Naar inhoud
Juristi.nl

Rechtbank wijst vorderingen BHV-Specialist.nl over brandblusser drinkfles af — RBZWB:2026:521

Intellectueel eigendomsrecht: modelrecht, auteursrecht en slaafse nabootsing bij brandblusser drinkfles

Eiser / verzoeker

BHV-Specialist.nl (vof, gevestigd te Goes)

VS

Verweerder / gedaagde

101BHV.nl h.o.d.n. 101Brandbeveiliging.nl (bv, gevestigd te Groningen)

Alle vorderingen van BHV-Specialist.nl zijn afgewezen en zij is veroordeeld tot betaling van € 8.023,75 aan proceskosten aan 101BHV.nl.

  • De cilindervormige RVS-drinkfles in brandblusserrood behoort tot het bestaande vormgevingserfgoed en komt geen modelrechtelijke bescherming toe.
  • De grafische opdruk met vlamsymbool, stappenplan en woordspeling rondom 'dorst blussen' ontbeert eigen karakter omdat de afzonderlijke elementen elk al gangbaar zijn in het erfgoed.
  • Het algemene concept van een waterfles met brandblusser-look is vrij en onbeschermd; dit kan niet worden gemonopoliseerd.
  • De flessen van beide partijen verschillen juist op het gebied van concrete tekst en iconen wezenlijk van elkaar, zodat geen auteursrechtinbreuk en geen slaafse nabootsing worden vastgesteld.
  • BHV-Specialist wordt als verliezende partij veroordeeld in de proceskosten van € 8.023,75, waarvan het grootste deel op grond van het IE-indicatietarief werd berekend.

Samenvatting

Twee bedrijven die zich allebei bezighouden met BHV-trainingen en de verkoop van BHV-producten, kwamen tegenover elkaar te staan over een opvallend product: een drinkfles in de vorm van een brandblusser. BHV-Specialist.nl uit Goes bracht dit product in september 2024 op de markt en stelde dat concurrent 101BHV.nl uit Groningen met een vergelijkbare fles inbreuk maakte op haar intellectuele eigendomsrechten.

BHV-Specialist baseerde haar vorderingen op drie grondslagen. Ten eerste een Benelux-modelrecht, dat ze in oktober 2024 had laten registreren bij het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom. Ten tweede een auteursrecht op de vormgeving en opdruk van de fles. Ten derde een beroep op slaafse nabootsing: het zonder noodzaak kopiëren van het uiterlijk van een product op een manier die verwarring bij het publiek veroorzaakt. De rechtbank diende te beoordelen of al deze grondslagen standhielden.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Over het modelrecht oordeelde de voorzieningenrechter dat de basisvorm van de fles, een cilindervormige, dubbelwandige RVS-drinkfles in brandblusserrood, al jarenlang in allerlei varianten op de markt verkrijgbaar is. Die vorm en die kleur behoren tot het bestaande vormgevingserfgoed en leveren dus geen nieuwheid of eigen karakter op. Wat overbleef was de grafische opdruk met tekst, maar ook daarvoor gold dat de afzonderlijke elementen, zoals een vlamsymbool, een stappenplan en een woordspeling rondom het begrip dorst blussen, elk op zichzelf al gangbaar zijn in het erfgoed. De combinatie van die elementen, uitgewerkt in standaard lettertypes en eenvoudige tekstvakken, haalt de drempel voor modelrechtelijke bescherming niet.

Voor het auteursrecht hanteerde de rechtbank de maatstaf van het Hof van Justitie van de Europese Unie: een werk is pas beschermd als het de persoonlijkheid van de maker weerspiegelt door vrije en creatieve keuzes. Of de opdruk van BHV-Specialist daaraan voldoet liet de rechter in het midden, omdat de twee flessen juist op het gebied van tekst en grafische elementen duidelijk van elkaar verschillen. De fles van BHV-Specialist heeft Engelstalige teksten zoals 'Thirst Aid' en 'For Dry Mouths Only', terwijl 101BHV Nederlandstalige teksten gebruikt zoals 'Eerste hulp bij dorst' en 'Je dorst is geblust'. Ook de vlamsymbolen, de indeling en het gebruik van kaders verschillen zichtbaar. Zelfs als er auteursrecht op de fles van BHV-Specialist zou rusten, maakt de fles van 101BHV daar geen inbreuk op.

