Rechter laat persbureau één camera terugkrijgen in ruzie met fotograaf over apparatuur Een persbureau in Noord-Nederland en een fotograaf die jarenlang voor dat bureau werkte, liggen met elkaar overhoverhoop over de vraag wie eigenaar is van de camera- en videoapparatuur die in die jaren is aangeschaft. Het persbureau, dat nieuwsfoto's en video's verkoopt aan televisieprogramma's, kranten en websites, wilde de apparatuur terug en vorderde in kort geding afgifte van een groot aantal zaken, op straffe van een dwangsom, of anders een vervangende schadevergoeding. Daarnaast vroeg het een voorschot van € 1.982,39 op de schade die het door inkomstenderving zou hebben geleden.
De fotograaf en de eigenaar van het bureau werkten vanaf omstreeks 2016 samen en raakten bevriend. De fotograaf maakte foto's en video's en deed websitebeheer, maar kreeg niet structureel een vergoeding op zijn bankrekening. In plaats daarvan betaalde het bureau schuldeisers van hem, tot en met juli 2024. Hij ontving een bijstandsuitkering en kampte met schulden. Later kreeg hij onder meer boodschappen, tankbeurten en een kilometervergoeding. In juni 2026 liep de samenwerking af na een hoogopgelopen ruzie. Een sommatie om de apparatuur terug te brengen volgde op 2 juli 2026.
De voorzieningenrechter beoordeelde eerst of het bureau zich kon beroepen op de schriftelijke overeenkomst van opdracht van 3 november 2021. Dat kan niet, oordeelde hij voorlopig. Het bureau had zelf in de dagvaarding gesteld dat de fotograaf 'in natura' werd betaald, zodat zijn uitkering niet zou worden gekort. Een WhatsAppbericht van de eigenaar aan de vader van de fotograaf wees dezelfde kant op. Volgens de rechter hebben partijen daarmee een uitkeringsinstantie misleid en in strijd met de wet gehandeld. Dat het bureau ter zitting zijn stellingen aanpaste, nadat de rechter had gewezen op de gelijkenis met uitkeringsfraude, vond hij ongeloofwaardig.
Over de eigendom van de apparatuur konden beide partijen de rechter niet overtuigen. Ze namen allebei wisselende en tegenstrijdige standpunten in. De fotograaf beweerde dat de camera's als betaling aan hem waren gegeven, maar dat past niet bij zijn eigen brief aan het Werkplein uit 2021, waarin hij schreef dat hij een camera in bruikleen had. Ook zijn opgegeven kilometervergoeding wijkt af van wat hij nu stelt. Bewijslevering over de eigendom leent zich niet voor een kort geding.
Wel nam de rechter voorlopig aan dat partijen gezamenlijk hebben geïnvesteerd in bedrijfskapitaal met de bedoeling de onderneming uiteindelijk samen te exploiteren. Daaruit volgt volgens hem een gemeenschap in de zin van artikel 3:166 BW, waartoe de apparatuur en de opbrengsten van de foto's behoren. Omdat beide partijen de apparatuur nodig hebben voor hun inkomsten, wees hij alleen de afgifte van de Sony A9 III toe. De fotograaf had zelf aangeboden die camera af te geven, en het bureau betaalt de lening voor die camera nog af. De gemeenschap is daarmee niet verdeeld; het is een voorlopige maatregel. Een vervangende schadevergoeding en het noemen van het serienummer vond de rechter overbodig. De afgifte van de brievenbus- en postbussleutel wees hij af, omdat het bureau niet onderbouwde dat de fotograaf die nog had. Voor de bankpas, de toegangstag en een huissleutel had het bureau de vordering al ingetrokken.
Het gevraagde voorschot van € 1.982,39 op de schadevergoeding wees de rechter af. Het bureau maakte onvoldoende aannemelijk dat de omzetdaling het directe gevolg is van de camera's die de fotograaf onder zich houdt, en niet van zijn vertrek als belangrijkste fotograaf.
