Sittardse woonwagenbewoner verliest strijd tegen bouwstop — RVS:2026:1951

Een woonwagenbewoner uit Sittard plaatste in mei 2020 zonder omgevingsvergunning een woonwagen op een perceel met de bestemming 'Natuur', waar dat niet is toegestaan. Nog dezelfde dag legde het college van burgemeester en wethouders van Sittard-Geleen mondeling een bouwstop op, die de volgende dag schriftelijk werd bevestigd, vergezeld van een last onder dwangsom van €10.000 ineens als de plaatsing niet zou worden gestaakt.

De man verzette zich daartegen en voerde aan dat het handhavend optreden zijn rechten als reiziger schond. Volgens hem behoort het wonen als groep in onderlinge verbondenheid tot de culturele identiteit van reizigers, en belemmerde de bouwstop hem om samen te leven met zijn familie. Hij beriep zich op artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat het recht op bescherming van privé- en gezinsleven garandeert, en op het verbod op discriminatie. Ook stelde hij dat de gemeente Sittard-Geleen onvoldoende rekening houdt met de woonbehoeften van reizigers en geen beleid heeft vastgesteld conform het landelijke Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid uit 2018.

Zowel het college in bezwaar als de rechtbank Limburg wezen zijn argumenten af. In hoger beroep bij de Raad van State herhaalde de man zijn betoog, maar ook daar zonder succes. De Afdeling bestuursrechtspraak toetste of de gestelde schendingen van het EVRM en de gelijke behandelingswetgeving zo zwaar wogen dat het college had moeten afzien van handhaving.

De Raad van State stelde vast dat de inmenging in het woonrecht bij wet is voorzien en noodzakelijk is in het belang van het economisch welzijn van het land — een van de legitieme doelen die het EVRM erkent. Daarbij woog zwaar mee dat het college aan de man een alternatieve standplaats had aangeboden, op slechts enkele honderden meters van de woonplaatsen van zijn familieleden. Het college had ook meerdere standplaatsen op die locatie aangeboden aan hem en zijn familie. De situatie verschilde daarmee wezenlijk van eerdere zaken waarbij gemeenten welbewust woonwagenlocaties verkleinden — daarvan was hier geen sprake.

Het beroep op het ontbreken van gemeentelijk woonwagenbeleid slaagde evenmin. De Raad van State oordeelde dat een eventueel tekort aan structurele oplossingen voor reizigers op zichzelf geen reden is om van handhaving af te zien. Bovendien was de gemeente in 2020 al gestart met een woonbehoefteonderzoek. Het bestemmingsplan geldt voor iedereen, en de positieve verplichting van de overheid om reizigers in hun levenswijze te faciliteren gaat niet zover dat de gemeente hen niet aan die regels mag houden.

De Raad van State verklaarde het hoger beroep ongegrond. De bouwstop en de last onder dwangsom van €10.000 blijven daarmee in stand.