ECLI:NL:RVS:2026:349, Raad van State, 21-01-2026, 202303855/1/R2 — RVS:2026:349
Samenvatting
Bij besluit van 25 januari 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek aan [partij] een vergunning verleend om een monumentaal pand te splitsen. Met de verleende omgevingsvergunning mag [partij] de monumentale langgevelboerderij aan de [locatie] in Esbeek verbouwen en splitsen om een extra woning toe te voegen, naast een bestaande woning en een bedrijfsruimte. [appellanten] woont naast het pand en heeft meerdere bezwaren tegen de splitsing. [appellanten] betoogt dat de rechtbank heeft miskend dat het ontbreken van de verwijzing in artikel 12.5.4 van de regels van het bestemmingsplan ‘Landgoed De Utrecht’, dat hier van toepassing is, in strijd is met het rechtszekerheidsbeginsel.
Betrokken advocaten
mr. J. Gielen
appellant
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBZWB:2025:6332, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 17-09-2025, 11503254 \ CV EXPL 25-402
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:5946, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 04-09-2025, 25/3995 en 25/3996
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:5488, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 15-08-2025, AWB 25_3995
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:3033, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 15-05-2025, BRE 24/6408 PW
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Raad van StateRechtsgebied
Bestuursrecht; OmgevingsrechtZaaknummer
202303855/1/R2
Procedure
Hoger beroep
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr.drs. J.H. van Breda
- mw. mr. M. Peters
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Twee omwonenden in Klarenbeek, in de gemeente Voorst, probeerden te voorkomen dat naast hen een schapenstal wordt gebouwd. Het college van burgemeester en wethouders van Voorst had daarvoor op 27 december 2022 een omgevingsvergunning tweede fase verleend aan de aanvragers. De omwonenden maakten bezwaar, maar het college verklaarde dat bezwaar op 22 mei 2023 ongegrond. Daarna gingen zij naar de rechter. De procedure verliep in twee fasen. De bouw van de stal is in twee stappen vergund: eerst een vergunning eerste fase, die het college al op 14 januari 2022 verleende en waaraan voorschriften zijn verbonden, daarna de vergunning tweede fase waar het in deze zaak om draait. De omwonenden vochten de tweede vergunning aan. De rechtbank Gelderland verklaarde hun beroep op 2 november 2023 ongegrond. Daartegen kwam een van de omwonenden in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daar is de zaak op 9 oktober 2026 behandeld. De Afdeling besliste dat de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) nog van toepassing is. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden, maar de aanvraag is op 14 november 2022 ingediend. Voor zulke aanvragen blijft het oude recht gelden tot het besluit onherroepelijk is. Het hoofdargument van de omwonenden was dat de vergunning eerste fase wel bestaat, maar in de praktijk onbruikbaar is. Volgens hen kunnen de vergunninghouders niet aan de voorschriften van die vergunning voldoen. Dat zou betekenen dat het net zo is alsof er nooit een vergunning eerste fase is verleend, en dan had de vergunning tweede fase niet mogen worden afgegeven. De Afdeling volgt dat niet. De rechtbank heeft volgens de Afdeling terecht overwogen dat het een kwestie van handhaving is als vergunninghouders de voorschriften van de vergunning eerste fase niet naleven. Dat zij daar mogelijk niet aan kunnen voldoen, maakt niet dat de vergunning tweede fase niet verleend had kunnen worden. Ook het feit dat de vergunning eerste fase bij een uitspraak van dezelfde dag is herroepen, is volgens de Afdeling geen reden om het bestreden besluit te vernietigen. Het hoger beroep is daarmee ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank, zodat de vergunning voor de schapenstal in stand blijft. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