De voorzieningenrechter gebood de fotograaf de Sony A9 III met accessoires binnen 48 uur na betekening af te geven aan het bureau, op straffe van een dwangsom van € 1.000 per dag met een maximum van € 25.000. Beide partijen krijgen gedeeltelijk ongelijk en dragen hun eigen proceskosten. Een veroordeling in de daadwerkelijke proceskosten kwam er niet, omdat beiden wisselende of onware stellingen hadden ingenomen. Het meer of anders gevorderde is afgewezen en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Civiel Recht; Goederenrecht A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet.
De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie.
In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden.
De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners.
Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen.
De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.
Parket bij de Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht Rechtbank Amsterdam wijst incidenten van tien energieleveranciers over bevoegdheid en splitsing af in WAMCA-zaak over wijzigingsbedingen Drie stichtingen hebben een collectieve rechtszaak aangespannen tegen tien Nederlandse energieleveranciers. De kern van het geschil: de energieleveranciers gebruiken in hun variabele contracten met consumenten en andere kleinverbruikers een zogeheten wijzigingsbeding, artikel 19.3 van de Algemene Voorwaarden 2017 van branchevereniging Energie-Nederland. Dat beding laat de leveranciers toe hun tarieven eenzijdig te wijzigen. Volgens de stichtingen is dat beding oneerlijk en onredelijk bezwarend, omdat consumenten niet goed kunnen inschatten wat de financiële gevolgen voor hen zijn. De stichtingen vorderen vernietiging van het beding en terugbetaling of schadevergoeding voor alle getroffen afnemers.
De zaak is ingesteld door Stichting Eerlijke Handelspraktijken (SEH) op 30 juni 2025, gevolgd door Stichting Consumenten Competition Claims (SCCC) en Stichting Consumer Justice (SCJ). De procedure valt onder de WAMCA, de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie, die is bedoeld om massazaken gecoördineerd als één zaak te behandelen. Gedaagden zijn Budget Thuis, Eneco, Energiedirect, Essent, Greenchoice, Vattenfall, Greenchoice Zakelijk, ENGIE, Oxxio en Vandebron.
De energieleveranciers stelden in zogenoemde incidenten drie processuele verweren. Ten eerste voerden acht van hen aan dat de rechtbank Amsterdam niet bevoegd is om over hun zaken te oordelen. Ten tweede vroegen diezelfde partijen om splitsing van de zaak, zodat elk van hen afzonderlijk zou worden behandeld. Ten derde vroegen alle tien inzage in interne documenten van de stichtingen, zoals communicatie met hun procesfinanciers en met organisaties als de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis.
De rechtbank verwierp alle drie de verweren. Over de bevoegdheid oordeelde de rechtbank dat alle energieleveranciers hetzelfde wijzigingsbeding gebruiken, namelijk artikel 19.3 van de AV 2017. Dat is één gezamenlijke gebeurtenis in de zin van de WAMCA, en de feitelijke en rechtsvragen zijn gelijksoortig. Omdat drie leveranciers in Amsterdam zijn gevestigd, is de rechtbank Amsterdam bevoegd voor alle tien. Splitsing wees de rechtbank eveneens af: juist het doel van de WAMCA is zulke massazaken als één geheel te behandelen.
Over de inzageverzoeken oordeelde de rechtbank dat de energieleveranciers al inzage hadden gekregen in de financieringsafspraken van de stichtingen met hun procesfinanciers, via een eerder gegeven bevel. Voor de overige gevraagde documenten, zoals communicatie over de oprichting van de stichtingen en de motieven daarvoor, ontbreekt voldoende belang. De rechtbank overwoog dat de vraag wie het initiatief heeft genomen voor de stichting, niet relevant is voor de vraag of de stichting voldoende onafhankelijk opereert. Over de benoeming van twee leden van de raad van toezicht van SCJ constateerde de rechtbank dat zij op persoonlijke titel zijn benoemd en dat concrete aanwijzingen voor gebrekkige onafhankelijkheid ontbreken.
