Dienst Toeslagen moet binnen twee weken beslissen over schadecompensatie, maar zonder dwangsom — RBZWB:2026:9148
beroep niet tijdig beslissen op aanvraag aanvullende compensatie werkelijke schade hersteloperatie toeslagen
Eiser / verzoeker
gedupeerde uit de toeslagenaffaire die aanvullende compensatie voor werkelijke schade aanvroeg
Verweerder / gedaagde
Dienst Toeslagen
Beroep gegrond; Dienst Toeslagen moet binnen twee weken op de aanvraag beslissen, dwangsom op nihil; rechtbank onbevoegd voor betaling bestuurlijke dwangsom; dienst vergoedt € 54 griffierecht en € 467 proceskosten
- Beroep tegen niet tijdig beslissen is kennelijk gegrond; uitspraak zonder zitting op grond van artikel 8:54 Awb
- De rechtbank volgt de Afdeling bestuursrechtspraak van 3 juni 2026: bij aanvullende compensatie geldt weer de wettelijke termijn van twee weken
- De dwangsom bij de uitspraak wordt op nihil gesteld, omdat dwangsommen de vastgelopen besluitvorming verder belasten
- De bestuurlijke dwangsom was al juist vastgesteld op het maximum van € 1.442
- De bestuursrechter is niet bevoegd het bestuursorgaan tot betaling van de bestuurlijke dwangsom te veroordelen; daarvoor is de burgerlijke rechter
Samenvatting
Een gedupeerde van de toeslagenaffaire vroeg op 19 februari 2025 bij de Dienst Toeslagen om aanvullende compensatie voor zijn werkelijke schade. Die regeling uit de Wet hersteloperatie toeslagen is bedoeld voor ouders die meer schade hebben geleden dan de vaste compensatie dekt. De dienst ontving de aanvraag op 20 februari 2025, had zes maanden om te beslissen en verlengde die termijn met nog eens zes maanden. Uiterlijk op 20 februari 2026 had er dus een besluit moeten liggen. Dat kwam er niet. Op 11 maart 2026 stelde de man de dienst in gebreke, en toen ook twee weken daarna nog geen besluit was genomen, ging hij in beroep bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant.
Omdat het beroep kennelijk gegrond was, deed de rechtbank uitspraak zonder zitting. De vraag was vooral hoeveel tijd de dienst nog krijgt en of daar een dwangsom aan vastzit. De dienst vroeg zelf om aan te sluiten bij een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2026. Daarin oordeelde de hoogste bestuursrechter dat de besluitvorming over aanvullende compensatie volledig is vastgelopen en dat niet meer vast te stellen is welke langere termijn realistisch zou zijn. Daarom geldt weer de gewone wettelijke termijn van twee weken na de uitspraak. Tegelijk stelt de Afdeling de dwangsom bij zo'n uitspraak op nihil: dwangsommen werken volgens haar averechts, omdat de dienst dan capaciteit kwijt is aan procedures over te laat beslissen in plaats van aan de inhoudelijke beslissingen. De rechtbank sloot zich daarbij aan en zag in deze zaak geen bijzondere omstandigheden om af te wijken.
De man vroeg ook om de bestuurlijke dwangsom vast te stellen, het bedrag dat een bestuursorgaan zelf verschuldigd is als het te laat beslist. De rechtbank stelde vast dat de dienst die in een beschikking van 20 mei 2026 al juist had vastgesteld op het maximum van € 1.442. Zijn verzoek om de dienst ook te veroordelen tot betaling daarvan kon de bestuursrechter niet toewijzen: daarvoor is hij niet bevoegd. Zo nodig kan de man daarvoor naar de burgerlijke rechter.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en droeg de Dienst Toeslagen op binnen twee weken na verzending van de uitspraak alsnog op de aanvraag te beslissen. De dwangsom bij die opdracht is op nihil gesteld. Voor het verzoek om betaling van de bestuurlijke dwangsom verklaarde de rechtbank zich onbevoegd. De dienst moet het griffierecht van € 54 vergoeden en € 467 aan proceskosten betalen.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBZWB:2026:38, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 08-01-2026, 24/7247 PW
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:GHAMS:2026:72, Gerechtshof Amsterdam, 06-01-2026, 200.334.847
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBZWB:2025:9123, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 22-12-2025, BRE 25/3635
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:15624, Rechtbank Rotterdam, 19-12-2025, 11829854 CV EXPL 25-17104
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Zeeland-West-BrabantRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
BRE 26/2236
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.