidsvoorschriften, niet om andere voorschriften of het intrekken van vergunningen. Een overheid hoeft een verzoek dat voor een ander belastend is niet verder op te rekken dan de woorden toelaten. Een later verzoek om de vergunningen voor de nacht in te trekken loopt als aparte zaak bij dezelfde rechtbank.
Het college erkende dat de huidige normen de hogere woonlagen onvoldoende beschermen. Op 40 meter hoogte is de geluidsbelasting 57,5 decibel, terwijl 55 decibel het maximum is, en 's nachts komen pieken boven de 65 decibel voor. PreZero levert daarvan de grootste bijdrage. Toch vond het college de gevraagde wijziging te ingrijpend.
De rechtbank stelt vast dat de bewoners zich op twee wetsbepalingen beriepen: een plicht van het college om voorschriften aan te scherpen als nieuwe technieken of een slechtere milieukwaliteit daartoe dwingen, en een bevoegdheid om dat te doen in het belang van het milieu. Het college ging in zijn besluit alleen op dat tweede punt in en motiveerde niet waarom er geen plicht was. Op dat onderdeel is het beroep daarom gegrond. Toch blijft de uitkomst staan: buurtbewoners kunnen niet zomaar een algemene actualisatie van een vergunning vragen, en de bewoners maakten niet concreet welke ontwikkelingen tot strengere voorschriften zouden moeten leiden. Hun verwijzing naar Europese conclusies over de beste beschikbare technieken voor afvalverwerking onderbouwden zij niet.
Ook de weigering om de bevoegdheid te gebruiken houdt stand. Partijen zijn het erover eens dat een nachtelijke piekgrens van 60 decibel een deel van de vergunde nachtactiviteiten onmogelijk maakt, en de rechtbank vindt het aannemelijk dat 50 decibel overdag hetzelfde doet met activiteiten in de dag. Dan wordt de grondslag van de oorspronkelijke vergunningen verlaten, en zo ver mag een wijziging niet gaan. Het knelpunt is ontstaan doordat de toren tegen de geluidscontour van het industrieterrein is gebouwd zonder voldoende geluidwering, en deze procedure is niet de juiste weg om dat op te lossen.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van 8 januari 2025 op het punt van de wijzigingsplicht, maar laat de gevolgen daarvan in stand en verklaart het beroep voor het overige ongegrond. De afwijzing van strengere geluidsnormen blijft dus staan. Het college vergoedt het griffierecht van € 194 en € 48,30 aan reiskosten; de gevraagde verletkosten wijst de rechtbank af.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2026:1015, Rechtbank Den Haag, 21-01-2026, C/09/678183 / HA ZA 25-29
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:RBMNE:2025:5573, Rechtbank Midden-Nederland, 29-10-2025, UTR 23/6073
Rechtbank Midden-Nederland · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBAMS:2025:7874, Rechtbank Amsterdam, 09-10-2025, 81/158851-22 (ontneming)
Rechtbank Amsterdam · Strafrecht
ECLI:NL:RBAMS:2025:7433, Rechtbank Amsterdam, 09-10-2025, 81/158851-22
Rechtbank Amsterdam · Strafrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank OverijsselRechtsgebied
Bestuursrecht; OmgevingsrechtZaaknummer
ZWO 25/706
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een man uit de regio Zwolle wilde een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit. Zonder die vergunning mag hij niet met een jachtgeweer op jacht. Op 12 maart 2025 diende hij zijn aanvraag in bij de korpschef van politie. De korpschef weigerde de vergunning op 9 april 2025. De reden: de man was in de twee jaar vóór zijn aanvraag veroordeeld voor strafbare feiten die in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) als weigeringsgrond zijn genoemd. De man stuurde op 20 mei 2025 een administratief beroepschrift naar de minister van Justitie en Veiligheid. Dat is een beroep bij een hogere instantie binnen de overheid zelf, nog vóór een gang naar de rechter. De minister zag daarin een bezwaarschrift en stuurde het door naar de korpschef. Die liet de weigering op 14 augustus 2025 in stand, maar wisselde de reden. Niet langer de eerdere veroordelingen, maar de vrees dat de man misbruik zou maken van zijn bevoegdheid om wapens en munitie voorhanden te hebben, of een gevaar zou vormen voor zichzelf, de openbare orde of de veiligheid. Tegen die beslissing op bezwaar stelde de man beroep in bij de rechtbank; daarover is apart uitspraak gedaan. Intussen verklaarde de minister op 11 september 2025 het administratief beroep niet-ontvankelijk, omdat de korpschef inmiddels op het bezwaar had beslist en daartegen geen administratief beroep openstaat. Daartegen kwam de man in beroep. Hij vond dat de minister zijn beroep inhoudelijk