In Klarenbeek, gemeente Voorst, wonen drie buren rond een hof bij een opgeknapte voormalige boerderij. Twee van hen kochten een nieuw gebouwde schuurwoning in het vertrouwen dat het erf volgens een vastgesteld erfinrichtings- en beplantingsplan zou worden ingericht. De derde buurman, de eigenaar van de boerderij, wilde van dat plan afwijken en ook een schapenstal bouwen. De gemeente verleende hem daarvoor in januari 2022 omgevingsvergunningen. Twee buren, onder wie appellant A, kwamen daartegen in verzet: zij vonden dat het erf van hun buurman verrommelt en wilden vasthouden aan het oorspronkelijke plan. Het college van burgemeester en wethouders van Voorst verklaarde de bezwaren in juli 2022 gegrond en paste de voorschriften bij beide vergunningen aan. Daarna oordeelde de rechtbank Gelderland op 2 november 2023 dat het besluit over de erfinrichting onvoldoende was onderbouwd en vernietigde dat. Bij de vergunning voor de schapenstal vernietigde de rechtbank alleen de voorschriften drie tot en met zes, omdat het college die ten onrechte had gesteld. De rest van die vergunning bleef staan. De Afdeling bestuursrechtspraak ging in hoger beroep op één punt dieper in dan de rechtbank. Appellant A had al in beroep aangevoerd dat voor de schapenstal niet de reguliere vergunningsprocedure kon worden gevolgd, maar de rechtbank had daar niets over gezegd. De Afdeling deed dat alsnog. De stal staat op grond met de bestemming agrarisch en buiten het bouwvlak, en dat mag alleen als de stal een bijbehorend bouwwerk is. Dat vereist dat het bouwwerk op hetzelfde perceel staat als het hoofdgebouw, hier de woning. Daarbij kijkt de Afdeling naar de feitelijke situatie. Het weiland met de stal is met een afrastering en bomen van de tuin gescheiden, zodat woning en stal geen geheel vormen. De stal is daarom geen bijbehorend bouwwerk en de vergunning kon niet op die grondslag worden verleend. Over de erfinrichting en het beplantingsplan had het college inmiddels nieuwe besluiten genomen, op basis van een advies van een adviseur groen en landschap. Die besluiten vielen van rechtswege ook onder dit geding. De Afdeling vond ze, ondanks dat ze niet helemaal als besluit op bezwaar waren geschreven, duidelijk genoeg. Het college mocht uit het advies afleiden dat het aangepaste plan een minimaal gelijk beschermingsniveau voor de landschappelijke waarden biedt. Dat het plan volgens de buren de openheid van het hele landschap zou aantasten, vond de Afdeling niet terug in het oorspronkelijke plan: alleen de zichtbaarheid van de woning en jongveestal van de boerderij was daarvan onderdeel. Het inzetten van een adviseur in dienst van de gemeente was geen probleem, want geen rechtsregel dwingt tot een externe deskundige. Of de buurman het plan wel uitvoert en zijn erf onderhoudt, is een kwestie van handhaving en niet van deze procedure. De voorschriften over boomstammen en opslag van spullen mocht het college wel aan de vergunning verbinden. De Afdeling verklaarde het hoger beroep van appellant A gegrond en vernietigde de uitspraak van de rechtbank voor zover die de vergunning voor de schapenstal niet geheel had vernietigd. Ze vernietigde het besluit van 7 juli 2022 over de stal en herroept de vergunning van 14 januari 2022. Het college moet opnieuw beslissen op de aanvraag voor de schapenstal. De beroepen tegen de nieuwe besluiten over de erfinrichting en het beplantingsplan verklaarde de Afdeling ongegrond, zodat die besluiten blijven staan. Het college moet de proceskosten van appellanten vergoeden, € 1.868, en het griffierecht van € 274.
Een man uit Oude Pekela kreeg pas op 9 november 2022 door dat naast zijn woning een loods werd uitgebreid. Toen er werkzaamheden begonnen op het hoekperceel tussen de Aa-stroom en de Industrieweg-Oost, hoorde hij voor het eerst dat het gemeentebestuur de benodigde omgevingsvergunning al op 12 juli 2022 had verleend. Een bezwaarschrift diende hij in op 18 november 2022, ruim na het verstrijken van de bezwaartermijn van zes weken. De gemeente verklaarde het bezwaar daarom niet-ontvankelijk. De man vond dat hij te goeder trouw te laat was. Zijn verweer draaide om het adres. Het college van burgemeester en wethouders van Pekela had de vergunning gepubliceerd onder het adres Aa-stroom 8, het officiële adres van de bestaande loods. In de buurt stond het perceel echter al jarenlang bekend als Industrieweg-Oost 12. Dat adres kwam volgens de man voor in correspondentie en notariële akten voorafgaand aan de bouw en was ook vindbaar op Google Maps. Werklieden vertelden hem bovendien dat zij stroom aanlegden voor Industrieweg-Oost 12. Hij volgde de publicaties op dat adres en zag dus niets voorbijkomen. Van een burger zonder juridische kennis en zonder advocaat kon volgens hem niet worden verwacht dat hij de Basisregistratie Adressen en Gebouwen raadpleegde. De rechtbank Noord-Nederland verklaarde het beroep tegen de niet-ontvankelijkverklaring op 28 juni 2024 ongegrond. Zij overwoog dat de gemeente mocht uitgaan van het officiële adres. Ook speelde mee dat een of meer van de mede-indieners van het beroep hadden verklaard dat zij de publicatie in het Gemeenteblad wel hadden zien langskomen maar er niets mee hadden gedaan. De man ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, waar hij werd bijgestaan door een advocaat uit Groningen. De Afdeling oordeelt dat de termijnoverschrijding aan de man kan worden toegerekend. Zij benadrukt dat hij direct aanwonende is en dus de plaatselijke situatie kende. De bestaande loods werd destijds ontsloten via de toegangsweg aan de Aa-stroom 8. Aan de kant van de Industrieweg-Oost was alleen een overheaddeur en een loopdeur met een onverhard stuk gras en puin ervoor. Van een gebruikelijke ontsluiting naar die weg was geen sprake. Dat de man het perceel onder een ander adres kende, komt daarom voor zijn eigen risico, net als de mededelingen van de werklieden. Een advertentie op Funda met het adres Industrieweg-Oost 12 dateert bovendien van na de vergunningverlening en kon dus geen reden zijn om bij de bekendmaking van dat adres uit te gaan. Ook had hij navraag kunnen doen bij de gemeente naar de inhoud van de vergunning. Dat hij geen juridische kennis had en geen rechtsbijstand, verandert dat niet. De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. Het bezwaar tegen de omgevingsvergunning blijft daarmee niet-ontvankelijk. De gemeente hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Het bedrijf Nedmag wint sinds 1972 magnesiumzout bij Borgercompagnie en Tripscompagnie in Groningen. Om de winning uit te breiden wil het bedrijf twee nieuwe zoutwinningsputten maken op de locatie WHC-1 in Borgercompagnie. Daarvoor zijn twee omgevingsvergunningen verleend: één voor het uitbreiden en renoveren van de locatie en één voor de diepboringen zelf, een tijdelijke activiteit van ongeveer vier maanden met een mobiele boorinstallatie. Omwonenden en Stichting Stop Zoutwinning vrezen onder meer geluidhinder, bodemverontreiniging en gevolgen voor het milieu. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 1 november 2022. Die rechtbank liet de vergunning voor het uitbreiden en renoveren in stand, maar vernietigde de vergunning voor de diepboringen, omdat de staatssecretaris onvoldoende had onderzocht of laagfrequent geluid van de boringen tot onaanvaardbare hinder leidt. De Afdeling bevestigt die uitspraak. Alle hogerberoepsgronden tegen de vergunning voor het uitbreiden en renoveren falen. De staatssecretaris was bevoegd, omdat een inrichting die in hoofdzaak een mijnbouwwerk is als project van nationaal belang geldt. Een verklaring van geen bedenkingen van de provincie was niet nodig, omdat gipsinjectie alleen op de locatie WHC-2 plaatsvindt en dakolie als hulpstof niet geldt als ondergrondse opslag van gevaarlijke stoffen. Nieuw bodemonderzoek was niet nodig: het incident van 2018 vond op grote diepte plaats en in het grondwater is geen diesel of magnesiumchloride aangetroffen. Ook over de vergunning voor de diepboringen geeft de Afdeling de rechtbank gelijk. Een milieueffectrapport was niet verplicht; een milieueffectbeoordeling was dat wel, en die is gemotiveerd uitgevoerd. De staatssecretaris mocht voor de beste beschikbare technieken aansluiten bij bestaande regels. Het boorapparaat