Rechter wijst collectieve droogteclaim tegen acht Drinkwaterbedrijven af, claimstichting moet € 42.556 per bedrijf betalen Landbouwbedrijven in Nederland lijden volgens Stichting Droogteschade Waterwinning (SDW) schade doordat drinkwaterbedrijven grondwater onttrekken: de grond droogt uit, de opbrengst van gewassen daalt en er moet vaker worden herzaaid. Volgens de stichting wordt een groot deel van die schade nooit vergoed. Landbouwbedrijven moeten zelf het initiatief nemen en weten vaak niet eens dat zij schade lijden, omdat een tegenvallende oogst ook door het weer kan komen. De stichting begon daarom op 27 maart 2024 een collectieve actie tegen acht drinkwaterbedrijven: Brabant Water, Vitens, WMD Drinkwater, Waterbedrijf Groningen, Oasen, WML, Evides en PWN.
SDW wilde een landelijke afwikkeling in één keer. Eerst zou worden berekend hoeveel droogteschade de bedrijven samen veroorzaken, met het Landelijk Hydrologisch Model (LHM) als basis. Dat bedrag zou vervolgens worden verdeeld over de drinkwaterbedrijven en over de landbouwbedrijven. Voor het verleden wilde SDW een betaling ineens, voor de toekomst een jaarlijkse uitkering. Daarnaast vroeg de stichting veertien verklaringen voor recht over zaken als de te gebruiken opbrengstgegevens, de normbedragen voor tuinbouw en biologische bedrijven, belastingschade en wettelijke rente.
De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, oordeelt dat die landelijke aanpak niet past in het wettelijk systeem. Een drinkwaterbedrijf is alleen aansprakelijk voor de schade die het zelf veroorzaakt in het invloedsgebied van zijn eigen onttrekkingen. Bij een verdeling van een landelijk totaalbedrag kan een bedrijf betalen voor schade die het niet heeft veroorzaakt, en dan ontbreekt het wettelijk vereiste verband tussen schade en schadeveroorzaker. Ook is niet vast te stellen of elk landbouwbedrijf daadwerkelijk droogteschade lijdt. Bedrijven die geen schade hebben, zouden toch een vergoeding kunnen krijgen. Het LHM is bovendien te grofmazig om op perceelsniveau te bepalen of er schade is. SDW erkent dat zelf in de dagvaarding. Over toekomstige onttrekkingen is helemaal geen aansprakelijkheid mogelijk zolang ze niet hebben plaatsgevonden. De vordering is daarom summierlijk ondeugdelijk, een zeldzame grond waarop een rechter een collectieve vordering zonder inhoudelijke behandeling kan afwijzen.
Ook de verklaringen voor recht redden de zaak niet. Zo'n uitspraak kan helpen bij individuele schaderegelingen, maar leidt niet tot een gebundelde afhandeling. Per landbouwbedrijf moet nog worden uitgezocht wat de lokale grondwaterdaling was, welke maatregelen het drinkwaterbedrijf trof, of er al schade is vergoed en of de vordering is verjaard. Dat vraagt lokaal onderzoek, en ook binnen de categorieën die SDW voorstelde, zoals melkveebedrijven en akkerbouwbedrijven, zijn de vorderingen niet gelijksoortig genoeg. SDW heeft dus onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de collectieve vordering efficiënter en effectiever is dan individuele procedures. De rechtbank laat de overige bezwaren van de drinkwaterbedrijven, onder meer over de representativiteit van SDW, onbesproken.
SDW verliest en betaalt de proceskosten. De rechtbank gebruikt de mogelijkheid om het advocatensalaris te verhogen bij een summierlijk ondeugdelijke vordering, maar vervijfvoudigt het niet, zoals Oasen en PWN vroegen. De drinkwaterbedrijven konden gezamenlijk optrekken, en dat weegt mee. De rechtbank verdrievoudigt het salaris. Daarmee komt de rechtbank per drinkwaterbedrijf op € 42.556, bestaande uit € 688 griffierecht, € 41.679 salaris en € 189 nakosten.
De rechtbank verklaart SDW niet-ontvankelijk in haar vordering en veroordeelt haar in de proceskosten van elk van de acht drinkwaterbedrijven, ieder € 42.556. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als niet binnen veertien dagen na aanschrijving wordt betaald. De proceskostenveroordeling is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Oost-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht Rechter laat persbureau één camera terugkrijgen in ruzie met fotograaf over apparatuur Een persbureau in Noord-Nederland en een fotograaf die jarenlang voor dat bureau werkte, liggen met elkaar overhoverhoop over de vraag wie eigenaar is van de camera- en videoapparatuur die in die jaren is aangeschaft. Het persbureau, dat nieuwsfoto's en video's verkoopt aan televisieprogramma's, kranten en websites, wilde de apparatuur terug en vorderde in kort geding afgifte van een groot aantal zaken, op straffe van een dwangsom, of anders een vervangende schadevergoeding. Daarnaast vroeg het een voorschot van € 1.982,39 op de schade die het door inkomstenderving zou hebben geleden.
