Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RVS:2026:1841Bestuursrecht

Raad van State: aanwijzing exameninstelling explosievenopsporing is appellabel besluit — RVS:2026:1841

Appellabiliteit van aanwijzing exameninstelling in registratieschema explosievenopsporing

Eiser / verzoeker

Appellante (bedrijf actief in explosievenopsporing en -examinering)

VS

Verweerder / gedaagde

Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Hoger beroep gedeeltelijk gegrond: het besluit over het Registratieschema wordt vernietigd en de staatssecretaris moet opnieuw beslissen; voor de overige onderdelen (Regeling, Certificatieschema, Besluit aanwijzing) blijft de ongegrondverklaring in stand; de Staat betaalt €1.500 schadevergoeding wegens termijnoverschrijding.

  • De aanwijzing van Stichting Examinering VOMES als enige exameninstelling in het Registratieschema is een appellabele beschikking, niet slechts een beleidsregel
  • Het Registratieschema en Certificatieschema zijn als geheel beleidsregels van de staatssecretaris, niet vatbaar voor bezwaar en beroep
  • De wijzigingsregeling is een algemeen verbindend voorschrift waartegen geen bezwaar openstaat, omdat deze geen expliciete aanwijzing van een instantie bevat
  • Het bedrijf is geen belanghebbende bij het Besluit aanwijzing omdat dat ziet op gegevensverwerking (AVG), niet op examinering
  • De procedure duurde ruim een jaar te lang (overschrijding volledig toegerekend aan de Afdeling), resulterend in €1.500 schadevergoeding

Samenvatting

Een bedrijf dat actief is in de advisering, opleiding, examinering en opsporing van explosieven verloor door nieuwe regelgeving zijn positie als exameninstelling op dat terrein. Door wijzigingen in de Arbeidsomstandighedenregeling en de publicatie van een registratieschema en certificatieschema werd de Stichting Examinering Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (Stichting Examinering VOMES) als enige aangewezen om examens af te nemen die toegang geven tot het Register veilig werken met explosieve stoffen. Het bedrijf maakte bezwaar tegen de bekendmakingen, maar de staatssecretaris verklaarde die bezwaren niet-ontvankelijk. De staatssecretaris stelde dat de Regeling een algemeen verbindend voorschrift is waartegen geen bezwaar mogelijk is, dat het Registratieschema en Certificatieschema geen besluiten zijn waartegen bezwaar openstaat, en dat het bedrijf geen belanghebbende was bij het zogenoemde Besluit aanwijzing. De rechtbank Zeeland-West-Brabant bevestigde dit standpunt in november 2022.

In hoger beroep bij de Raad van State draait het om de vraag of de bekendmakingen vatbaar zijn voor bezwaar en beroep. De Afdeling bestuursrechtspraak volgt de rechtbank grotendeels, maar maakt een cruciale uitzondering voor een specifiek onderdeel van het Registratieschema.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De Afdeling bevestigt dat de wijzigingsregeling (de Regeling) een algemeen verbindend voorschrift is: daartegen staat geen bezwaar of beroep open. De verwijzing in de regeling naar het Registratieschema houdt geen expliciete aanwijzing in van een examen- of registratie-instelling, zodat een eerder precedent van de Afdeling uit 1999 — waarbij wél een instantie expliciet was aangewezen — niet van toepassing is.

Het Registratieschema en Certificatieschema kwalificeert de Afdeling als beleidsregels van de staatssecretaris. Hoewel de stukken zijn vastgesteld door Stichting VOMES (een private stichting, geen bestuursorgaan), is de staatssecretaris eindverantwoordelijk voor de registratie-eisen en voert hij door publicatie in de Staatscourant zijn publieke taak uit. Beleidsregels zijn in beginsel niet vatbaar voor bezwaar en beroep.

De Afdeling maakt echter een belangrijke uitzondering voor de bepaling in het Registratieschema waarin Stichting Examinering VOMES als enige exameninstelling is aangewezen. Omdat nergens anders is geregeld wie examens mag afnemen op dit terrein, en slechts één organisatie die rol toebedeeld krijgt, is dit onderdeel van het Registratieschema een beschikking in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Daartegen staat dus wél bezwaar en beroep open. Het bedrijf heeft bovendien als concurrent mogelijk een rechtstreeks belang bij die aanwijzing.

Voor het Besluit aanwijzing — dat ziet op de aanwijzing van Stichting VOMES als gegevensverwerker en beheerder van het register in de zin van de privacyverordening AVG — is het bedrijf geen belanghebbende. De aanwijzing heeft geen betrekking op de examinering, en het bedrijf heeft niet aannemelijk gemaakt concrete plannen te hebben om zelf het register te beheren.

De procedure heeft in totaal meer dan vijf jaar geduurd, ruim een jaar langer dan de toegestane redelijke termijn van vier jaar. De overschrijding wordt volledig toegerekend aan de Afdeling, die meer dan drie jaar deed over de behandeling van het hoger beroep. Daarvoor kent de Afdeling een schadevergoeding toe ten laste van de Staat.

De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond voor zover het het Registratieschema betreft, vernietigt het besluit van de staatssecretaris van 16 april 2021 op dit punt, en draagt de staatssecretaris op binnen zes weken opnieuw te beslissen op het bezwaar over de aanwijzing van de exameninstelling. Daarnaast wordt de staatssecretaris veroordeeld tot vergoeding van proceskosten van €3.736 en griffierecht van €908. De Staat wordt veroordeeld tot betaling van €1.500 schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn, plus €467 aan bijbehorende proceskosten.

Betrokken advocaten

mr. P.C. Adriaanse

appellant

Justion Advocaten, MIDDELBURG

8 uitspraken
mr. I.M. van der Heijden

verweerder

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn, 'S-GRAVENHAGE

156 uitspraken
mr. D.K. Jongkind

verweerder

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn, 'S-GRAVENHAGE

17 uitspraken
mr. J. Schrijnemaekers

Stichting VOMES en Stichting Examinering VOMES

Van Iersel Luchtman, 'S-HERTOGENBOSCH

34 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

202300076/1/A3

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechters

  • mw. mr. C.C.W. Lange
  • mw. mr. J.A.W. Scholten-Hinloopen
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RVS:2026:6806
Raad van State·
Bestuursrecht
RVS:2026:6822
Raad van State·
Bestuursrecht
RVS:2026:6808
Raad van State·
Bestuursrecht
RVS:2026:6729
Raad van State·
Bestuursrecht
RVS:2026:6800
Raad van State·
Bestuursrecht