Rechter beveelt Toeslagen binnen twee weken te beslissen op compensatieaanvraag, dwangsom nihil — RBZWB:2026:9725
niet tijdig beslissen op aanvraag aanvullende compensatie werkelijke schade (Wet hersteloperatie toeslagen)
Eiser / verzoeker
Vrouw uit Brabant die aanvullende compensatie voor werkelijke schade aanvroeg
Verweerder / gedaagde
Dienst Toeslagen
Beroep tegen niet tijdig beslissen gegrond; Dienst Toeslagen moet binnen twee weken beslissen, dwangsom nihil, en betaalt € 467 proceskosten en € 54 griffierecht.
- De Dienst Toeslagen had uiterlijk op 4 juni 2026 moeten beslissen op de aanvraag van 4 juni 2025 en deed dat niet, ook niet na de ingebrekestelling.
- De rechtbank volgt de Afdeling bestuursrechtspraak van 3 juni 2026: de nadere beslistermijn is twee weken na verzending van de uitspraak.
- De nadere dwangsom wordt op nihil gesteld, omdat een financiële prikkel bij de vastgelopen besluitvorming contraproductief werkt.
- De zaak is zonder zitting afgedaan omdat het beroep kennelijk gegrond was.
- De Dienst Toeslagen vergoedt € 54 griffierecht en betaalt € 467 proceskosten.
Samenvatting
Een vrouw uit Brabant vroeg op 4 juni 2025 bij de Dienst Toeslagen om aanvullende compensatie voor de werkelijke schade die zij heeft geleden door de toeslagenaffaire. Die aanvraag valt onder de Wet hersteloperatie toeslagen. Binnen zes maanden had zij een besluit moeten krijgen, een termijn die de Dienst Toeslagen met zes maanden verlengde. Op 4 juni 2026 liep die verlengde termijn af, maar er kwam geen besluit.
De vrouw stelde de Dienst Toeslagen daarom op 4 juni 2026 schriftelijk in gebreke. Dat is de verplichte stap voordat je beroep kunt instellen tegen een uitblijvend besluit: het bestuursorgaan krijgt dan nog twee weken om alsnog te beslissen. Ook na die twee weken bleef een besluit uit, waarna zij beroep instelde bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant.
De rechtbank handelde de zaak af zonder zitting. Haar gemachtigde had wel gevraagd om te worden gehoord, maar volgens de rechter was daar geen aanleiding voor, omdat het beroep kennelijk gegrond was. Dat kan op grond van artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht. De rechtbank stelde vast dat de beslistermijn rechtsgeldig was verlengd, dat niet was gebleken van een geldige opschorting en dat de Dienst Toeslagen dus uiterlijk op 4 juni 2026 had moeten beslissen.
Daarna kwam de vraag hoe lang de Dienst Toeslagen nog de tijd krijgt. De Dienst Toeslagen verwees zelf naar een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2026 en vroeg de rechtbank daarbij aan te sluiten. In die uitspraak oordeelde de Afdeling dat er onder de huidige omstandigheden geen manier is om vast te stellen welke nadere beslistermijn niet onnodig lang, maar ook niet onrealistisch kort is. De besluitvorming in deze aanvraagfase is volgens de Afdeling volledig vastgelopen, en de ingezette versnellingsmaatregelen staan op gespannen voet met doel en strekking van de wet. Daarom valt de Afdeling terug op de wettelijke termijn van twee weken na verzending van de uitspraak, zonder vooraf uitzonderingen te maken voor tijd die gemoeid is met alternatieve hersteltrajecten of bedenktijd. De rechtbank sloot zich daarbij aan en zag in deze zaak geen bijzondere omstandigheden om af te wijken.
Ook bij de dwangsom volgde de rechtbank de Afdeling. Normaal verbindt de rechter aan zo'n uitspraak een dwangsom voor elke dag dat het bestuursorgaan te laat blijft. De Afdeling oordeelde echter dat het bij de huidige stand van zaken contraproductief is om dwangsommen op te leggen, omdat daardoor capaciteit wordt besteed aan beroepen over het uitblijven van besluiten, terwijl die capaciteit nodig is voor de inhoudelijke besluitvorming. De Afdeling noemde de huidige praktijk rondom besluitvorming zo ontspoord dat een financiële prikkel niet zinvol is. De rechtbank stelde de nadere dwangsom daarom op nihil.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit. Zij droeg de Dienst Toeslagen op om binnen twee weken na de dag van verzending van de uitspraak alsnog een besluit op de aanvraag bekend te maken, met een nadere dwangsom van nihil. De Dienst Toeslagen moet de vrouw bovendien het griffierecht van € 54 vergoeden en € 467 aan proceskosten betalen. Dat bedrag is relatief laag, omdat haar gemachtigde alleen een beroepschrift indiende en de zaak enkel ging over de vraag of de beslistermijn was overschreden.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHSHE:2024:3549, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 12-11-2024, 200.324.436_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBZWB:2024:6864, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 09-10-2024, C/02/418994 / HA ZA 24-81 (E)
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHSHE:2024:2214, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 09-07-2024, 200.336.059_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBZWB:2023:5730, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 16-08-2023, C/02/401229 / HA ZA 22-469 (E)
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Zeeland-West-BrabantRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
BRE 26/3541
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.