De fotograaf en de eigenaar van het bureau werkten vanaf omstreeks 2016 samen en raakten bevriend. De fotograaf maakte foto's en video's en deed websitebeheer, maar kreeg niet structureel een vergoeding op zijn bankrekening. In plaats daarvan betaalde het bureau schuldeisers van hem, tot en met juli 2024. Hij ontving een bijstandsuitkering en kampte met schulden. Later kreeg hij onder meer boodschappen, tankbeurten en een kilometervergoeding. In juni 2026 liep de samenwerking af na een hoogopgelopen ruzie. Een sommatie om de apparatuur terug te brengen volgde op 2 juli 2026.
De voorzieningenrechter beoordeelde eerst of het bureau zich kon beroepen op de schriftelijke overeenkomst van opdracht van 3 november 2021. Dat kan niet, oordeelde hij voorlopig. Het bureau had zelf in de dagvaarding gesteld dat de fotograaf 'in natura' werd betaald, zodat zijn uitkering niet zou worden gekort. Een WhatsAppbericht van de eigenaar aan de vader van de fotograaf wees dezelfde kant op. Volgens de rechter hebben partijen daarmee een uitkeringsinstantie misleid en in strijd met de wet gehandeld. Dat het bureau ter zitting zijn stellingen aanpaste, nadat de rechter had gewezen op de gelijkenis met uitkeringsfraude, vond hij ongeloofwaardig.
Over de eigendom van de apparatuur konden beide partijen de rechter niet overtuigen. Ze namen allebei wisselende en tegenstrijdige standpunten in. De fotograaf beweerde dat de camera's als betaling aan hem waren gegeven, maar dat past niet bij zijn eigen brief aan het Werkplein uit 2021, waarin hij schreef dat hij een camera in bruikleen had. Ook zijn opgegeven kilometervergoeding wijkt af van wat hij nu stelt. Bewijslevering over de eigendom leent zich niet voor een kort geding.
Wel nam de rechter voorlopig aan dat partijen gezamenlijk hebben geïnvesteerd in bedrijfskapitaal met de bedoeling de onderneming uiteindelijk samen te exploiteren. Daaruit volgt volgens hem een gemeenschap in de zin van artikel 3:166 BW, waartoe de apparatuur en de opbrengsten van de foto's behoren. Omdat beide partijen de apparatuur nodig hebben voor hun inkomsten, wees hij alleen de afgifte van de Sony A9 III toe. De fotograaf had zelf aangeboden die camera af te geven, en het bureau betaalt de lening voor die camera nog af. De gemeenschap is daarmee niet verdeeld; het is een voorlopige maatregel. Een vervangende schadevergoeding en het noemen van het serienummer vond de rechter overbodig. De afgifte van de brievenbus- en postbussleutel wees hij af, omdat het bureau niet onderbouwde dat de fotograaf die nog had. Voor de bankpas, de toegangstag en een huissleutel had het bureau de vordering al ingetrokken.
Het gevraagde voorschot van € 1.982,39 op de schadevergoeding wees de rechter af. Het bureau maakte onvoldoende aannemelijk dat de omzetdaling het directe gevolg is van de camera's die de fotograaf onder zich houdt, en niet van zijn vertrek als belangrijkste fotograaf.
De voorzieningenrechter gebood de fotograaf de Sony A9 III met accessoires binnen 48 uur na betekening af te geven aan het bureau, op straffe van een dwangsom van € 1.000 per dag met een maximum van € 25.000. Beide partijen krijgen gedeeltelijk ongelijk en dragen hun eigen proceskosten. Een veroordeling in de daadwerkelijke proceskosten kwam er niet, omdat beiden wisselende of onware stellingen hadden ingenomen. Het meer of anders gevorderde is afgewezen en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Civiel Recht; Goederenrecht Rechtbank wijst iPhone-batterijclaim tegen Apple af: te weinig steun van gedupeerden voor Stichting Aequitas Honderdduizenden Nederlanders bezaten in 2017 en 2018 een iPhone waarvan de prestaties werden afgeremd door een software-update. Volgens Stichting Aequitas Belangenbehartiging heeft Apple die gebruikers niet eerlijk geïnformeerd over problemen met de batterij en over de energiebeheerfunctie die de snelheid van het toestel verminderde. De stichting wil via een collectieve actie dat Apple de schade vergoedt, die zij voorlopig begroot op € 316.600.000. De rechtbank Amsterdam komt niet aan de vraag toe of Apple iets te verwijten valt, want de stichting mocht deze procedure niet voeren.
