Raad van State stuurt bestemmingsplan Heiloo terug wegens motiveringsgebreken — RVS:2026:1842
Bestemmingsplan hervestiging transportbedrijf / ladder duurzame verstedelijking / stikstof
Eiser / verzoeker
Stichting Heilloze Weg
Verweerder / gedaagde
Raad van de gemeente Heiloo
Beroep gegrond; de raad van Heiloo krijgt 26 weken om drie gebreken in het bestemmingsplan te herstellen: motivering alternatievenonderzoek (ladder duurzame verstedelijking), regionale afstemming (Omgevingsverordening) en aanpassing planregels voor stikstofemissies.
- Het bestemmingsplan maakt een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk; het voorgaande plan stond op het perceel geen stedelijke functies toe, zodat de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing is.
- De gemeente heeft onvoldoende gemotiveerd dat er geen geschikte alternatieve locaties binnen bestaand stedelijk gebied beschikbaar zijn voor het transportbedrijf.
- De gemeente heeft ten onrechte niet getoetst of de ontwikkeling voldoet aan de regionale schriftelijke afspraken uit de Omgevingsverordening NH2020, waaronder de BSO en ONS die het perceel als groengebied aanwijzen.
- Het stikstofonderzoek is onvoldoende onderbouwd voor de gebruiksfase: emissieloze verwarming en elektrische heftrucks zijn niet geborgd in de planregels.
- De Afdeling legt een bestuurlijke lus op: de gemeente krijgt 26 weken om de gebreken te herstellen of het plan aan te passen.
Samenvatting
Een transportbedrijf in Heiloo moet worden verplaatst om elders ruimte te maken voor woningbouw. De gemeente Heiloo stelde daarvoor een bestemmingsplan vast dat het bedrijf in staat stelt zich te hervestigen op een voormalig glastuinbouwperceel aan de rand van de bebouwde kom. Stichting Heilloze Weg vocht dit plan aan, omdat zij vreesde voor nadelige gevolgen voor natuur, milieu en landschap in de omgeving.
De Raad van State heeft het beroep van de stichting gegrond verklaard en meerdere gebreken in het bestemmingsplan vastgesteld. Het belangrijkste verwijt aan de gemeente is dat zij de zogenoemde 'ladder voor duurzame verstedelijking' niet correct heeft toegepast. Die ladder verplicht gemeenten te onderzoeken of een nieuwe stedelijke ontwikkeling niet beter binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. De gemeente was er ten onrechte van uitgegaan dat het plan geen nieuwe stedelijke ontwikkeling inhield — een aanname die de Afdeling bestuursrechtspraak verwierp. Op het perceel gold voorheen een bestemming gericht op natuurontwikkeling en waterberging, waarbij slechts zeer beperkte bebouwing was toegestaan. Dat rechtvaardigt niet de conclusie dat er al een stedelijke ontwikkeling mogelijk was.
De gemeente voerde aan dat er geen alternatieve locaties beschikbaar zijn binnen bestaand stedelijk gebied, maar onderbouwde dit onvoldoende. Per bedrijventerrein werd niet aangetoond waarom daar geen ruimte is voor het transportbedrijf, en ook de stellingen over het ontbreken van bedrijfswoningen en de ligging van het afzetgebied werden niet nader uitgewerkt. De Afdeling kon die redenering daardoor niet volgen.
Een tweede gebrek betreft de provinciale Omgevingsverordening NH2020. Die verplicht gemeenten bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen te toetsen of de plannen passen binnen regionale schriftelijke afspraken. Omdat de gemeente meende dat er geen sprake was van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, deed zij die toets niet. Uit de zitting bleek dat de gemeente ook op dit punt de regionale afspraken — waaronder een overeenkomst die het perceel aanwijst als onderdeel van een 'groen deelprogramma' — niet afdoende in de motivering heeft betrokken.
Daarnaast is er een zorgvuldigheidsgebrek vastgesteld in het stikstofonderzoek. De berekeningen gaan ervan uit dat de nieuwe bedrijfsgebouwen emissieloos worden verwarmd en dat uitsluitend elektrische heftrucks worden gebruikt. Op de zitting verklaarde een vertegenwoordiger van het transportbedrijf hiermee in te stemmen, maar dat is niet voldoende. De Afdeling oordeelde dat de gemeente dit had moeten borgen in de planregels zelf. Zonder een expliciete planregel die gasaansluiting, hout- en pelletkachels en niet-elektrische heftrucks uitsluit, kan de stikstofberekening niet als onderbouwing dienen. Zowel de gemeente als het transportbedrijf gaven op de zitting aan hiertegen geen bezwaar te hebben.
De Afdeling heeft de gemeente via een zogeheten bestuurlijke lus 26 weken de tijd gegeven om de gebreken te herstellen. Dat kan door alsnog deugdelijk te motiveren dat er geen geschikte alternatieven zijn binnen bestaand stedelijk gebied, door aan te tonen dat de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, en door de planregels aan te passen met concrete beperkingen voor verwarming en werktuigen. Als de gemeente de motiveringsgebreken niet kan herstellen, moet zij het bestemmingsplan aanpassen en voor het perceel een andere passende regeling treffen.
Betrokken advocaten
Y. Kliphuis
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RVS:2026:643, Raad van State, 04-02-2026, 202205612/1/R1
Raad van State · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RVS:2026:526, Raad van State, 04-02-2026, 202306246/1/R1
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBNHO:2025:14466, Rechtbank Noord-Holland, 12-12-2025, HAA 23/3567 & HAA 23/4325
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBNHO:2025:14465, Rechtbank Noord-Holland, 12-12-2025, HAA 25/2951
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Raad van StateRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
202307728/1/R1
Procedure
Tussenuitspraak bestuurlijke lus
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. C.H. Bangma
- mw. prof.mr.drs. G. de Groot
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.