Rechtbank geeft Toeslagen twee weken voor besluit over compensatie, dwangsom op nihil — RBZWB:2026:9729
niet tijdig beslissen op aanvraag aanvullende compensatie toeslagenaffaire
Eiser / verzoeker
Vrouw uit Zeeland-West-Brabant die aanvullende compensatie vroeg
Verweerder / gedaagde
Dienst Toeslagen
Beroep gegrond: Dienst Toeslagen moet binnen twee weken alsnog beslissen, de dwangsom is nihil en de dienst betaalt € 54 griffierecht en € 467 proceskosten.
- De Dienst Toeslagen besliste niet op tijd op een aanvraag van 11 juni 2025 om aanvullende compensatie voor werkelijke schade, ook niet na verlenging van de beslistermijn.
- De rechtbank deed uitspraak zonder zitting omdat het beroep kennelijk gegrond was.
- In navolging van de Raad van State krijgt de Dienst Toeslagen de wettelijke termijn van twee weken om alsnog te beslissen.
- De dwangsom wordt op nihil gesteld, omdat een financiële prikkel volgens de Raad van State contraproductief werkt bij de vastgelopen besluitvorming.
- De dienst moet € 54 griffierecht vergoeden en € 467 aan proceskosten betalen.
Samenvatting
Een vrouw uit Zeeland-West-Brabant vroeg op 11 juni 2025 bij de Dienst Toeslagen aanvullende compensatie aan voor de werkelijke schade die zij heeft geleden door de toeslagenaffaire. Een besluit bleef uit, ook nadat de dienst de beslistermijn had verlengd. Voor die vertraging ging de vrouw naar de rechter.
De regels zijn helder: op zo'n aanvraag moet binnen zes maanden worden beslist, met een eenmalige verlenging van nog eens zes maanden. De Dienst Toeslagen had daarom uiterlijk op 11 juni 2026 een besluit moeten nemen. Dat gebeurde niet. De vrouw stelde de dienst daarop op 12 juni 2026 in gebreke, een brief waarin zij liet weten dat binnen twee weken alsnog beslist moet worden. Ook na die twee weken kwam er geen besluit, waarna zij beroep instelde.
De rechtbank deed uitspraak zonder zitting, hoewel de gemachtigde van de vrouw had gevraagd om te worden gehoord. Volgens de rechtbank was het beroep kennelijk gegrond, en in dat geval kan de rechter de zaak zonder zitting afdoen. De rechtbank stelde de vrouw nog wel in de gelegenheid om schriftelijk aanvullende gronden in te dienen. De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit.
Opvallend is hoe de rechtbank de nieuwe termijn bepaalt. De Dienst Toeslagen vroeg zelf om twee weken en verwees naar een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2026. Daarin oordeelde de Afdeling dat onder de huidige omstandigheden niet is vast te stellen welke nadere beslistermijn niet onnodig lang, maar ook niet onrealistisch kort is. De besluitvorming over aanvullende compensatie is volgens de Afdeling volledig vastgelopen, en de ingezette versnellingsmaatregelen staan op gespannen voet met doel en strekking van de Wet hersteloperatie toeslagen. Daarom valt de Afdeling terug op de wettelijke standaardtermijn: twee weken na de dag waarop de uitspraak wordt verzonden. De rechtbank sloot zich daarbij aan en zag in deze zaak geen bijzondere omstandigheden om af te wijken.
De Dienst Toeslagen vroeg verder om de dwangsom op nihil te stellen, ook dat naar het voorbeeld van de Afdeling. Bij een gegrond beroep tegen een uitblijvend besluit bepaalt de rechter normaal gesproken dat het bestuursorgaan een bedrag moet betalen voor elke dag dat de uitspraak niet wordt nagekomen. De Afdeling vond een dwangsom in deze zaken echter contraproductief: daardoor gaat capaciteit naar beroepen over het te laat beslissen, terwijl die capaciteit nodig is voor de inhoudelijke besluitvorming. De praktijk rond de besluitvorming is volgens de Afdeling zo ontspoord dat een financiële prikkel niet zinvol is. Ook hier volgde de rechtbank de Afdeling.
De vrouw krijgt dus gelijk, maar zonder financiële prikkel richting de Dienst Toeslagen. Zij krijgt wel haar griffierecht van € 54 terug en een proceskostenvergoeding van € 467. Dat bedrag is relatief laag, omdat haar gemachtigde alleen een beroepschrift indiende en de zaak enkel ging over de vraag of de beslistermijn was overschreden.
De rechtbank droeg de Dienst Toeslagen op om binnen twee weken na de dag van verzending van de uitspraak alsnog een besluit op de aanvraag bekend te maken. De dwangsom die aan de uitspraak wordt verbonden, stelde zij op nihil. Daarnaast moet de dienst het griffierecht van € 54 aan de vrouw vergoeden en haar € 467 aan proceskosten betalen.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHSHE:2024:3549, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 12-11-2024, 200.324.436_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBZWB:2024:6864, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 09-10-2024, C/02/418994 / HA ZA 24-81 (E)
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHSHE:2024:2214, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 09-07-2024, 200.336.059_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBZWB:2023:5730, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 16-08-2023, C/02/401229 / HA ZA 22-469 (E)
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Zeeland-West-BrabantRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
BRE 26/3542
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.