had moeten behandelen. Volgens hem staat op grond van de Omgevingswet administratief beroep open tegen alle besluiten die zijn genomen op grond van artikel 8.74t, tweede lid, van het Bkl. De rechtbank oordeelt anders. Administratief beroep staat alleen open als de weigering is gebaseerd op de grond dat de vergunninghouder misbruik heeft gemaakt van wapens of munitie of van de bevoegdheid om die voorhanden te hebben, of als er andere aanwijzingen zijn dat het voorhanden hebben van wapens niet of niet langer kan worden toevertrouwd. Volgens de rechtbank blijkt uit de wetsgeschiedenis dat hiermee de weigeringsgrond uit onderdeel a van artikel 8.74t is bedoeld. Ook onder het oude recht, de Wet natuurbescherming, kon alleen bij een weigering op de vergelijkbare a-grond administratief beroep worden ingesteld. De wetgever wilde die systematiek behouden. De overige weigeringsgronden vallen daar niet onder, ook niet onder het 'niet langer kunnen toevertrouwen'. Dat ziet volgens de rechtbank op een intrekkingsgrond van een bestaande vergunning, niet op een weigeringsgrond. Omdat de korpschef de weigering in het eerste besluit baseerde op onderdeel d (de veroordelingen), stond daartegen geen administratief beroep open. Er is ook geen grond voor het standpunt dat dit beroep openstaat tegen elke weigering, ongeacht de gebruikte weigeringsgrond. Dat de korpschef bij de beslissing op bezwaar overstapte op onderdeel a, verandert dat niet. Na een beslissing op bezwaar staat volgens de Algemene wet bestuursrecht in beginsel beroep open bij de bestuursrechter, en dat beroep heeft de man ook ingesteld. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Het niet-ontvankelijk verklaarde administratief beroep blijft daarmee niet-ontvankelijk. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Op een perceel in de gemeente Steenwijkerland stond jarenlang een hotel. De nieuwe eigenaar wil daar zes verhuuraccommodaties, een bijeenkomstruimte en een bedrijfswoning neerzetten, en een insteekhaven aanleggen. Een buurman wil dat niet: hij vreest voor zijn privacy en woongenot en ging in beroep tegen de omgevingsvergunning die het college van burgemeester en wethouders hiervoor verleende. Het gaat om een vergunning die de eigenaar op 22 december 2023 aanvroeg. Het college legde de ontwerpvergunning op 22 mei 2025 ter inzage, waarna de buurman een zienswijze indiende. Die leidde niet tot aanpassing. Op 6 november 2025 verleende het college de vergunning. Het gaat om toestemming om te bouwen, om af te wijken van het bestemmingsplan en om werkzaamheden uit te voeren. De rechtbank Overijssel (zittingsplaats Zwolle) behandelde het beroep op 13 augustus 2026. Omdat de aanvraag vóór 1 januari 2024 binnenkwam, toetste de rechtbank nog aan het oude recht, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. De buurman voerde meerdere gronden aan. Volgens hem wordt zijn woon- en leefklimaat aangetast doordat de logiesgebouwen buiten het bouwvlak, dichter bij zijn perceel, mogen komen. Het college woog volgens de rechtbank wel mee dat het bestemmingsplan op het perceel al horeca tot en met categorie 4 toestaat, waaronder een hotel of pension. Het planologisch gebruik verandert dus niet. De nieuwe gebouwen staan bovendien op tien meter van het bouwvlak van de omliggende woningen. Het college kon zich daarom in redelijkheid op het standpunt stellen dat het plan niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Wat de buurman aanvoerde over het gebruik van de logiesgebouwen en de insteekhaven, hoorde volgens de rechtbank niet in deze procedure: de vergunning gaat alleen over het bouwen en de werkzaamheden, zoals het plaatsen van damwanden, en niet over het gebruik. Ook het beroep op de provinciale Omgevingsverordening Overijssel 2017 slaagde niet. De buurman vond dat onvoldoende was getoetst aan de regels over nieuwe woningen. De rechtbank stelde vast dat de ruimtelijke onderbouwing dit niet expliciet toetst, maar wel ingaat op de woonagenda van Steenwijkerland. Die agenda is een vertaling van de regionale woonagenda West-Overijssel 2021-2025. Het college mocht aannemen dat de bedrijfswoning binnen de woonafspraken past en dat de behoefte daarmee is aangetoond. De stikstofgrond slaagde evenmin. De buurman wees erop dat er nog geen Natura 2000-vergunning is en dat intern salderen niet meer zou zijn toegestaan. De eigenaar vroeg die vergunning al op 27 januari 2025 aan bij Gedeputeerde Staten. Die aanvraag wordt in een aparte procedure beoordeeld, en daarom speelde die vraag hier niet. Ook de Waterwet bood geen grond: de watertoets uit oktober 2023 was weliswaar verlopen, maar het waterschap is het bevoegde gezag voor de watervergunning en heeft die inmiddels verleend. Het beroep op het gelijkheidsbeginsel faalde ook. De buurman had zelf een aanvraag voor vrijstaande logiesgebouwen gedaan die werd geweigerd. Zijn perceel heeft echter een andere bestemming, waardoor de gevallen niet gelijk zijn. Tot slot had hij de gestelde waardedaling van zijn woning niet onderbouwd, en voor schade bestaat een aparte planschadeprocedure. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De omgevingsvergunning blijft daarmee in stand. De buurman krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Aan de Burgemeester Backxlaan in Nieuwleusen staan al ruim 25 jaar winkelpanden grotendeels leeg. Projectontwikkelaar Dit verzin je niet! wil daar 25 appartementen bouwen, verdeeld over drie losstaande gebouwen met de naam Résidence d'Ommerdieck. Daarvoor wordt 997 m² voormalige winkelruimte omgezet naar woonruimte. Het college van burgemeester en wethouders van Dalfsen verleende op 5 juni 2025 de omgevingsvergunning. Drie omwonenden en ondernemers maakten bezwaar, dat het college op 2 februari 2026 ongegrond verklaarde. Omwonenden en een ondernemer die een drukkerij met kantoorboekhandel in het dorp heeft, gingen daarna in beroep bij de rechtbank Overijssel. Zij vrezen aantasting van de leefomgeving, een slechter voorzieningenniveau in het noordelijke centrumgebied, parkeeroverlast en een bouwwerk van 10½ meter hoog dat het historische straatbeeld verandert. Het bouwplan past niet helemaal in het bestemmingsplan: de bouwhoogte is te groot en op een deel van de gronden is wonen op de begane grond niet toegestaan. Daarom ging het om een afwijking van het omgevingsplan, die alleen mag als dat leidt tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Eisers stelden dat het college in strijd met eigen beleid had gehandeld. De rechtbank ziet dat anders. De Notitie Inbreidingslocaties staat woningbouw toe als voor een gebouw geen passende andere bestemming te vinden is, en dat is hier voldoende onderbouwd. De Detailhandelsstructuurvisie, in december 2024 vastgesteld, wil in winkelconcentratiegebieden in principe geen winkels omzetten naar woningen. Een uitzondering voor projecten die al in voorbereiding waren, leest de rechtbank niet in de visie, en zij noemt het gebrek aan afstemming binnen de gemeente opmerkelijk. Wel biedt de visie ruimte voor maatwerk bij jarenlange leegstand zonder perspectief. Volgens gegevens van de voormalige eigenaar en lokale makelaars zijn de panden sinds 2000 structureel moeilijk verhuurbaar geweest, zodat aan die voorwaarde is voldaan. Het beroep op de Omgevingsvisie slaagt niet, omdat eisers alleen naar de ambitie wezen om dorpskernen leefbaar te houden. Ook de vrees voor een slechter voorzieningenniveau en woon- en leefklimaat volgt de rechtbank niet: het bouwplan maakt juist een einde aan langdurige leegstand. Het parkeeronderzoek van adviesbureau Goudappel laat zien dat er voor bewoners genoeg parkeerplaatsen komen. Bezoekers parkeren in de openbare ruimte, waardoor de maximale parkeerdruk stijgt van 57 naar 61 procent, ruim onder de beleidsgrens van 85 procent. Voor de stedenbouwkundige aanvaardbaarheid mocht het college afgaan op de welstandsadviezen van Het Oversticht, dat de traditionele architectuur goed vond passen in de Burgemeester Backxlaan. Dat het gebouw 10½ meter hoog wordt, is op zichzelf onvoldoende. Ook hoefde de gemeenteraad niet opnieuw te worden betrokken bij de bezwaren: die had al positief geadviseerd en de uitgangspunten van het besluit op bezwaar weken niet wezenlijk af van die van het oorspronkelijke besluit. Wel maakte het college één fout. Na het horen van eisers kwamen nog nieuwe stukken bij het college binnen, waaronder twee e-mails, een nadere onderbouwing van de toets aan de Detailhandelsstructuurvisie, geanonimiseerde leegstandsgegevens en een verklaring van de verkopende partij. Die stukken waren van aanmerkelijk belang, dus eisers hadden opnieuw gehoord moeten worden (artikel 7:9 Awb). De rechtbank laat het besluit toch in stand, omdat eisers in de beroepsfase voldoende gelegenheid hadden om op die stukken te reageren. De rechtbank verklaart de beroepen ongegrond, zodat de vergunning voor het woongebouw blijft bestaan. Vanwege het gebrek in de procedure moet het college de proceskosten vergoeden: € 1.868 aan twee van de eisers elk en € 10,50 reiskosten aan de derde. Daarnaast vergoedt het college het betaalde griffierecht van € 200 aan twee eisers en € 397 aan de derde.