De inhoudelijke beoordeling van de zaak is nog niet begonnen. De rechtbank wacht eerst op een arrest van de Hoge Raad, dat op 4 december 2026 wordt verwacht in een vergelijkbare zaak tussen een individuele consument en Vattenfall over hetzelfde wijzigingsbeding. Het hof Amsterdam had in die zaak in maart 2025 geoordeeld dat het beding oneerlijk is, maar Vattenfall heeft cassatie ingesteld en de advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot vernietiging. De rechtbank acht dat arrest van cruciaal belang voor de verdere behandeling van deze collectieve procedure en geeft partijen de gelegenheid daarop te reageren.
In de incidenten over bevoegdheid en splitsing veroordeelde de rechtbank acht energieleveranciers elk in de proceskosten van de drie stichtingen, begroot op € 842,00 per stichting. Budget Thuis en Vattenfall, die geen bevoegdheids- of splitsingsincident hadden opgeworpen, hoeven die kosten niet te betalen. De kosten van de inzageverzoeken worden gecompenseerd: iedere partij draagt haar eigen kosten.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank wijst factuur van € 32.431 voor schoonmaak scheepstank af: toezegging om te betalen niet bewezen Een binnenvaartschip, de Oostzee, liet in 2021 en in 2024 zijn tanks reinigen door Martens Havenontvangstinstallatie Vlissingen. Martens heeft de werkzaamheden nooit betaald gekregen. Het bedrijf stuurde een rekening naar de huidige eigenaar van het schip, een BV uit Vlaardingen, en spande een procedure bij de rechtbank Rotterdam aan. De eigenaar betwistte dat zij kon worden aangesproken en stelde daarnaast zelf schade te hebben geleden, omdat bij de reiniging in 2024 brandstof verloren zou zijn gegaan.
In een eerder tussenvonnis van 8 april 2026 had de rechtbank de zaak al voor een groot deel beslist. De rekening voor het werk uit 2024, ruim € 39.000, lag voor toewijzing gereed. De tegeneis van de eigenaar over de verloren brandstof lag voor afwijzing gereed. Over het werk uit 2021 was nog niets beslist. Daarvoor eiste Martens € 32.431,63, maar de eigenaar had die opdracht niet zelf gegeven. Martens stelde daarom dat een vertegenwoordiger van de eigenaar, de financieel directeur van het concern waartoe de BV behoort, had toegezegd de rekening te zullen betalen. De rechtbank droeg Martens op dat te bewijzen.
Martens liet drie getuigen horen. Zij vertelden over gesprekken in november 2024 en april 2025 op het kantoor in Vlaardingen. Volgens hen zei de financieel directeur dat de rekening zou worden betaald als de verzekeraar het geld had uitgekeerd, en wilde hij dat samen laten gaan met een aanbod om ook de andere tanks te reinigen. Berichten waarin hij dat zou hebben bevestigd, waren automatisch verwijderd. De directeur zelf verklaarde als getuige van de eigenaar dat hij niets had toegezegd. Het geld was volgens hem nooit binnengekomen, omdat de verzekeraar het had verrekend met andere facturen. De BV waar het om ging was een lege vennootschap die zonder geld niet kon betalen.
De rechtbank vond dat Martens niet in de bewijsopdracht is geslaagd. De verklaringen van de getuigen gingen niet verder dan wat zij eerder schriftelijk hadden verklaard. Geen van hen verklaarde met zekerheid dat de directeur namens de eigenaar had toegezegd te betalen, en een van hen wist niet eens welke BV hij bedoelde. Er was dus niets wezenlijks veranderd ten opzichte van de situatie voor de bewijslevering. Zonder vaststaande toezegging ontbreekt ook de grondslag voor betaling op basis van een betalingsafspraak.
De rechtbank wijst de vordering van € 32.431,63 voor het werk uit 2021 daarom af. De eigenaar moet wel de rekening van € 39.146,46 voor het werk uit 2024 betalen, met wettelijke rente vanaf 26 juni 2025. De tegeneis van de eigenaar wordt afgewezen. De eigenaar betaalt daarnaast € 7.859,88 aan proces- en beslagkosten, omdat zij al in het tussenvonnis grotendeels in het ongelijk was gesteld. De kosten van de getuigenverhoren over het werk uit 2021 zijn daarbij niet meegeteld. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Hoge Raad: verjaarde vordering na uit elkaar gaan niet te verrekenen met overbedelingsschuld van huis Twee mensen kochten samen een huis in Gelderland. Het huis werd op 2 februari 2017 aan hen geleverd, ieder voor de onverdeelde helft. De koopprijs bedroeg € 271.768,69. De man betaalde daarvan € 101.618,69 uit eigen middelen; de rest van € 170.150 werd gefinancierd met een hypotheek waarvoor beiden hoofdelijk aansprakelijk zijn. Toen hun relatie in elk geval in augustus 2022 was geëindigd, bleef de man in het huis wonen. De vrouw wilde het huis verkopen, de man wilde het juist overnemen.
In de procedure over de verdeling vorderde de vrouw dat het huis aan een derde wordt verkocht en dat de man daaraan meewerkt. De man vroeg in reconventie om toedeling van het huis aan hem, onder overname van de hypotheekschuld en met ontslag van de vrouw uit haar hoofdelijke aansprakelijkheid. Ook wilde hij dat het bedrag dat hij aan de vrouw moet betalen voor de overbedeling, wordt verminderd met wat hij bij de aankoop méér had betaald dan zijn helft. De rechtbank Gelderland wees het huis aan de man toe en bepaalde dat beiden de helft van de overwaarde krijgen, zonder verrekening.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde anders. Het hof vond dat de man door zijn extra betaling een vordering van € 50.809,35 op de vrouw had gekregen. Die vordering was volgens het hof wel verjaard, omdat de man pas op 22 augustus 2022 om betaling vroeg, meer dan vijf jaar na de levering van het huis. Toch mocht de man van het hof dat bedrag verrekenen met wat hij de vrouw moet betalen voor haar helft van de overwaarde, als hij het huis zou overnemen. Het hof baseerde dat op artikel 6:131 lid 1 BW, dat bepaalt dat de bevoegdheid tot verrekening niet eindigt door verjaring.
De vrouw ging in cassatie. Zij klaagde dat het hof die bepaling verkeerd had uitgelegd. De Hoge Raad geeft haar gelijk. Artikel 6:131 lid 1 BW laat een bestaande verrekeningsbevoegdheid voortbestaan nadat een vordering verjaart. Maar de bepaling geeft geen recht om een vordering die al is verjaard te verrekenen met een schuld die pas daarna is ontstaan. Dan geldt gewoon het vereiste uit artikel 6:127 lid 2 BW: wie wil verrekenen, moet zijn eigen vordering kunnen afdwingen. In deze zaak was de vordering van de man verjaard vóórdat de vrouw een vordering op hem kreeg wegens overbedeling. De man kon dus niet meer verrekenen, en het oordeel van het hof was onjuist.
De man had onder voorwaarde ook zelf incidenteel cassatieberoep ingesteld, tegen het oordeel dat zijn vordering was verjaard. Omdat het hoofdberoep slaagt, is aan die voorwaarde voldaan en beoordeelt de Hoge Raad dit beroep alsnog. Het beroep is niet geslaagd. De man had in de feitelijke instanties niet aangevoerd dat zijn vordering pas bij het einde van de relatie opeisbaar werd, en evenmin dat het een vordering na onbepaalde tijd was. Hij was er zelf van uitgegaan dat de vordering in februari 2017 opeisbaar was. Zijn verweer was dat het beroep op verjaring onaanvaardbaar was, omdat de termijn maar een paar maanden was overschreden. Het hof wees dat argument af, en volgens de Hoge Raad is dat oordeel niet onjuist of onbegrijpelijk. Verjaring is dwingend recht, en de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid moet daar zeer terughoudend op worden toegepast. De overige klachten verwerpt de Hoge Raad zonder nadere motivering.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof van 20 mei 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch, dat de verdeling opnieuw moet beoordelen. Het incidentele beroep van de man wordt verworpen. De proceskosten in cassatie worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht