Raad van State herroept dwangsommen wegens transport grond naar groeve in Duitsland — RVS:2026:4601
Last onder dwangsom wegens grensoverschrijdend transport van grond als afvalstof
Eiser / verzoeker
Appellante (exploitant groeve Havert)
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
De Raad van State verklaart de beroepen gegrond, herroept de lasten onder dwangsom en het invorderingsbesluit van € 100.000, en kent een schadevergoeding van € 4.500 toe wegens overschrijding van de redelijke termijn.
- Getransporteerde grond kwalificeert als bijproduct en niet als afvalstof, omdat is voldaan aan alle vier voorwaarden van artikel 5, eerste lid, van de Kaderrichtlijn Afvalstoffen.
- De staatssecretaris was niet bevoegd handhavend op te treden, zodat de lasten onder dwangsom en het invorderingsbesluit van € 100.000 worden herroepen.
- Dat een wegenbouwproject in opdracht van een gemeente is uitgevoerd, maakt de aannemer (BLM Wegenbouw) nog steeds tot producent van de grond voor de afvalstofkwalificatie.
- Gesteld standpunt van Duitse autoriteiten dat grond als afvalstof moet worden aangemerkt, is niet onderbouwd met concrete stukken en doet niet af aan het recht op rechterlijke toetsing.
- Redelijke procestermijn is met meer dan vier jaar overschreden; schadevergoeding van € 4.500 wordt toegekend, verdeeld tussen de staatssecretaris en de Staat.
Samenvatting
Een bedrijf dat een groeve in het Duitse Havert exploiteert, transporteerde grond van een wegenbouwproject in het Nederlandse Echt rechtstreeks naar die groeve om de uitgegraven ruimte op te vullen. Bij een controle in oktober 2019 bleek dat het bedrijf daarvoor geen schriftelijke kennisgeving had gedaan bij de bevoegde autoriteiten, zoals de Europese regels voor grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen voorschrijven. De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat zag dit als illegaal transport van afvalstoffen en legde het bedrijf een last onder dwangsom op.
Toen het bedrijf in 2020 opnieuw transporten uitvoerde onder een verlopen vergunning en bovendien meer grond vervoerde dan was toegestaan, vorderde de staatssecretaris € 100.000 aan verbeurde dwangsommen in. Kort daarna volgde een tweede last onder dwangsom, ditmaal met een hoger bedrag per ton en een maximum van € 187.500.
Het bedrijf betwistte dat de getransporteerde grond überhaupt als afvalstof kon worden aangemerkt. Het voerde aan dat de grond geen afvalstof was omdat het bijproducten betrof: grond die specifiek vooraf werd onderzocht op geschiktheid voor de groeve, zonder extra bewerking direct kon worden toegepast en uitsluitend op basis van een overeenkomst met aannemer BLM Wegenbouw werd afgenomen als de grond aan alle eisen voldeed.
De Raad van State stelde het bedrijf in het gelijk. De grond voldeed aan alle vier de cumulatieve voorwaarden uit de Europese Kaderrichtlijn Afvalstoffen om als bijproduct te worden aangemerkt en niet als afvalstof. De afgraving was een integraal onderdeel van het wegenbouwproject, de grond kon zonder verdere bewerking direct worden toegepast in de groeve, het stond vast dat de grond daadwerkelijk voor dat doel zou worden gebruikt, en de toepassing in de groeve voldeed aan alle Nederlandse en Duitse milieuvoorschriften. Dat het wegenbouwproject in opdracht van een gemeente was uitgevoerd, deed daar niets aan af: de aannemer BLM Wegenbouw, en niet de gemeente, was de producent van de grond.
Het argument van de staatssecretaris dat de Duitse autoriteiten de grond als afvalstof hadden gekwalificeerd, verwierp de Raad van State. Er waren geen concrete stukken waaruit zo'n standpunt van de Duitse autoriteiten bleek, en op grond van de Europese verordening heeft een bedrijf altijd het recht de kwalificatie bij de rechter aan te vechten.
Because de staatssecretaris ten onrechte een overtreding had vastgesteld, was zij ook niet bevoegd handhavend op te treden. De Raad van State vernietigde het besluit op bezwaar en de tweede last onder dwangsom, herriep beide lasten onder dwangsom en het invorderingsbesluit van € 100.000, en kende het bedrijf daarnaast een schadevergoeding toe van € 4.500 wegens een overschrijding van de redelijke procestermijn met meer dan vier jaar.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHSHE:2025:155, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 23-01-2025, 200.345.262_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht
ECLI:NL:GHSHE:2024:4155, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 24-12-2024, 200.313.416_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHSHE:2024:3739, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 26-11-2024, 200.328.523_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHSHE:2024:723, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 05-03-2024, 200.313.416_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Raad van StateRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
202102888/1/R4
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. H. Benek
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.