Raad van State geeft staatssecretaris gelijk in naturalisatiegeschil — RVS:2024:478
naturalisatieweigering wegens voorwaardelijk sepot / openbare orde
Eiser / verzoeker
staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (appellant in hoger beroep)
Verweerder / gedaagde
verzoeker om naturalisatie, mede voor zijn minderjarige kinderen
De Raad van State verklaart het hoger beroep van de staatssecretaris gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het beroep van de wederpartij alsnog ongegrond.
- Een voorwaardelijk sepot met lopende proeftijd levert ernstige vermoedens op van gevaar voor de openbare orde en rechtvaardigt weigering van naturalisatie.
- Bijzondere omstandigheden die al in het strafrechtelijk traject zijn betrokken, mogen in de naturalisatieprocedure niet opnieuw worden beoordeeld.
- De staatssecretaris mag het bestaan van een voorwaardelijk sepot als gegeven beschouwen; de naturalisatieprocedure is niet de plek om de sepotbeslissing ter discussie te stellen.
- Omstandigheden die betrekking hebben op de gevolgen van een naturalisatieweigering (zoals alleenstaand ouderschap) mogen niet worden meegewogen bij de openbare-ordebeoordeling.
- Artikel 4:84 Awb (afwijking van beleidsregel bij bijzondere omstandigheden) valt in dit geval samen met de beoordeling onder paragraaf 6 van de Handleiding RWN en biedt geen ruimte voor een aparte belangenafweging.
Samenvatting
Een man vroeg het Nederlanderschap aan voor zichzelf en zijn drie minderjarige kinderen, maar de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid weigerde dat. De reden: tegen de man was een aangifte van smaad en laster gedaan, en het parket had die zaak voorwaardelijk geseponeerd met een proeftijd die liep van december 2020 tot december 2021. Zolang iemand zich in zo'n proeftijd bevindt, bestaan volgens de Handleiding Rijkswet op het Nederlanderschap ernstige vermoedens dat diegene een gevaar vormt voor de openbare orde — en dat is wettelijk een grond om naturalisatie te weigeren.
De man maakte bezwaar en voerde bijzondere omstandigheden aan: hij had nooit eerder een strafbaar feit gepleegd, het conflict speelde zich af in beperkte kring tussen buren, de buurman was inmiddels verhuisd, en hijzelf was alleenstaand ouder voor drie kinderen. De staatssecretaris wees het bezwaar af. De rechtbank Zeeland-West-Brabant gaf de man echter gelijk: zij oordeelde dat de staatssecretaris onvoldoende had gemotiveerd waarom de aangevoerde bijzondere omstandigheden niet tot een andere conclusie konden leiden.
De staatssecretaris ging in hoger beroep bij de Raad van State, ook al had de man het Nederlanderschap inmiddels wél gekregen — de proeftijd was verlopen en de staatssecretaris besloot hem alsnog te naturaliseren. Toch hield de staatssecretaris het hoger beroep in stand, omdat hij de uitspraak van de rechtbank juridisch onjuist achtte en precedentwerking wilde voorkomen.
De Raad van State stelt de staatssecretaris in het gelijk. De redenering is helder: de omstandigheden die de man had aangevoerd als reden om van het beleid af te wijken, waren óf al meegenomen in het strafrechtelijke traject (de buurruzie als context voor het sepot), óf ze zeggen niets over de vraag of iemand een gevaar vormt voor de openbare orde. Dat hij nooit eerder een strafbaar feit had gepleegd en dat de buurman was verhuisd, doet niet af aan het feit dat de proeftijd liep. En het feit dat hij alleenstaand ouder is, raakt niet aan de openbare-ordevraag — die omstandigheid had de staatssecretaris dus helemaal niet mogen meewegen.
Daarnaast verduidelijkt de Raad van State een belangrijk principe: de staatssecretaris mag in de naturalisatieprocedure het bestaan van een voorwaardelijk sepot als gegeven beschouwen. Het is niet zijn taak om te beoordelen hoe de officier van justitie tot die beslissing is gekomen. Wie het oneens is met een sepot, moet daartegen opkomen binnen het strafrecht of via een klachtprocedure — niet via de naturalisatieprocedure.
De Raad van State vernietigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het oorspronkelijke beroep van de man alsnog ongegrond. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2026:1997, Rechtbank Den Haag, 05-02-2026, NL23.18224
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2026:1828, Rechtbank Den Haag, 03-02-2026, NL24.12077
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:5891, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 22-08-2025, C/02/438846 / JE RK 25-1502
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:3580, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 08-04-2025, C/02/426768 / FA RK 24-4347 en C/02/432615 / JE RK 25-396
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Raad van StateRechtsgebied
Bestuursrecht; VreemdelingenrechtZaaknummer
202203324/1/V6
Procedure
Hoger beroep
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr.drs. J.H. van Breda
- dhr. mr. A. Kuijer
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.