Raad van State keurt hersteld bestemmingsplan Heemafterrein Hengelo goed — RVS:2026:4275
bestemmingsplan woningbouw / cultuurhistorie / parkeren
Eiser / verzoeker
Erfgoedvereniging Bond Heemschut, Stichting Erfgoed Hengelo (ST.E.H.) en Vereniging van Eigenaren Appartementencomplex 'Paladijn', en Stichting 't Neutje
Verweerder / gedaagde
Raad van de gemeente Hengelo
Het oorspronkelijke bestemmingsplan uit 2021 wordt vernietigd, maar het herstelbesluit van april 2025 blijft in stand; de beroepen daartegen zijn ongegrond verklaard.
- Oorspronkelijk bestemmingsplan uit 2021 vernietigd wegens gebreken rondom cultuurhistorie, woonvisie, parkeren en bezonning
- Herstelbesluit van april 2025 houdt stand: gemeente heeft alle vier gebreken uit de tussenuitspraak afdoende hersteld
- Gebiedsanalyse van KOW Architecten volstaat als cultuurhistorische onderbouwing, ook al werkt het bureau vaker samen met de projectontwikkelaar
- Lagere parkeernorm van 1,3 per woning is voldoende gemotiveerd door nabijheid centrumring, parkeerregulering en openbaar vervoer
- Nieuwe beroepsgronden die pas na de tussenuitspraak zijn aangevoerd, worden buiten beschouwing gelaten wegens strijd met goede procesorde
Samenvatting
De Raad van State heeft geoordeeld dat de gemeente Hengelo de gebreken in het bestemmingsplan voor het voormalige Heemafterrein aan de Bornsestraat afdoende heeft hersteld. Het bestemmingsplan maakt de bouw van 94 woningen mogelijk, waaronder een woontoren van 40 meter hoog, op het terrein van de voormalige Heemaf-fabriek in het centrum van Hengelo.
Eind 2024 had de Afdeling bestuursrechtspraak in een tussenuitspraak vier gebreken vastgesteld in het oorspronkelijke besluit van november 2021. De gemeente had onvoldoende uitgelegd hoe zij omging met adviezen van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed over de cultuurhistorische waarden in het gebied. Ook ontbraken de geplande woningen in het gemeentelijke Woningbouwprogramma, was de gehanteerde parkeernorm te laag zonder goede motivering, en was onvoldoende onderbouwd dat het plan niet zou leiden tot onaanvaardbare schaduwwerking voor omwonenden.
De gemeente stelde in april 2025 een herstelbesluit vast. Daarin werd alsnog uitgelegd hoe de adviezen van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed zijn verwerkt in de gebiedsanalyse van architectenbureau KOW Architecten. De woontoren van 40 meter werd verdedigd als passend bij de omgeving: de nabijgelegen klokkentoren van het stadhuis is 59 meter hoog en de Sint Lambertusbasiliek zelfs 79 meter. Daarnaast werden de 94 woningen alsnog opgenomen in het Woningbouwprogramma en werd de afwijkende parkeernorm van 1,3 parkeerplaatsen per woning gemotiveerd met verwijzing naar nabijgelegen parkeerregulering, beschikbare parkeerruimte in de omgeving en goede bereikbaarheid per openbaar vervoer.
Erfgoedvereniging Heemschut, Stichting Erfgoed Hengelo en Stichting 't Neutje bleven bezwaar maken. Zij vonden dat de cultuurhistorische analyse onvoldoende onafhankelijk was omdat KOW Architecten vaker samenwerkt met de projectontwikkelaar, en dat de woontoren zou detonneren in de omgeving en afbreuk zou doen aan het historisch karakter. Ook vreesden zij dat de schaduw van het woongebouw de historische bomen op de nabijgelegen Oude Algemene Begraafplaats zou beschadigen.
De Afdeling verwierp al deze bezwaren. De enkele samenwerking tussen architect en ontwikkelaar maakt een rapport niet onbruikbaar. Dat appellanten liever hogere bebouwing met meer allure zien aan de Bornsestraat, betekent niet dat de gemeentelijke keuze voor rijtjeswoningen onredelijk is. Over de bomen op de begraafplaats oordeelde de Afdeling dat de stelling dat die de schaduwwerking niet zouden overleven onvoldoende was onderbouwd. Nieuwe bezwaren die appellanten pas ná de tussenuitspraak hadden aangevoerd, zoals het verlies van 150 parkeerplaatsen in het plangebied, werden buiten beschouwing gelaten.
De uitkomst is gemengd: het oorspronkelijke bestemmingsplan uit 2021 wordt vernietigd wegens de eerder vastgestelde gebreken, maar het herstelbesluit van april 2025 houdt stand. De beroepen tegen het gewijzigde plan zijn ongegrond verklaard, waarmee de weg vrij is voor de ontwikkeling van de 94 woningen op het Heemafterrein. De gemeente Hengelo moet wel de griffierechten van in totaal €1.080 vergoeden aan de drie appellerende partijen, en €71,39 aan proceskosten aan Stichting 't Neutje.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNNE:2026:204, Rechtbank Noord-Nederland, 29-01-2026, LEE 25/5198
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBOVE:2025:7300, Rechtbank Overijssel, 10-12-2025, AK_25_607
Rechtbank Overijssel · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBNNE:2025:4159, Rechtbank Noord-Nederland, 09-10-2025, LEE 23/5564
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBOVE:2025:5407, Rechtbank Overijssel, 03-09-2025, ak_24_4456
Rechtbank Overijssel · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Raad van StateRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
202200426/4/R3
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.