Rechtbank houdt boete van € 1.500 in stand voor vervoer van zieke koe — RBROT:2025:13718
bestuurlijke boete wegens vervoer van een niet-transportwaardig dier
Eiser / verzoeker
veehouder
Verweerder / gedaagde
de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Rechtbank verklaart het beroep ongegrond, waardoor de bestuurlijke boete van € 1.500 wegens het vervoer van een niet-transportwaardige koe in stand blijft.
- Minister mag in beginsel afgaan op het rapport van bevindingen van een bevoegde NVWA-toezichthouder
- Ziekteverschijnselen en de necrotische open wond aan de uier moeten al voor het transport aanwezig zijn geweest
- Eisers verklaring dat de koe onderweg 'shipping fever' kreeg wordt niet gevolgd
- Gebruik van een automatisch melksysteem ontslaat de veehouder niet van zijn controleplicht
- Beroep ongegrond: de boete van € 1.500 blijft in stand en eiser krijgt geen proceskosten of griffierecht vergoed
Samenvatting
Een veehouder uit IJsselmuiden liet in januari 2024 een koe vervoeren naar runderslachthuis Ameco in Apeldoorn. Bij de keuring voorafgaand aan de slacht zag een toezichthoudend dierenarts van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) dat het dier diepliggende ogen had, met een gestrekte hals en pompende ademhaling liep, een opgetrokken buik had en ernstig stonk naar weefselverval. Nader onderzoek in de stal van het slachthuis wees uit dat de koe zeer mager en benauwd was en een grote open wond van 20 bij 15 centimeter aan haar uier had. Omdat zij niet slachtwaardig was, werd zij gedood voor destructie.
De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur zag hierin een overtreding van de regels over diertransport: een koe die ziek is en een ernstige open wond heeft, is niet geschikt om te worden vervoerd. Bij besluit van 31 mei 2024 legde de minister de veehouder daarom een bestuurlijke boete van € 1.500 op. Na bezwaar bleef de minister bij dat besluit, waarna de veehouder beroep instelde bij de rechtbank Rotterdam. Die behandelde de zaak op 6 november 2025 op zitting, waar naast de veehouder en zijn echtgenote ook de toezichthoudend dierenarts aanwezig was.
De veehouder betwistte dat de koe voorafgaand aan het transport al ziek was. Zowel de handelaar als de chauffeur, beiden ervaren in het veetransport, hadden vlak voor het vertrek een koe gezien die zich pijnvrij op alle poten voortbewoog en geen afwijkende temperatuur had. Volgens de veehouder had de koe mogelijk onderweg 'shipping fever' gekregen, een soort transportstress die de waargenomen symptomen zou kunnen verklaren. Ook stelde hij dat de wond aan de uier pas na het doden van de koe zichtbaar was geworden en dat het bij een automatisch melksysteem ondoenlijk is om elke koe van onderen te controleren.
De rechtbank volgde dit verweer niet. Op een rapport van bevindingen van een bevoegde NVWA-toezichthouder mag een bestuursorgaan in beginsel afgaan, en de rechtbank zag geen aanleiding om aan de deskundige bevindingen van de dierenarts te twijfelen. Ter zitting legde de dierenarts uit dat een dergelijke wond dagen tot weken nodig heeft om zo'n necrotisch aspect te krijgen en dat een opgetrokken buik door slechte eetlust ook niet in een paar uur transport ontstaat: de ziekteverschijnselen moeten dus al voor het transport aanwezig zijn geweest. Ook wees de rechtbank erop dat de wond zo erg stonk dat dit al voorafgaand aan het transport had moeten opvallen, wat te zien was op een filmpje waarop iemand zijn neus afdekte vanwege de stank. Het gebruik van een automatisch melksysteem ontslaat een veehouder niet van de verplichting om dieren te controleren voordat hij ze laat vervoeren.
De rechtbank concludeerde dat de minister deugdelijk had vastgesteld dat de veehouder de regels over diertransport had overtreden en dus bevoegd was om de boete op te leggen. De veehouder had geen omstandigheden aangevoerd die matiging van het boetebedrag rechtvaardigden. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, zodat de boete van € 1.500 in stand blijft. De veehouder krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Betrokken advocaten
mr. M.M. de Vries
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2025:687, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 09-12-2025, 23/1903
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:686, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 09-12-2025, 23/1902
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:13716, Rechtbank Rotterdam, 27-11-2025, ROT 24/8404
Rechtbank Rotterdam · Bestuursrecht; Bestuursstrafrecht
ECLI:NL:CBB:2025:474, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 16-09-2025, 24/88
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank RotterdamRechtsgebied
Bestuursrecht; BestuursstrafrechtZaaknummer
ROT 24/10077
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. L.E.M. Wilbers-Taselaar
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een accountantskantoor controleerde de jaarrekening van een cliënt waarvan de houdstermaatschappij geld ontving uit een garantstellingsovereenkomst met een bedrijf op de Britse Maagdeneilanden. Bijna alle stortingen kwamen als gewone bankoverboeking binnen. Drie stortingen kwamen via een zogeheten letter of credit, een betaalinstrument waarbij een bank betaalt als aan afgesproken voorwaarden is voldaan. Daardoor was op de bankafschriften niet te zien van welke rekening het geld afkomstig was. Bureau Financieel Toezicht (BFT), de toezichthouder op de naleving van de witwaswetgeving (de Wwft) door accountants, vond dat het kantoor deze drie stortingen als ongebruikelijke transactie had moeten melden bij de Financiële inlichtingen eenheid (FIU-NL). Dat was volgens BFT niet gebeurd. Het legde in oktober 2024 een boete op van € 1.323.000 en besloot die openbaar te maken. Het kantoor maakte bezwaar. BFT verklaarde dat ongegrond. Daarna ging het kantoor in beroep bij de rechtbank Rotterdam. De rechtbank oordeelt dat BFT de overtreding terecht heeft vastgesteld. De drempel om te melden is volgens haar laag: een vermoeden dat een transactie met witwassen te maken kan hebben is genoeg, en concrete aanwijzingen zijn niet nodig. Het kantoor had bij de afronding van de controle op 30 oktober 2020 de bankafschriften en de notulen van de raad van commissarissen. Daaruit bleek dat de betalingen in het kader van de garantstelling waren gedaan, maar niet waar het geld precies vandaan kwam. Bovendien week de betaalmethode af van alle andere stortingen, die gewoon via bankoverschrijving waren gedaan. Het kantoor onderzocht niet waarom de betaalmethode was gewijzigd. Dat het gebruik van een letter of credit later wel verklaard kon worden, maakt voor de rechtbank geen verschil, want bepalend is wat het kantoor wist op het moment dat het van de transacties kennisnam. De rechtbank wijst ook af dat de boete in strijd zou zijn met het rechtszekerheidsbeginsel. BFT heeft niet gezegd dat een letter of credit altijd een ongebruikelijke transactie is. De omstandigheden waarop BFT zich beroept staan bovendien in de leidraad die voor het kantoor toegankelijk was. Ook de andere verweren van het kantoor slagen niet. De overtreding kan aan het kantoor worden toegerekend, omdat het gaat om een nalaten door iemand die voor het kantoor werkte en dat past in de normale bedrijfsvoering. De boete is niet onevenredig: de meldplicht is een kernbepaling van de Wwft, en doordat de melding uitbleef kon de FIU-NL haar onderzoek naar een mogelijk verdachte transactie niet goed doen. Dat de Europese antiwitwasverordening AMLR de meldplicht in de toekomst mogelijk verandert, helpt het kantoor niet, want die verordening geldt pas vanaf 10 juli 2027. Over de hoogte van de boete denkt de rechtbank anders dan BFT. BFT had de boete al teruggebracht tot 1 procent van de omzet omdat het kantoor zijn procedures op orde had. Volgens de rechtbank had BFT nog verder moeten matigen. De overtreding was ernstig, maar het kantoor maakte één inschattingsfout, het had verder deugdelijke procedures en het nam herstelmaatregelen. Een boete van € 1.323.000 vindt de rechtbank daarom buitensporig. Zij stelt de boete vast op € 750.000. Omdat de redelijke termijn met vijf maanden is overschreden (gerekend vanaf het voornemen tot boeteoplegging van 17 mei 2024), gaat daar nog 5 procent af, met een maximum van € 2.500. De openbaarmaking van de boete blijft staan. Het kantoor heeft niet onderbouwd dat het door vermelding van zijn naam onevenredig veel schade lijdt. De reputatieschade en de vragen van klanten zijn volgens de rechtbank schade die bij openbaarmaking van een boete hoort. Banken en andere instellingen die onder de Wwft vallen hebben er bovendien belang bij te weten dat het kantoor is beboet. De rechtbank verklaart het beroep tegen het boetebesluit gegrond en vernietigt het bestreden besluit voor zover het de hoogte van de boete betreft. Zelf stelt zij de boete vast op € 747.500. BFT moet het griffierecht van € 385 vergoeden en de proceskosten van € 5.267. Het beroep tegen de openbaarmaking is ongegrond.
Een softwarebedrijf raakte een subsidie van meer dan een ton kwijt omdat het vergat op tijd door te geven hoeveel uren het in 2022 aan onderzoek en ontwikkeling had besteed. De rechtbank Rotterdam oordeelde dat de minister van Economische Zaken terecht weigerde die beslissing terug te draaien, ook al erkende het bedrijf zelf dat het om een misverstand ging. Het bedrijf had voor 2022 twee aanvragen ingediend voor afdrachtvermindering voor speur- en ontwikkelingswerk, een fiscale tegemoetkoming voor innovatieve bedrijven. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kende daarvoor in totaal € 113.880 toe. Zoals gebruikelijk moest het bedrijf uiterlijk 31 maart 2023 doorgeven hoeveel uren het daadwerkelijk aan het project had besteed. De RVO stuurde daarover meerdere herinneringen, in februari, maart en mei 2023, maar er kwam geen reactie. Omdat de mededeling uitbleef, corrigeerde de minister het aantal uren naar nul, wat neerkwam op een volledige terugvordering van het bedrag, en legde daarbovenop een boete van € 300 op. Pas in november 2024, na een brief van de Belastingdienst over het terugbetalen van de subsidie, ontdekte het bedrijf dat de urenopgave er nooit was geweest. Het diende de mededeling alsnog in en vroeg de minister om de correctie te herzien. Volgens het bedrijf was er sprake van een misverstand tussen het bedrijf en de externe accountant over wie verantwoordelijk was voor het indienen, en waren de herinneringsmails van de RVO terechtgekomen op een e-mailadres dat niet meer werd gelezen. De minister wees het herzieningsverzoek af, en na bezwaar bleef die afwijzing overeind. Voor de rechtbank voerde het bedrijf aan dat er wel degelijk nieuwe feiten waren: het was zelf niet op de hoogte van het verzuim en ontdekte dit pas door de brief van de Belastingdienst. Ook zou sprake zijn van een kennelijke misslag, van schending van het vertrouwensbeginsel omdat een medewerker van de Belastingdienst had geadviseerd de uren alsnog door te geven, en van schending van het evenredigheidsbeginsel omdat de terugvordering niet in verhouding zou staan tot een louter administratieve fout. De rechtbank volgde geen van deze argumenten. Dat het bedrijf zelf niet wist dat de mededeling nooit was gedaan, is geen nieuw feit: het had dit al vóór de correctie kunnen en moeten weten, temeer omdat de verplichting in de oorspronkelijke S&O-verklaring stond vermeld en de RVO meerdere malen had herinnerd. Van een kennelijke misslag, een overduidelijke fout die zonder onderzoek is te herkennen, was evenmin sprake: de wet schrijft nu eenmaal een correctie van 100 procent voor als de mededeling uitblijft. Het beroep op het vertrouwensbeginsel strandde omdat besluiten over deze subsidie door de RVO namens de minister worden genomen, niet door de Belastingdienst, en omdat het advies van de Belastingdienst-medewerker geen ondubbelzinnige toezegging inhield dat de correctie zou worden teruggedraaid. Ook de evenredigheid bood volgens de rechtbank geen zelfstandige toetsingsgrond naast de vraag of de weigering evident onredelijk was. Het bedrijf was zelf akkoord gegaan met digitale communicatie en had ervoor moeten zorgen dat de herinneringsmails op een gelezen adres terechtkwamen; dat het dit naliet, komt voor eigen rekening. De rechtbank vond niet gebleken dat het bedrijf door de terugvordering in zijn voortbestaan werd bedreigd. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, zodat de correctie van € 113.880 en de boete van € 300 in stand blijven. Voor een proceskostenveroordeling zag de rechtbank geen aanleiding.
Een vleesverwerkend bedrijf kreeg van de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een boete van in totaal € 9.875 opgelegd wegens twee overtredingen van de Wet dieren, na een inspectie in de uitsnijderij van het bedrijf. De rechtbank Rotterdam oordeelde dat het bedrijf beide overtredingen inderdaad had begaan, maar vond de boete te hoog en verlaagde die naar € 5.000. De zaak ontstond na een controle door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit op 5 augustus 2024. Een toezichthouder zag rond 10:31 uur dat er waterige druppels van een vervuild draaiwiel naar beneden vielen op pluimveekarkassen die bestemd waren voor menselijke consumptie en in kratten waren opgestapeld. Acht minuten later, om 10:39 uur, constateerde de toezichthouder verderop in dezelfde ruimte condens op metalen balken en T-ijzers van de koellijn waaraan karkassen hingen die het slachtproces al hadden doorlopen en waren goedgekeurd voor consumptie. De staatssecretaris beboette dit als twee afzonderlijke overtredingen: het niet voorkomen van condensvorming (€ 4.875) en het niet beschermen van vlees tegen verontreiniging (€ 5.000). Het bedrijf voerde aan dat sprake was van dubbele bestraffing voor hetzelfde feit, het zogenoemde ne bis in idem-beginsel. Beide bevindingen waren immers in dezelfde ruimte, met dezelfde lucht en op vrijwel hetzelfde moment gedaan, en de oorzaak van de condens was volgens het bedrijf in beide gevallen gelijk. De rechtbank volgde dat argument niet: de twee overtredingen zien op verschillende voorschriften en verschillende gedragingen, namelijk het niet voorkomen van condensvorming enerzijds en het niet beschermen van vlees tegen verontreiniging anderzijds. Dat zijn zelfstandige verwijten, ook al hangen ze samen, en dus is er geen sprake van een verboden dubbele bestraffing voor precies dezelfde overtreding. De rechtbank ging echter wel mee in het argument dat het opleggen van twee aparte boetes voor deze specifieke situatie niet evenredig was. Beide overtredingen betroffen condens die binnen een zeer kort tijdsbestek in dezelfde ruimte met dezelfde luchtcirculatie was aangetroffen. Dat de condens in het ene geval van een vervuild draaiwiel kwam en in het andere geval op balken en T-ijzers zat, veranderde daar volgens de rechtbank niets aan. De staatssecretaris had ter zitting zelf toegelicht dat normaal gesproken met één boete wordt volstaan wanneer tijdens één inspectie op meerdere plekken in dezelfde ruimte condens wordt aangetroffen, en dat hier alleen was afgeweken omdat de condens op het draaiwiel ook nog vuil bevatte. Dat vond de rechtbank onvoldoende reden om toch twee boetes op te leggen: de verwijten hingen zo nauw samen dat met één boete had moeten worden volstaan. Ook beoordeelde de rechtbank of de staatssecretaris de boetebedragen terecht had verhoogd wegens recidive. Het bedrijf had in 2018 al eerder boetes gekregen voor dezelfde soort overtredingen, en de wet staat een verhoging toe als de eerdere boete nog geen vijf jaar onherroepelijk is. Omdat het bedrijf destijds tegen die eerdere boetes had geprocedeerd, werden die pas in 2022 onherroepelijk (via een uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven) in plaats van al in 2019, waardoor de vijfjaarstermijn nu nog niet was verstreken. Het bedrijf vond dat onredelijk: had het niet doorgeprocedeerd, dan was de recidivetermijn al verlopen geweest. De rechtbank ging daar niet in mee. De wetgever heeft er bewust voor gekozen recidive zwaarder te beboeten, en de rechtbank achtte de termijn van vijf jaar op zichzelf niet onredelijk, ook al had een aangekondigd voornemen van de staatssecretaris om die termijn naar drie jaar te verkorten nog niet tot een daadwerkelijke wijziging geleid. De verhoging wegens recidive bleef daarom in stand. Omdat de rechtbank vond dat met één boete had moeten worden volstaan, stelde zij de totale boete zelf vast op € 5.000, rekening houdend met de aard en ernst van beide overtredingen samen. De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het bestreden besluit voor zover dat op de hoogte van de boete zag, herriep het oorspronkelijke boetebesluit in zoverre en stelde de nieuwe totale boete vast op € 5.000. De staatssecretaris moet het griffierecht van € 385 en € 2.534 aan proceskosten aan het bedrijf vergoeden.