veroorzaakt laagfrequent geluid, dat in de geluidnormen van het Besluit algemene regels milieu mijnbouw onvoldoende tot uiting komt en door een geluidscherm of gevels nauwelijks wordt tegengehouden. Onderzoek vooraf was dus nodig en ook mogelijk, bijvoorbeeld met meetgegevens van een vergelijkbare installatie of met berekeningen. Na de rechtbankuitspraak verleende de staatssecretaris op 24 januari 2023 een nieuwe vergunning voor de diepboringen, nu voor de putten VE-5 en VE-7. Dat besluit maakt van rechtswege ook onderwerp van dit geding uit. Daarin staan voorschriften over laagfrequent geluid, maar opnieuw is vooraf geen onderzoek gedaan. De Afdeling verklaart de beroepen daartegen van de stichting en drie omwonenden gegrond en vernietigt het besluit wegens strijd met de zorgvuldigheids- en motiveringsplicht. Dat de boringen inmiddels klaar waren, ontsloeg de staatssecretaris volgens de Afdeling niet van die plicht. De Vercammencurve, de norm in het voorschrift, laat een zekere hinder toe, maar de staatssecretaris mocht die redelijkerwijs als voldoende beschermend zien, mede omdat de activiteit tijdelijk is. Toch blijven de rechtsgevolgen van de vernietigde vergunning geheel in stand. Het adviesbureau Noorman beoordeelde namelijk de geluidmetingen tijdens de boringen en vond geen waarden boven de Vercammencurve. De staatssecretaris beschouwt dat memo als het ontbrekende onderzoek, en de appellanten hebben de conclusies niet gemotiveerd bestreden. Daarmee is volgens de Afdeling alsnog aannemelijk gemaakt dat er geen onaanvaardbare hinder optreedt. Het onderzoek wordt heropend voor de verzoeken om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De staatssecretaris moet de proceskosten van de stichting en de drie omwonenden vergoeden, elk € 700,50, en het griffierecht van € 548 betalen. Een andere partij, die geen hoger beroep wilde instellen, krijgt zijn griffierecht van € 274 terug.
Een echtpaar uit Beek, in de gemeente Berg en Dal, wil op het achterste deel van hun perceel twee paarden houden als hobby. Op dat deel van de grond rust in het bestemmingsplan de bestemming Natuur. Het voorste deel, waar hun woning staat, heeft de bestemming Wonen. Omdat het houden van paarden volgens de gemeente niet past bij de bestemming Natuur, vroegen zij het college van burgemeester en wethouders om een omgevingsvergunning voor afwijking van het bestemmingsplan. Het college weigerde die vergunning bij besluit van 8 december 2022. Het bezwaar van het echtpaar daartegen verklaarde het college op 21 september 2023 ongegrond. De rechtbank Gelderland verklaarde het beroep daarna ook ongegrond. Het echtpaar ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Omdat de aanvraag al op 22 oktober 2022 was ingediend, bleef het recht van vóór de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 van toepassing. Het echtpaar voerde aan dat het houden van de paarden al binnen de bestemming Natuur valt, zodat helemaal geen vergunning nodig is. Zij beriepen zich op drie onderdelen van de bestemmingsomschrijving: open gebieden, extensieve dagrecreatie en het behoud, herstel of ontwikkeling van natuur- en landschapswaarden. De Afdeling ging op geen van die drie in. Voor open gebieden verwijst het bestemmingsplan naar de instandhouding van het open karakter van de natuur. Het is volgens de Afdeling niet genoeg dat de paarden dat open karakter niet aantasten. De activiteit moet zelf bijdragen aan de instandhouding ervan, en dat doet het houden van twee paarden niet. Of de rechtbank terecht oordeelde dat de subbestemming open gebieden alleen geldt bij een bepaalde aanduiding op de plankaart, liet de Afdeling in het midden. Voor het behoud, herstel of de ontwikkeling van natuur- en landschapswaarden geldt hetzelfde. Ook dan moet de activiteit hier iets aan bijdragen en niet alleen niets aantasten. Dat is bij hobbymatig paardenhouden niet te zien. Ook extensieve dagrecreatie is het niet. Het plan omschrijft dat als recreatief medegebruik van gronden, zoals wandelen, paardrijden en fietsen. Voor het houden van de paarden is een omheining nodig om het achterste perceeldeel. Gebruik dat in de weg staat aan ander gebruik van de grond, zoals paarden binnen een omheining, is volgens de Afdeling geen medegebruik. Daarom hoefde de Afdeling niet te beoordelen of het hobbymatig houden van twee paarden recreatief is. De Afdeling concludeert dat de rechtbank terecht heeft geoordeeld dat het houden van de paarden in strijd is met de bestemming Natuur. Het hoger beroep is ongegrond en de Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De weigering van de omgevingsvergunning blijft daarmee in stand. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.