Rechtbank: geen laag tarief overdrachtsbelasting voor koper die na dagen uit te kleine woning vertrok — RBZWB:2026:9134
verlaagd tarief overdrachtsbelasting en onvoorziene omstandigheden bij kortstondige bewoning
Eiser / verzoeker
koper van een woning (belanghebbende)
Verweerder / gedaagde
inspecteur van de Belastingdienst
Beroep ongegrond: de naheffingsaanslag overdrachtsbelasting van € 45.200 en de belastingrente van € 1.452 blijven in stand
- Voor het verlaagde tarief van 2% is naast het voornemen ook daadwerkelijke, niet-tijdelijke bewoning als hoofdverblijf nodig; enkele dagen is tijdelijk
- Een miskoop door te kleine slaapkamers en verkeerslawaai die bij aankoop kenbaar waren, is geen onvoorziene omstandigheid in de zin van artikel 15a, vijfde lid, WBR
- Psychische klachten en een ultimatum van de partner die voortvloeien uit de mismatch met de woning zijn niet gelijk te stellen aan echtscheiding, overlijden of emigratie
- Artikel 120 Grondwet verhindert toetsing van de WBR aan algemene rechtsbeginselen; ook artikel 1 Eerste Protocol EVRM is niet geschonden
Samenvatting
Een man kocht in september 2022 een woning van 143 vierkante meter voor € 565.000. Bij de levering op 1 december 2022 verklaarde hij dat hij er duurzaam zou gaan wonen. Daardoor betaalde hij het verlaagde tarief van 2 procent overdrachtsbelasting, € 11.300, in plaats van het gewone tarief van 8 procent. Dat lage tarief is bedoeld voor mensen die een woning kopen om er zelf langdurig te wonen. Na enkele dagen vertrokken de man en zijn partner echter weer. In maart 2023 verkocht hij de woning voor € 572.500.
De Belastingdienst legde hem daarop een naheffingsaanslag overdrachtsbelasting op van € 45.200, 8 procent van de koopsom, plus € 1.452 belastingrente. Zijn bezwaar werd op 7 november 2024 ongegrond verklaard. De man stapte naar de rechtbank Zeeland-West-Brabant, die de zaak op 11 augustus 2026 behandelde.
De rechtbank gelooft dat de man bij de aankoop echt van plan was er te gaan wonen. Maar dat voornemen is niet genoeg: hij moet er ook daadwerkelijk anders dan tijdelijk wonen, en een verblijf van enkele dagen is tijdelijk. In beginsel heeft hij dus geen recht op het lage tarief.
De wet maakt een uitzondering voor kopers die door onvoorziene omstandigheden na de aankoop redelijkerwijs niet in de woning konden blijven. De wetgever heeft die omstandigheden bewust niet uitputtend opgesomd, om ruimte te laten voor de menselijke maat. De man stelde dat de woning een miskoop was. Vooral de slaapkamers op de eerste verdieping bleken kleiner en benauwder dan gedacht, en het paar had last van verkeerslawaai. Dat leidde volgens hem tot claustrofobische gevoelens, psychische problemen en slaapproblemen, en uiteindelijk stelde zijn partner hem voor de keuze: de woning verkopen of zij zou vertrekken. Hij benadrukte dat hij aan de snelle verkoop niets had verdiend.
De rechtbank vindt dat geen onvoorziene omstandigheden. De problemen kwamen voort uit kenmerken die bij de aankoop al aanwezig en kenbaar waren, zoals de omvang van de woning en het verkeerslawaai. De man verklaarde op de zitting zelf dat hij bewust had volstaan met één korte bezichtiging, snel had beslist en zijn partner er niet bij had betrokken. Dat pas daarna duidelijk werd dat de woning niet geschikt was, komt voor zijn rekening. Ook de psychische klachten en het ultimatum van zijn partner vloeiden voort uit diezelfde mismatch met de woning. Hoe ingrijpend ook, dat is niet te vergelijken met gebeurtenissen als een echtscheiding, het overlijden van een partner of een vertrek naar het buitenland.
Een beroep op de menselijke maat, de redelijkheid en billijkheid en algemene rechtsbeginselen helpt hem evenmin. De rechter mag een wet niet toetsen aan algemene rechtsbeginselen en mag haar alleen buiten toepassing laten bij bijzondere omstandigheden waarmee de wetgever geen rekening heeft gehouden. De wetgever heeft juist een uitzondering gemaakt voor persoonlijke omstandigheden, en die is hier niet van toepassing. Ook het beroep op het Europese eigendomsrecht slaagt niet. Dat de Staat door de doorverkoop binnen zes maanden niets misliep, omdat die doorverkoop zelf was vrijgesteld, maakt de heffing niet onrechtmatig, en van een buitensporige last voor de man is niet gebleken.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De naheffingsaanslag overdrachtsbelasting van € 45.200 en de belastingrente van € 1.452 blijven in stand. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Betrokken advocaten
mr. A.M.C.G. Martens
belanghebbende
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBZWB:2025:5055, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 31-07-2025, BRE 23/2458 tot en met 23/2465
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:CRVB:2025:1070, Centrale Raad van Beroep, 09-07-2025, 24/2095 NOW
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBZWB:2022:4116, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 25-07-2022, 21_1517
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Zeeland-West-BrabantRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
BRE 24/8353
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.