Ten aanzien van de slaafse nabootsing gold dat 101BHV weliswaar ook een waterfles met brandblusser-look op de markt brengt, maar dat dat algemene concept vrij en onbeschermd is. Juist op de punten waar de flessen concreet verschillen, tekst, taal, woordspelingen en iconen, zijn de onderlinge verschillen groot genoeg om te concluderen dat 101BHV niet nodeloos dicht bij het product van BHV-Specialist is gebleven. Van verwarringsgevaar bij het relevante publiek was dan ook geen sprake.

De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde BHV-Specialist in de proceskosten van 101BHV, begroot op € 8.023,75.

Betrokken advocaten

mr. K. van Overloop

eiser

Huisman Advocaten, GOES

57 uitspraken
mr. A. Melsen

verweerder

REIN Advocaten & Adviseurs, GRONINGEN

20 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

C/02/441684 / KG ZA 25-586 (E)

Procedure

Kort geding

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechter verbiedt verkoop luiertas wegens slaafse nabootsing van concurrent

Een klein bedrijf dat luiertassen verkoopt stapte naar de rechter omdat een concurrent vrijwel identieke tassen op de markt had gebracht. De eisende partij stelde dat haar tas werd nagebootst, zowel van buiten als van binnen, en dat consumenten daardoor in verwarring raakten over de herkomst van het product. De tas van de eisende partij werd in 2021 op de markt gebracht door de oprichtster, die de tas zelf had ontworpen. In 2025 richtte zij een besloten vennootschap op en bracht alle rechten op de tas daarin onder. De gedaagde partij lanceerde op 25 december 2024 een eigen luiertas. Opmerkelijk detail: de gedaagde had ruim een jaar eerder, in januari 2024, een exemplaar van de tas van de eisende partij besteld. Een verklaring waarom er zoveel gelijkenis is, kon de gedaagde niet geven. De eisende partij stelde zowel auteursrechtinbreuk als slaafse nabootsing. De voorzieningenrechter wees het auteursrechtberoep af. De tas is weliswaar door de oprichtster ontworpen, maar de elementen ervan, zoals de rechthoekige vorm, de hengsels, het merklabel op de voorzijde en de indeling van de binnenkant met vakken en waterdichte stof, zijn grotendeels functioneel bepaald of gangbaar in de markt. Van een eigen intellectuele schepping met persoonlijk stempel was onvoldoende gebleken. Voor de vordering wegens slaafse nabootsing pakte het anders uit. Bij slaafse nabootsing draait het niet om originaliteit, maar om de vraag of een product een eigen gezicht heeft op de markt en of een concurrent onnodig verwarring veroorzaakt door dat product na te bootsen. De rechter stelde vast dat de tas van de eisende partij, ten tijde van de lancering van de concurrerende tas, voldoende onderscheidend was. Andere vergelijkbare tassen op de markt leken er hooguit oppervlakkig op, en de meest gelijkende variant was al op verzoek van de eisende partij aangepast. De twee tassen vertonen een treffende gelijkenis: dezelfde rechthoekige vorm met afgeronde hoeken, nagenoeg dezelfde afmetingen, identiek bevestigde hengsels van dubbelgeslagen stof met kruisstiksel, een lichtgekleurd merklabel op de voorzijde met een merknaam in donkere letters en een plaatsnaam eronder, een goudkleurige rits over de volledige breedte, een lint aan de ritstrekker, en van binnen zes rechthoekige opbergvakken in twee rijen met waterdichte stof. De gedaagde had zichzelf opgelegd het keycord met lint te verwijderen, maar de rechter oordeelde dat dit de verwarring niet wegneemt: de gelijkenis daarvoor is te groot. De gedaagde kon ook niet onderbouwen waarom zij bewust voor zo'n gelijkende vormgeving had gekozen. De rechter concludeerde dat de gedaagde de tas opzettelijk heeft nagebootst en eenvoudig had kunnen afwijken zonder afbreuk te doen aan de bruikbaarheid van het product. Daarmee handelde zij onrechtmatig. De voorzieningenrechter beval de gedaagde de verkoop van haar tas binnen 48 uur na betekening van het vonnis te staken en een rectificatie te plaatsen op haar website, Instagram en TikTok, zichtbaar gedurende dertig dagen. Bij overtreding verbeurt de gedaagde een dwangsom van € 250 per overtreding of dag, met een maximum van € 25.000. De gevorderde opgave van verkoop- en winstcijfers en het recall-bevel richting professionele afnemers werden afgewezen, mede omdat de gedaagde uitsluitend aan consumenten verkoopt. De proceskosten, vastgesteld op € 2.122,16, komen voor rekening van de gedaagde.

Rechtbank Zeeland-West-Brabant·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Rechtbank wijst auteursrechtclaim over oprijplaten af wegens gebrek aan originaliteit

Een producent van vouwbare oprijplaten probeerde via de rechter op te treden tegen een concurrent die vergelijkbare producten op de markt bracht. De eisende producent beriep zich op auteursrecht, slaafse nabootsing en ongeoorloofde reclame, maar de rechtbank Zeeland-West-Brabant wees alle vorderingen af. De producent had in 2002 een vouwbare oprijplaat ontwikkeld en later, in 2014, een doorontwikkelde versie met een kantelbaar klepprofiel. De gedaagde partij, die voorheen afnemer was van de producent, bracht eigen oprijplaten op de markt. In 2022 sommeerde de producent de concurrent om daarmee te stoppen, maar die weigerde. Dat leidde uiteindelijk tot een rechtszaak. Voor auteursrechtelijke bescherming moet een product oorspronkelijk zijn: de maker moet vrije creatieve keuzes hebben gemaakt die zijn persoonlijkheid weerspiegelen. De producent wees vier elementen aan als auteursrechtelijk beschermd: het profiel, de handgrepen, het scharnier en het kantelbare klepprofiel. De rechtbank verwierp al deze claims. Het profiel bleek gemaakt met een mal van een derde fabrikant, waardoor de producent daar überhaupt geen auteursrecht op kon hebben. De handgrepen en het scharnier zijn volledig functioneel bepaald: de plaatsing in het midden is logisch voor gewichtsverdeling, de gebogen vorm van de handgrepen is gebruiksgemak, en het scharnier moet nu eenmaal in het midden zitten en vergrendeld kunnen worden. Ook het kantelbare klepprofiel dient een puur praktisch doel. Dat de combinatie van al deze elementen samen toch een beschermd werk zou opleveren, onderbouwde de producent onvoldoende. Voor de claim over slaafse nabootsing gold een extra complicatie. Een product moet een eigen gezicht op de markt hebben voordat nabootsing problematisch kan zijn. De rechtbank stelde vast dat de producent op zijn website adverteerde dat álle oprijplaten voorzien zijn van een kantelbaar klepprofiel, terwijl de concurrent juist oprijplaten zonder dat klepprofiel verkocht. Hierdoor waren de producten al visueel van elkaar te onderscheiden. Bovendien toonde de producent niet aan dat zijn oprijplaten zich onderscheidden van de vele vergelijkbare producten die al op de markt waren. De reclaimclaims over ongeoorloofde vergelijkende reclame faalden eveneens. Een WhatsApp-bericht waarin werd gesproken over oprijplaten 'zoals jij ze kent' noemde de naam van de producent niet. Een eenmalig gebruik van een onjuiste foto in een prijslijst was al gecorrigeerd na de eerste sommatiebrief. Dat de oprijplaten van de concurrent inferieur zouden zijn, kon de rechtbank op basis van één gemeld geval van breuk niet vaststellen. De rechtbank wees alle vorderingen af, zowel in de hoofdzaak als in het incident, en veroordeelde de eisende producent in de proceskosten. Die kosten werden vastgesteld op € 13.594,80, deels berekend via het speciaal voor intellectuele-eigendomszaken geldende indicatietarief.

