Rechter: Dienst Toeslagen moet telefoontjes over betalingsregeling uitzoeken voor compensatie toeslagen — RBROT:2026:12924
compensatie Wet hersteloperatie toeslagen en persoonlijke betalingsregeling
Eiser / verzoeker
moeder die compensatie aanvroeg op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen
Verweerder / gedaagde
Dienst Toeslagen
Tussenuitspraak: de Dienst Toeslagen krijgt zes weken om het onzorgvuldig voorbereide en ondeugdelijk gemotiveerde besluit te herstellen; verdere beslissingen worden aangehouden.
- Dat geen schriftelijk verzoek om een persoonlijke betalingsregeling is gevonden, verklaart niet wat de aanvrager tijdens de erkende telefoongesprekken in 2016 en 2018 heeft gevraagd.
- Het ontbreken van een schriftelijk verzoek mag zonder nader onderzoek niet aan de aanvrager worden tegengeworpen.
- Het besluit is in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel (artikel 3:2 Awb) en het motiveringsbeginsel (artikel 7:12 Awb).
- De Dienst Toeslagen moet de geraadpleegde bronnen noemen en een negatieve zoekuitkomst onderbouwen, bijvoorbeeld met een schermafbeelding van de zoekopdracht.
- De rechtbank past een bestuurlijke lus toe met een hersteltermijn van zes weken.
Samenvatting
Een moeder van twee kinderen moest jarenlang kinderopvangtoeslag terugbetalen en kreeg daarvoor in 2016 en 2018 een standaard betalingsregeling van 24 maanden. Volgens haar had zij de Dienst Toeslagen eerst schriftelijk om kwijtschelding gevraagd en daarna aan de telefoon om meer tijd of een andere oplossing, omdat zij de terugbetaling niet kon dragen. Aan de telefoon kreeg zij te horen dat kwijtschelding niet mogelijk was en dat er alleen een standaardregeling kon worden getroffen. Van een persoonlijke betalingsregeling, die is afgestemd op wat iemand werkelijk kan betalen, wist zij niets.
In november 2021 vroeg de vrouw compensatie aan op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen, de wet die de gedupeerden van de toeslagenaffaire moet tegemoetkomen. De Dienst Toeslagen bekeek de jaren 2011 tot en met 2018 en wees de aanvraag in november 2022 met drie besluiten af. Er was volgens de dienst geen sprake van vooringenomen handelen: de wijzigingen in haar toeslag kwamen door een ander inkomen, andere opvanguren of wijzigingen die zij zelf had doorgegeven. Van een te harde toepassing van het stelsel was ook geen sprake. En voor een tegemoetkoming wegens een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld kwam zij volgens de dienst niet in aanmerking, omdat die kwalificatie haar nooit was gegeven en zij nooit om een persoonlijke betalingsregeling had gevraagd. In juli 2025 bleef de dienst in de beslissing op bezwaar bij dat standpunt.
De vrouw stapte naar de rechtbank Rotterdam. Zij vond dat de Dienst Toeslagen nooit had uitgezocht wat er in die telefoongesprekken was besproken. De dienst wees erop dat het Landelijk Incasso Centrum in 2024 alle betalingsregelingen had nagelopen en alleen twee standaardregelingen had gevonden, beide na een telefoontje op 27 juni 2016 en 24 januari 2018. Een verzoek om een persoonlijke regeling moest bovendien schriftelijk worden gedaan, en dat was niet gebeurd.
De rechter vond dat te mager. Vast staat dat de vrouw in 2016 en 2018 met de dienst heeft gebeld over haar schuld en dat daarna een regeling is getroffen. Maar die gesprekken staan niet in het overzicht van telefonische contacten dat de dienst overlegde, en gespreksnotities zijn er volgens de dienst niet. Dat er geen schriftelijk verzoek is gevonden, zegt niets over wat de vrouw aan de telefoon heeft gevraagd en welke informatie zij kreeg. Zij heeft vanaf het begin gesteld dat zij om kwijtschelding vroeg en daarna om maatwerk. Of dat klopt, is zonder nader onderzoek niet vast te stellen, en het ontbreken van een schriftelijk verzoek mag haar niet zomaar worden tegengeworpen. Ook is niet duidelijk welke gegevens het incassocentrum in 2024 heeft bekeken en of er verslagen zijn van het kwijtscheldingsverzoek uit 2016.
De rechtbank oordeelde daarom dat de Dienst Toeslagen het besluit onzorgvuldig heeft voorbereid en onvoldoende heeft gemotiveerd. In plaats van het besluit meteen te vernietigen, gaf de rechter de dienst de kans om de gebreken te herstellen, een zogenoemde bestuurlijke lus. De dienst moet onderzoeken wanneer de contacten in 2016 en 2018 plaatsvonden, wat de vrouw vroeg en wat haar werd verteld, welke gegevensbronnen zijn geraadpleegd, en waarom haar verzoeken niet als verzoek om een persoonlijke betalingsregeling zijn opgevat. Stelt de dienst dat er over haar in een bron niets te vinden is, dan moet hij dat onderbouwen, bijvoorbeeld met een schermafbeelding van de zoekopdracht met de gebruikte zoektermen.
De rechtbank heeft nog niet beslist of de vrouw recht heeft op compensatie of op een tegemoetkoming. De Dienst Toeslagen moet binnen twee weken laten weten of hij de gebreken wil herstellen en krijgt daar zes weken voor. Alle verdere beslissingen, ook over de proceskosten en het griffierecht, houdt de rechtbank aan tot de einduitspraak.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2025:15422, Rechtbank Rotterdam, 22-12-2025, 12018617 VV EXPL25-778
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:23515, Rechtbank Den Haag, 10-12-2025, NL25.53320
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:14252, Rechtbank Rotterdam, 14-11-2025, 11610334 CV EXPL 25-7188
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:14284, Rechtbank Rotterdam, 14-11-2025, 11523282 CV EXPL 25-2297
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank RotterdamRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
ROT 25/6171
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. A.J. van Spengen
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.