Het gaat om de iPhone 6, 6 Plus, 6s, 6s Plus, de eerste generatie SE en de iPhone 7 en 7 Plus. Bij sommige van deze toestellen schakelde de telefoon onverwacht uit, vooral bij een laag oplaadniveau, een oudere batterij of lage temperaturen. Apple introduceerde daarop met de update iOS 10.2.1 van 23 januari 2017 een energiebeheerfunctie die pieken in het stroomverbruik beperkt. Voor de iPhone 7 volgde iOS 11.2 op 2 december 2017. De laatste relevante update verscheen op 29 maart 2018. Stichting Aequitas verwijt Apple dat het bedrijf niet duidelijk meldde dat de prestaties van de toestellen daardoor opzettelijk werden vertraagd.
De zaak is aangespannen tegen Apple Inc. uit Californië en de Nederlandse vennootschappen Apple Benelux, Apple Holding en Apple Retail Netherlands. Het is een collectieve actie onder de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA). De rechter beoordeelt eerst of de belangenorganisatie ontvankelijk is, en pas daarna of de claim inhoudelijk deugt.
De rechtbank toetst vooral aan het representativiteitsvereiste. Een belangenorganisatie moet de steun hebben van een voldoende groot deel van de groep voor wie zij opkomt. De Hoge Raad overwoog op 17 juli 2026 in een andere WAMCA-zaak dat het niet genoeg is dat een niet te verwaarlozen aantal personen achter de actie staat. Het aantal deelnemers moet worden afgezet tegen de totale groep.
Bij Stichting Aequitas hadden zich bij dagvaarding 14.705 deelnemers aangemeld, op de datum van de mondelinge behandeling volgens de stichting 16.362. Stichting Aequitas zelf schat het aantal getroffen iPhones op ruim 4,4 miljoen. Omdat het aanmeldformulier uitgaat van één iPhone per deelnemer en de stelling dat veel mensen meerdere toestellen hadden niet is onderbouwd, stelt de rechtbank de totale groep ongeveer gelijk aan dat aantal. Dan steunt slechts 0,33 procent (bij 14.705 deelnemers) tot 0,37 procent (bij 16.362 deelnemers) van de groep de vordering.
Die kleine achterban kan alleen voldoende zijn als andere omstandigheden dat goedmaken. Stichting Aequitas wees erop dat alle iPhone-modellen onder de deelnemers vertegenwoordigd zijn en dat ConsumentenClaim de aanmeldingen verwerkt. De rechtbank vindt dat onvoldoende. Over de samenstelling van de totale groep is niets bekend, dus zegt de verdeling over de modellen niets over een goede afspiegeling. Dat ConsumentenClaim de administratie verzorgt, zegt volgens de rechtbank evenmin iets over de steun onder gedupeerden.
Daar komt bij dat niet vaststaat dat de aangemelde deelnemers wel tot de groep behoren zoals de stichting die zelf heeft gedefinieerd. Volgens het rapport van RSM Netherlands Accountants zijn niet vastgelegd welke update zij installeerden, of zij toen in Nederland woonden, of zij het batterijvervangingsprogramma voor de iPhone 6s hebben gebruikt en hoeveel van hen als bedrijf in plaats van als particulier handelden. De overige ontvankelijkheidseisen bespreekt de rechtbank niet meer.
Apple vroeg ook om een vervijfvoudigde proceskostenveroordeling, omdat de vorderingen tegen de Nederlandse Apple-vennootschappen summierlijk ondeugdelijk zouden zijn. De rechtbank wijst dat af. Tegen Apple Inc. is dat verweer niet gevoerd, en niet is gebleken dat voor de Nederlandse gedaagden meer kosten zijn gemaakt. Daarom geldt het gewone liquidatietarief.
De rechtbank verklaart Stichting Aequitas niet-ontvankelijk in haar vorderingen en veroordeelt haar in de proceskosten van Apple, begroot op € 19.639. Dat bedrag bestaat uit € 10.188 griffierecht, € 9.262 salaris voor de advocaat en € 189 nakosten.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Hoge Raad verwerpt cassatie van Halcyon in langlopend bouwgeschil met Atlas Construction Een Nevisse adviesfirma, Halcyon Advisors International, en een particulier verloren bij de Hoge Raad een geschil met Harrod Construction, dat op Sint Maarten onder de naam Atlas Construction opereert. De zaak sleept zich al jaren voort. Bij het Gerecht in eerste aanleg op Sint Maarten werd de procedure in 2014 gestart, en tussen januari 2016 en november 2022 volgden daar negen vonnissen. Dat zegt iets over de omvang en de ingewikkeldheid van het geschil.
Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba wees op 14 mei 2025 een vonnis. Daartegen stelden Halcyon en haar mede-eiser beroep in cassatie in. Atlas voerde verweer en vroeg het beroep te verwerpen. De zaak is mondeling toegelicht door de advocaten van Atlas, en de advocaat van Halcyon reageerde schriftelijk op de conclusie van de Advocaat-Generaal. In die conclusie, van 17 juli 2026, adviseerde Advocaat-Generaal Hartlief de Hoge Raad om het cassatieberoep te verwerpen.
De Hoge Raad volgde dat advies. Hij beoordeelde de klachten die Halcyon tegen het vonnis van het hof had aangevoerd en kwam tot de conclusie dat die niet tot vernietiging kunnen leiden. Een inhoudelijke motivering geeft de Hoge Raad niet. Dat is toegestaan als de klachten geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht, zoals artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie bepaalt. De inhoud van het geschil zelf, en waarom het hof de zaak zo beoordeelde, blijft daardoor uit het arrest onbekend. Wel staat vast dat het oordeel van het hof overeind blijft.
De Hoge Raad verwerpt het beroep en veroordeelt Halcyon en haar mede-eiser in de kosten van de cassatieprocedure aan de zijde van Atlas. Die kosten zijn begroot op € 3.004 aan verschotten en € 2.200 voor salaris, samen € 5.204. Betalen zij dat niet binnen veertien dagen, dan komt daar de wettelijke rente over de kosten bij.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank wil bij Mastercard-claim van Stichting MIFC cijfers over achterban en procesfinanciering zien De Stichting Multilateral Interchange Fees Claims (MIFC) wil Mastercard aansprakelijk stellen in een collectieve schadeclaim namens winkeliers en andere bedrijven die creditcardbetalingen accepteren. Voordat de rechtbank aan de inhoud van die claim toekomt, moet eerst vaststaan of de Stichting wel ontvankelijk is. Daarover heeft de rechtbank Amsterdam op 11 november 2026 een rolbeslissing gegeven.
Mastercard Europe, Mastercard Incorporated en Mastercard International Incorporated hebben op 4 november 2026 een conclusie van antwoord genomen die zich beperkt tot de toepassing van het collectieve-actierecht en de ontvankelijkheid. Daarin vroegen zij de rechtbank ook om gebruik te maken van artikel 22 van het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering. Dat artikel geeft de rechter de bevoegdheid om een partij te bevelen bepaalde stukken of inlichtingen te verstrekken. De Stichting vond die verzoeken te verstrekkend en te vroeg. Zij wilde niet dat de rechtbank binnen twee weken bij vonnis reageert, maar vroeg om een mondelinge behandeling. Als de rechtbank toch al wilde beslissen, wilde de Stichting zich eerst over de verzoeken kunnen uitlaten.
De rechtbank kiest voor een mondelinge behandeling over de ontvankelijkheid van de Stichting. Voor die zitting moet de Stichting uiterlijk tien dagen vooraf bij akte uitleg geven over haar achterban. Het gaat om het aantal bedrijven dat zich op dat moment als benadeelde van Mastercard bij haar heeft aangemeld, welke gegevens over hen zijn vastgelegd en waarom de Stichting meent dat zij tot de omschreven groep behoren. Zijn de actuele gegevens over andere ontvankelijkheidseisen anders dan in de dagvaarding staat, dan moet de Stichting die in dezelfde akte vermelden.
Ook moet de Stichting in die akte de procesfinancieringsovereenkomst(en) en eventuele andere afspraken met haar procesfinanciers overleggen. In het exemplaar voor Mastercard mag het budget onleesbaar worden gemaakt. Mastercard krijgt op de zitting de gelegenheid om op de akte te reageren.
De Stichting mag zich niet meer uitlaten over de verzoeken tot toepassing van artikel 22. Volgens de rechtbank gaat het om een bevoegdheid die de rechter ambtshalve heeft, dus ook zonder dat een partij erom vraagt.
De rechtbank beveelt de Stichting daarmee haar standpunt toe te lichten en de genoemde stukken in het geding te brengen. De zaak komt op 25 november 2026 weer op de rol, zodat partijen verhinderdata kunnen opgeven voor de periode april tot en met juni 2027. Iedere verdere beslissing houdt de rechtbank aan.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht