ACM moet opnieuw beslissen over warmtetarieven na motiveringsgebrek — RBROT:2026:8970
Handhavingsverzoek warmtetarieven / motiveringsgebrek ACM-besluit
Eiser / verzoeker
Eiseres (naam geanonimiseerd)
Verweerder / gedaagde
Autoriteit Consument & Markt (ACM)
Het beroep is gegrond verklaard; het bestreden besluit is vernietigd en de ACM moet een nieuw besluit nemen, €4.000 schadevergoeding betalen, €1.442 dwangsom voldoen en €4.903,50 proceskosten vergoeden.
- ACM motiveerde onvoldoende waarom montagekosten voor type B- en type C-afleversets gelijk zijn, ondanks aanwezigheid van een warmtewisselaar bij type C die binnen het domein van de leverancier valt.
- ACM erkende inconsistentie in berekeningsmethode: voor schouwkosten werd de mediaan gebruikt, voor installatiekosten het gemiddelde, zonder deugdelijke rechtvaardiging.
- Rechtbank concludeert dat ACM op basis van beschikbare informatie had moeten oordelen dat de tarieven niet redelijk zijn en het handhavingsverzoek niet had mogen afwijzen.
- Redelijke termijn van artikel 6 EVRM overschreden met ruim 3,5 jaar; vertraging toegerekend aan ACM wegens eigen fouten en gebrekkige besluiten.
- ACM veroordeeld tot betaling van €4.000 schadevergoeding, €1.442 dwangsom en €4.903,50 proceskosten.
Samenvatting
Een bewoner van een stadsverwarmd complex stapte naar de rechter nadat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) weigerde handhavend op te treden tegen een warmteleverancier. De bewoner vond dat de tarieven die de leverancier rekende voor afleversets — de installaties waarmee warmte wordt overgedragen aan de woning — niet redelijk waren en niet goed waren onderbouwd.
De zaak sleepte zich jarenlang voort en leidde tot twee tussenuitspraken. De rechtbank constateerde steeds opnieuw dat de ACM haar besluiten onvoldoende had gemotiveerd. Zo oordeelde de rechtbank dat de ACM niet overtuigend had uitgelegd waarom de montagekosten voor twee typen afleversets — type B (alleen verwarming) en type C (verwarming én warm tapwater via een warmtewisselaar) — gelijk zouden zijn, terwijl type C een extra en kostbaar onderdeel bevat dat ook aangesloten moet worden.
Daarnaast ontdekte de rechtbank een inconsistentie in de berekeningsmethode die de warmteleverancier hanteerde: voor schouwkosten werd de mediaan van drie offertes gebruikt, maar voor installatiekosten het gemiddelde. De ACM verdedigde dit verschil met het argument dat bij de schouwkosten een 'hoge uitschieter' tussen de offertes zat, maar de rechtbank stelde vast dat diezelfde uitschieter zich ook voordeed bij de installatiekosten — en dat de leverancier die uitschieter dáár wél meegerekend had. De ACM kon dit verschil niet nader verklaren en erkende uiteindelijk zelf dat zij geen aanvullende onderbouwing kon geven.
Na een tweede tussenuitspraak kreeg de ACM opnieuw de kans het motiveringsgebrek te herstellen. De ACM legde uit dat bij beide typen afleversets dezelfde werkzaamheden worden verricht door de leverancier, namelijk het ophangen van de afleverset en het aansluiten van de primaire leidingen. Eventuele verschillen zouden alleen betrekking hebben op werkzaamheden aan de kant van de bewoner. Maar ook deze toelichting overtuigde de rechtbank niet. Uit de stukken bleek namelijk dat bij een type C-afleverset de warmtewisselaar binnen het domein van de leverancier valt, wat impliceert dat de leverancier die onderdelen ook aan elkaar monteert — en dat de montagekosten dus wel degelijk hoger kunnen zijn dan bij type B.
De ACM had volgens de rechtbank op basis van de beschikbare informatie moeten concluderen dat de gehanteerde kosten niet redelijk zijn. Door desondanks het handhavingsverzoek af te wijzen, handelde de ACM in strijd met het motiveringsbeginsel.
Daarnaast had eiseres aanspraak gemaakt op een schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De procedure liep al vanaf januari 2021 en duurde daarmee ruim vijf jaar. De rechtbank rekende de ACM aan dat een deel van de vertraging te wijten was aan een fout van de ACM zelf — vertrouwelijke stukken werden per abuis als openbaar bestempeld — en aan het feit dat gebrekkige besluiten tot meerdere tussenuitspraken dwongen.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het bestreden besluit en draagt de ACM op een nieuw besluit te nemen. De ACM moet daarnaast €4.000 aan schadevergoeding betalen wegens de termijnoverschrijding, €1.442 aan verbeurde dwangsom, €4.903,50 aan proceskosten en €365 griffierecht.
Betrokken advocaten
mr. T. Sahabi
verweerder
mr. L.H. Haakman
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2024:8124, Rechtbank Rotterdam, 21-08-2024, C/10/669061 / HA ZA 23-1005
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
ECLI:NL:GHSHE:2023:770, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 07-03-2023, 200.293.496_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht
ECLI:NL:GHSHE:2022:1698, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 31-05-2022, 200.293.254_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht
ECLI:NL:GHSHE:2021:2789, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 07-09-2021, 200.283.886_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank RotterdamRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
ROT 23/3690
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr. M.V. van Baaren
- dhr. mr. A.C. Rop
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.