Rechtbank Zeeland-West-Brabant·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Rechtbank wijst auteursrechtclaim op apothekerssorteerkast af wegens ontbreken creatieve keuzes

Een ondernemer die software en elektronica ontwikkelt voor apothekersrobots, claimde het auteursrecht op een sorteerkast voor apotheken. De kast was ontwikkeld tijdens een samenwerking met een bedrijf dat zich bezighoudt met automatisering van apotheken. Na het einde van die samenwerking verkocht het bedrijf zelfstandig sorteerkasten, waarop de ondernemer stelde dat zijn auteursrechten werden geschonden. De samenwerking startte in 2018 en werd vastgelegd in een overeenkomst: de ondernemer zou software en elektronische componenten leveren, terwijl het apothekersautomatiseringsbedrijf de afnemer was. In 2021 liep de samenwerking via mediation ten einde. Een nieuwe leveranciersovereenkomst kwam daarna niet tot stand. Het automatiseringsbedrijf liet vervolgens nieuwe software ontwikkelen door een derde en bracht zelfstandig sorteerkasten op de markt. De ondernemer stelde dat de sorteerkast zijn intellectuele schepping was en dat het automatiseringsbedrijf door de verkoop van de kasten inbreuk maakte op zijn auteursrecht. Ook deed hij een beroep op slaafse nabootsing, en hij stelde de twee bestuurders van het bedrijf persoonlijk aansprakelijk. De rechtbank verwierp de auteursrechtclaim op alle onderdelen. Centraal staat de vraag of de keuzes die de ondernemer maakte bij het ontwerp van de sorteerkast en de onderdelen ervan als vrij en creatief kunnen worden aangemerkt. Dat is nodig om auteursrechtelijke bescherming te krijgen. Volgens de rechtbank zijn vrijwel alle keuzes, zoals de plaatsing van de sensor, de vorm van de behuizing, het gebruik van bepaalde stekkers en de ledverlichting, functioneel of technisch bepaald. Ze dienden een praktisch doel, zoals het goed detecteren van medicijndoosjes of het optimaal verlichten van sorteervakken. Een creatief persoonlijk stempel van de ondernemer bleek daar niet uit. Bovendien stelde de rechtbank vast dat de ondernemer voor een groot deel niet eens had onderbouwd dat hij de betreffende ontwerpelementen zelf had bedacht. Het automatiseringsbedrijf toonde aan dat het zelf tekeningen en schetsen had gemaakt van de kast, de materiaalkeuze had bepaald en ook had aangegeven hoe de behuizing van de sensor eruit moest zien. De ondernemer had deze stellingen niet weersproken. Voor de software gold dat het automatiseringsbedrijf onweersproken stelde dat de door de ondernemer ontwikkelde software nooit in de verkochte kasten was gebruikt, en dat een derde partij geheel nieuwe software had gemaakt. Het beroep op slaafse nabootsing strandde eveneens. Om dat succesvol te kunnen doen, moet de eiser aantonen dat zijn product al een eigen gezicht op de markt had op het moment dat de concurrent zijn product lanceerde. De ondernemer erkende ter zitting dat hij zijn sorteerkast helemaal niet op de markt had gebracht, op één exemplaar na dat hij verkocht nadat de samenwerking al voorbij was. Op het moment dat het automatiseringsbedrijf zijn kasten ging verkopen in 2019, had de ondernemer dus geen product op de markt. De rechtbank wees alle vorderingen af en veroordeelde de ondernemer in de proceskosten, begroot op € 20.567, te voldoen binnen veertien dagen na het vonnis.

