Rechtbank: Dienst Toeslagen moet binnen twee weken beslissen over compensatie, dwangsom nihil — RBZWB:2026:9724
beroep tegen niet tijdig beslissen op aanvraag aanvullende compensatie werkelijke schade
Eiser / verzoeker
Vrouw uit Brabant die aanvullende compensatie aanvroeg
Verweerder / gedaagde
Dienst Toeslagen
Beroep tegen niet tijdig beslissen gegrond: Dienst Toeslagen moet binnen twee weken alsnog beslissen, dwangsom nihil, en € 467 aan proceskosten plus € 54 griffierecht vergoeden
- De Dienst Toeslagen beslist niet binnen de wettelijke termijn, ook niet na verlenging met zes maanden, op de aanvraag van 19 maart 2025 om aanvullende compensatie.
- Omdat het beroep kennelijk gegrond is, doet de rechtbank uitspraak zonder zitting.
- Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van 3 juni 2026 geldt bij zulke beroepen de wettelijke termijn van twee weken om alsnog te beslissen, en de rechtbank sluit zich daarbij aan.
- De dwangsom wordt op nihil gesteld omdat een financiële prikkel contraproductief werkt bij de vastgelopen besluitvorming.
- De Dienst Toeslagen vergoedt € 54 griffierecht en € 467 proceskosten.
Samenvatting
Een vrouw uit Brabant wacht al meer dan anderhalf jaar op een besluit van de Dienst Toeslagen. Op 19 maart 2025 vroeg zij aanvullende compensatie aan voor de werkelijke schade die zij heeft geleden door de toeslagenaffaire. Dat kan op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen. De Dienst Toeslagen ontving de aanvraag op 31 maart 2025 en heeft er tot nu toe niet op beslist.
Normaal moet een bestuursorgaan binnen zes maanden beslissen. De Dienst Toeslagen verlengde die termijn met zes maanden, waardoor er uiterlijk op 31 maart 2026 een besluit had moeten liggen. Dat is niet gebeurd. Er is ook niet gebleken dat de termijn rechtsgeldig is opgeschort. De vrouw stelde de Dienst Toeslagen daarom op 26 mei 2026 in gebreke, een formele brief waarin zij vroeg om alsnog binnen twee weken te beslissen. Ook na die twee weken kwam er geen besluit, waarna zij beroep instelde bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant.
De rechtbank vond het beroep kennelijk gegrond en deed daarom uitspraak zonder zitting. Het enige wat er te beoordelen viel, was of de beslistermijn was overschreden, en dat was duidelijk het geval.
De vraag was vervolgens welke nieuwe termijn de Dienst Toeslagen krijgt om alsnog te beslissen. De Dienst Toeslagen zelf vroeg de rechtbank om aan te sluiten bij een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2026. Die Afdeling oordeelde dat er onder de huidige omstandigheden geen manier is om vast te stellen welke termijn niet onnodig lang, maar ook niet onrealistisch kort is. De besluitvorming over aanvullende compensatie is volgens de Afdeling volledig vastgelopen, en de ingezette versnellingsmaatregelen staan op gespannen voet met doel en strekking van de wet. Daarom valt de Afdeling terug op de wettelijke termijn van twee weken na verzending van de uitspraak. Ook zijn er volgens de Afdeling geen uitzonderingen te formuleren voor tijd die gemoeid is met alternatieve hersteltrajecten of bedenktijd.
De rechtbank sloeg dezelfde weg in en zag in deze zaak geen bijzondere omstandigheden om af te wijken. De Dienst Toeslagen moet dus binnen twee weken na de verzending van de uitspraak een besluit bekendmaken.
Ook bij de dwangsom volgt de rechtbank de Afdeling. Normaal verbindt de rechter aan zo'n uitspraak een dwangsom voor elke dag dat het bestuursorgaan te laat blijft. De Afdeling vindt het bij de huidige stand van zaken echter contraproductief om die op te leggen: de capaciteit van de Dienst Toeslagen gaat dan naar beroepen over te late besluiten, terwijl die capaciteit nodig is voor de inhoudelijke besluitvorming. De praktijk is volgens de Afdeling zo ontspoord dat een financiële prikkel niet zinvol is. De rechtbank stelt de dwangsom daarom op nihil.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het niet tijdig nemen van een besluit. De Dienst Toeslagen moet binnen twee weken na de verzending van de uitspraak alsnog een besluit nemen op de aanvraag, zonder dat er een dwangsom aan verbonden is. Verder moet de Dienst Toeslagen het griffierecht van € 54 aan de vrouw vergoeden en haar proceskosten betalen van € 467.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBZWB:2026:555, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 30-01-2026, BRE 25/5032
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2026:549, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 30-01-2026, BRE 25/4148
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2026:382, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 22-01-2026, BRE 25/3309
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2026:192, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 20-01-2026, BRE 25/6146
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Zeeland-West-BrabantRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
BRE 26/3183
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.