Een slachthuis kreeg een boete van € 9.000 opgelegd omdat toezichthouders van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) twee kuikens met een beklemde vleugel aantroffen die urenlang niet waren losgemaakt. Het slachthuis ging hiertegen in beroep bij de rechtbank Rotterdam en kreeg gelijk. De zaak draaide om een controle op 31 maart 2025. Een toezichthoudend dierenarts van de NVWA zag om 06.28 uur twee kuikens met een vleugel bekneld tussen de vloerplaten van een transportcontainer, goed zichtbaar op ooghoogte. Volgens de toezichthouder had het slachthuis bij de verplichte welzijnscontrole bij aankomst moeten voorkomen dat dieren met zulke specifieke welzijnsbehoeften onopgemerkt bleven, en had het niet voldoende gedaan om de kuikens elke vermijdbare vorm van pijn en lijden te besparen. Na het losmaken bleken de kuikens bloedende wonden te hebben, wat wees op ernstig letsel. De staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, die verantwoordelijk is voor de NVWA, legde het slachthuis daarom een boete op van € 9.000 wegens overtreding van de Wet dieren en de Europese verordening over dierenwelzijn bij het doden van dieren. Het slachthuis bestreed niet dat de twee kuikens beklemd hadden gezeten, maar wel dat dit een overtreding van de welzijnsregels opleverde. Volgens het bedrijf was tijdens de eigen welzijnscontrole al zeven andere vleugelbeknellingen en één kop- of pootbeknelling geconstateerd en verholpen. Dat twee andere beknellingen daarbij niet waren opgemerkt, was volgens het slachthuis onvermijdelijk: in een lade zitten ongeveer 28 kuikens die voortdurend bewegen, waardoor het zicht op sommige dieren tijdelijk wordt ontnomen door dieren die ervoor staan. Een welzijnsafwijking die op het ene moment niet zichtbaar is, kan enkele uren later, door verplaatsing van de kuikens, wel in het zicht komen. De rechtbank stelde voorop dat het aan het bestuursorgaan is om te bewijzen dat een overtreding heeft plaatsgevonden, en dat het enkele aantreffen van een beklemd kuiken na een uitgevoerde welzijnscontrole nog geen overtreding oplevert. Beslissend is of het dier bij een adequaat uitgevoerde controle daadwerkelijk zichtbaar had moeten zijn, iets wat de staatssecretaris zelf ook ter zitting had erkend. In dit geval had de eigen controle van het slachthuis enkele uren vóór de controle van de toezichthouder plaatsgevonden. Op de bij het rapport gevoegde foto was te zien dat de beklemde kuikens niet vooraan in de lade zaten en dat er voor hen nog ruimte was voor andere kuikens om zich ervoor te bewegen. Bovendien ging het om jongere, lichtere en dus beweeglijkere kuikens dan gebruikelijk. De rechtbank kon daarom niet met voldoende zekerheid vaststellen dat de beknellingen ook al zichtbaar waren op het moment van de eigen controle door het slachthuis. Daarbij weegt mee dat de staatssecretaris zelf al erkende dat niet valt uit te sluiten dat andere kuikens op het moment van de controle in het zicht van de beklemde kuikens stonden, en dat het slachthuis bij dezelfde controle wel degelijk zeven andere beknellingen had opgemerkt en verholpen. Dat gaf volgens de rechtbank geen aanleiding om aan de zorgvuldigheid van de uitgevoerde welzijnscontrole te twijfelen. De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het bestreden besluit en herriep het oorspronkelijke boetebesluit zelf, waardoor de boete van € 9.000 definitief vervalt. De staatssecretaris moet het griffierecht van € 385 aan het slachthuis vergoeden en is daarnaast veroordeeld tot betaling van € 2.534 aan proceskosten.