Rechtbank Zeeland-West-Brabant·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Stichting BIZ Middelharnis moet fotograaf betalen voor onrechtmatig gebruik portretfoto op Facebook

Een professioneel fotograaf sleepte de Stichting Bedrijveninvesterings­zone (BIZ) Middelharnis Centrum voor de rechter nadat de stichting tijdens de coronapandemie een portretfoto zonder toestemming op Facebook had geplaatst. De fotograaf is auteursrechthebbende op de foto, waarop een lokale onderneemster te zien is. De BIZ had de foto van de onderneemster zelf ontvangen en dacht daarmee haar toestemming te hebben om het beeld te gebruiken ter promotie van haar bedrijf. De naam van de fotograaf werd niet bij de post vermeld. De BIZ verweerde zich met een beroep op artikel 19 lid 3 van de Auteurswet. Dat artikel bepaalt dat een in opdracht gemaakt portret zonder toestemming van de maker in een nieuwsblad of tijdschrift mag worden gepubliceerd, mits de geportretteerde daarvoor toestemming geeft en de naam van de maker wordt vermeld. De stichting stelde dat zij te goeder trouw had gehandeld, geen winstoogmerk heeft en de foto direct verwijderde zodra zij werd aangeschreven. De kantonrechter oordeelde dat het beroep op die uitzondering niet opgaat. Artikel 19 lid 3 van de Auteurswet moet worden uitgelegd in overeenstemming met de Europese Auteursrechtenrichtlijn uit 2001. Die richtlijn staat lidstaten toe bestaande uitzonderingen op auteursrechten te handhaven, maar uitsluitend voor analoog gebruik. Het plaatsen van een foto op Facebook is digitaal gebruik en valt daardoor buiten de reikwijdte van de uitzondering. Bovendien ontbrak bij de Facebookpost een naamsvermelding van de fotograaf, zodat ook om die reden niet aan de voorwaarden van de uitzondering was voldaan. Over de hoogte van de schade oordeelde de rechter dat de fotograaf zijn tarievenstructuur voldoende had onderbouwd met facturen. Hij hanteert € 350 per jaar voor gebruik mét naamsvermelding en € 700 per jaar voor gebruik zonder naamsvermelding. De gevorderde schadevergoeding van € 525, het gemiddelde van beide tarieven, werd redelijk geacht en volledig toegewezen. De BIZ voerde aan dat de fotografen die dit soort zaken aanspannen een verdienmodel hanteren en bijdragen aan een claimcultuur. De rechter erkende dat het aantal auteursrechtclaims de afgelopen jaren is toegenomen, mede door het digitale tijdperk, maar oordeelde dat een fotograaf volledig in zijn recht staat om vergoeding te vragen voor een onrechtmatige inbreuk op zijn werk, ongeacht of de inbreukmaker te goeder trouw was. Wel beperkte de rechter de proceskostenvergoeding. De fotograaf vorderde een volledige vergoeding van zijn advocaatkosten op grond van de bijzondere regeling voor intellectuele eigendomszaken. De kantonrechter classificeerde de zaak als zeer eenvoudig en niet bewerkelijk, mede omdat de BIZ de inbreuk direct staakte, het financiële belang beperkt was en het verweer weinig omvangrijk. Daarmee paste het normale liquidatietarief, niet het hogere tarief voor complexere IE-zaken. De buitengerechtelijke kosten van € 567,52 werden wel volledig toegewezen, omdat de BIZ ondanks herhaalde aanmaningen weigerde buiten rechte enige vergoeding te betalen. De kantonrechter veroordeelde de BIZ tot betaling van € 525 schadevergoeding, € 567,52 aan buitengerechtelijke incassokosten en € 632,22 aan proceskosten, alles te vermeerderen met wettelijke rente.

Rechtbank Zeeland-West-Brabant·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
RBZWB:2024:6187
Rechtbank Zeeland-West-Brabant·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht