Rechter in Amsterdam bevoegd in regres van Achmea na verkeersongeval, ook tegen Letse verzekeraar Op 2 januari 2016 draaide een Letse automobilist in Amsterdam met zijn auto om, door een u-turn te maken, op de weg richting het Centraal Station. Op het moment dat die draai bijna voltooid was, kwam een Nederlandse bestuurder aanrijden. Hij week naar rechts uit en reed daarbij drie voetgangers aan: een Israëlisch echtpaar en een Engelse man. Alle drie raakten gewond, de Engelse man zeer ernstig.
Achmea, de WAM-verzekeraar van de Nederlandse bestuurder, nam de schaderegeling op zich. De schade van de twee Israëlische voetgangers (€ 31.514,23) werd volledig afgewikkeld en door het Nederlands Bureau Motorrijtuigenverzekeraars, als vertegenwoordiger van de Letse verzekeraar, aan Achmea terugbetaald. Met de zwaargewonde Engelsman sloot Achmea op 5 januari 2021 een schikking voor € 2.131.060,91. Dat bedrag wil Achmea nu verhalen op de Letse verzekeraar Baltijas Aprodsinasana Nams AAS (BAN) en op de Letse bestuurder, die in Duitsland woont. Achmea vraagt de rechtbank Amsterdam om vast te stellen dat zij hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het ongeval en om hen te veroordelen tot betaling van dat bedrag.
Dit vonnis gaat nog niet over die vordering zelf, maar over een voorvraag: mag de Amsterdamse rechter de zaak wel behandelen? BAN en de bestuurder stellen van niet. Volgens hen is er geen bevoegdheidsregel waarop de Nederlandse rechter kan steunen. Zij voeren aan dat Achmea zelf geen onrechtmatige daad is aangedaan: het ongeval trof de voetgangers, en Achmea betaalde op grond van haar verzekeringsovereenkomst, een contractuele verplichting. Daarnaast stelt BAN dat zij niet bij het ongeval aanwezig was en dat haar verplichtingen voortvloeien uit de verzekeringsovereenkomst met de bestuurder.
De rechtbank toetst de bevoegdheid aan de Brussel I bis-Verordening, de Europese regeling voor internationale bevoegdheid in burgerlijke zaken. De hoofdregel, de rechter van de woonplaats van de gedaagde, helpt Achmea niet, want de gedaagden wonen of zijn gevestigd in Letland en Duitsland. Wel bevat de verordening een bijzondere regel voor verbintenissen uit onrechtmatige daad: dan is ook de rechter bevoegd van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU gaat het daarbij zowel om de plaats waar de schade intrad als om de plaats van de gebeurtenis die de schade veroorzaakte.
De rechtbank oordeelt dat Achmea zich daarop kan beroepen. Haar vordering is een regresvordering: zij verhaalt wat zij heeft betaald op de partij die volgens haar uiteindelijk voor de schade moet opdraaien. Zo'n vordering is afgeleid van de vordering uit onrechtmatige daad, en de aard van die vordering verandert niet doordat een ander haar overneemt of erin treedt. De bijzondere bevoegdheidsregel blijft daarom aan de vordering verbonden. Ook de rechtspraak van het Hof van Justitie sluit hierbij aan: een vordering valt buiten de contractuele sfeer als voor de beoordeling van de verweten gedraging de verzekeringsovereenkomst niet hoeft te worden uitgelegd. Achmea verwijt BAN in de kern dezelfde gedraging als de bestuurder, namelijk het ongeoorloofde manoeuvre in Amsterdam, en niet een schending van de verzekeringsovereenkomst. Dat die gedraging in Amsterdam plaatsvond, is niet in geschil.
Voor de vordering tegen de bestuurder zelf geldt hetzelfde: ook die is een regresvordering die kan aansluiten bij de vordering uit onrechtmatige daad waar zij van is afgeleid. De rechtbank Amsterdam is dus voor beide vorderingen bevoegd.
De rechtbank wijst de vorderingen tot onbevoegdverklaring af. BAN en de bestuurder moeten elk de proceskosten in het incident van Achmea betalen, begroot op € 842,00 per gedaagde. De hoofdzaak gaat verder: BAN en de bestuurder mogen op 23 december 2026 een conclusie van antwoord indienen.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht Wrakingskamer wijst wraking van strafrechter af na beperkte pleittijd voor verdachte Tijdens een strafzaak op 14 oktober 2026 in Den Haag kreeg een verdachte in zijn pleidooi minder tijd dan de rechter had afgesproken. De rechter had voorafgaand aan de zitting bij de raadsman en de officier van justitie nagevraagd hoeveel tijd zij nodig dachten te hebben. Daags voor de zitting liet hij weten dat een pleidooi van 180 minuten nog net zou passen en dat langer niet zou worden toegestaan. De raadsman had zelf om een hele zittingsdag gevraagd, wat in de planning van strafzaken neerkomt op zes zittingsuren.
Op de zitting gaf de rechter de raadsman na een uur en na twee uur een seintje. Bij het tweede seintje eiste de raadsman dat de rechter hem de garantie gaf dat hij zijn pleidooi mocht afmaken, anders moest de rechter een andere beslissing nemen. De rechter weigerde die toezegging. Daarop wraakte de raadsman de rechter. Wraking is het verzoek om een rechter uit een zaak te halen omdat hij niet onpartijdig zou zijn.
De verdachte voerde aan dat alleen zijn spreektijd werd beknot en die van het Openbaar Ministerie niet. Het OM had ook een te korte zittingsduur bepaald, terwijl in de zaak van een medeverdachte wel twee dagen waren uitgetrokken. Volgens de verdachte moesten de voor hem belangrijkste verweren nog komen, zoals die over de bewijsbaarheid, zijn rol, de strafmaat en de ontnemingsvordering. De motivering van de rechter dat hij nog andere dingen te doen had, had volgens hem niets met een goede procesorde te maken. Het ging volgens de verdediging om niet meer dan 20 minuten overschrijding.
De wrakingskamer van de rechtbank Den Haag ging daar niet in mee. Een rechter wordt vermoed onpartijdig te zijn, en alleen bijzondere omstandigheden die zwaarwegend wijzen op (de schijn van) partijdigheid kunnen dat vermoeden doorbreken. De kamer stelde eerst vast dat de rechter de zittingsduur niet in overleg met de officier van justitie had beperkt tot zes uur: de raadsman had zelf om een hele dag gevraagd. Dat de rechter weigerde onvoorwaardelijk toe te zeggen dat het pleidooi hoe dan ook zou mogen worden afgemaakt, wijst volgens de kamer niet op vooringenomenheid. Daaruit volgt ook niet dat de rechter geen extra tijd zou hebben gegeven als het pleidooi na 180 minuten bijna klaar was. De rechter schreef in zijn reactie dat een kleine uitloop geen probleem zou zijn geweest, waarmee ook het verwijt over de vijf minuten uitloop voor de officier van justitie niet opging.
De wrakingskamer wees er verder op dat het de verantwoordelijkheid van de raadsman is zijn pleidooi in de beschikbare tijd te passen. Wie belangrijke onderdelen pas aan het einde van het betoog bewaart, neemt dat risico zelf. Het is de taak van de rechter om regie te voeren, de procesorde te bewaken en te zorgen voor hoor en wederhoor, en daarbij heeft hij veel vrijheid. De kamer zag in die regie geen aanknopingspunt voor de objectieve schijn van partijdigheid.
De kamer wees het wrakingsverzoek af. De hoofdzaak wordt voortgezet in de stand waarin die zich bevond toen het verzoek werd ingediend, en tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Strafrecht Trambestuurder krijgt € 750 boete voor negeren rood licht bij aanrijding fietsster Een veertienjarig meisje werd op 25 maart 2026 tijdens de ochtendspits in Amsterdam op haar fiets aangereden door een tram. Het ongeluk gebeurde op de Buitenveldertselaan, ter hoogte van de kruising met de De Cuserstraat. Het regende. Het meisje stak de trambaan over toen haar eigen verkeerslicht op groen stond. De tram reed over de kruising terwijl het voor hem bestemde verkeerslicht, een zogeheten negenoog, al negen minuten rood uitstraalde.
De bestuurder, een man van in de vijftig, hield zelf aanvankelijk vol dat het negenoog wit licht gaf, waardoor hij dacht te mogen doorrijden. Toen de politie hem de camerabeelden van de tram liet zien, zag hij dat het licht rood was. Ook op de zitting erkende hij dat hij het rode licht kennelijk, maar onbedoeld, had genegeerd.
De officier van justitie vond dat de man aanmerkelijke schuld had aan het ongeval, in de zin van artikel 6 van de Wegenverkeerswet. Zij wees erop dat het licht al negen minuten rood was, dat de man beroepschauffeur is en dat het slecht weer en druk was. Daarom eiste zij 100 uur taakstraf en een geheel voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid van zes maanden. De verdediging vond dat hij van die zwaardere aanklacht moest worden vrijgesproken en dat alleen het veroorzaken van gevaar op de weg (artikel 5) bewezen kon worden.
De rechtbank volgde de verdediging. Voor 'schuld' in de zin van artikel 6 is meer nodig dan een verkeersfout met ernstige gevolgen: er moet sprake zijn van aanmerkelijke onvoorzichtigheid. De rechtbank keek naar het geheel van de gedragingen. De man had volgens de rechtbank wel op de situatie gelet. Hij zag een fietser van rechts naderen en twijfelde of die zou stoppen. Daarna zag hij het meisje van links pas toen zij vlak voor het spoor stond. Hij bediende toen 3,7 seconden de bel en remde. Uit de data van de tram blijkt dat hij 1,6 seconde voor de oversteekplaats begon te remmen, eerst met 20 procent, en op 1,8 seconde na de oversteekplaats met 100 procent. De man zei dat meteen vol remmen niets had uitgemaakt, omdat hij het meisje te laat zag. Dat het licht negen minuten rood was en dat hij beroepschauffeur is, maakte voor de rechtbank geen verschil: het bleef één en dezelfde fout, namelijk de onjuiste veronderstelling dat het licht wit was. Het overige gedrag was dat van een zorgvuldige beroepschauffeur.
Wel achtte de rechtbank bewezen dat de man gevaar op de weg veroorzaakte door het rode licht te negeren. Dat gevaar werd werkelijkheid doordat hij het meisje aanreed en zij letsel opliep.
Bij de straf woog de rechtbank mee dat artikel 5 een overtreding is waarop een veel lagere straf staat dan op het misdrijf van artikel 6. De man heeft geen strafblad. Het ongeval maakte grote indruk op hem, hij toonde zich schuldbewust en krijgt psychische ondersteuning. Hij stopte uit eigen beweging als trambestuurder en werkt nu als tramconducteur. Een voorwaardelijke straf als stok achter de deur vond de rechtbank daarom niet nodig. De rechtbank sprak de man vrij van het primair tenlastegelegde en veroordeelde hem voor het veroorzaken van gevaar op de weg tot een geldboete van € 750, te vervangen door zeven dagen hechtenis als hij niet betaalt. Een ontzegging van de rijbevoegdheid legde zij niet op.
Rechtbank Amsterdam · 12 november 2026
Strafrecht Rechtbank onbevoegd in zaak over drie Bali-bungalows: koper geen consument Een Belgische belegger kocht in november 2024 drie nog te bouwen bungalows in een project op West-Bali, bij een bedrijf dat in Nederland is gevestigd. De bungalows moesten uiterlijk op 14 november 2025 sleutelklaar worden opgeleverd. Dat gebeurde niet. De koper had inmiddels € 279.000 aanbetaald op de Nederlandse zakelijke bankrekening van de verkoper. Na een ingebrekestelling op 18 mei 2026 ontbond hij de overeenkomst op 27 mei 2026 per deurwaardersexploot. Hij vorderde bij de rechtbank Rotterdam € 317.013,35, bestaande uit de aanbetaling en een contractuele boete van 10 procent, plus rente en beslagkosten.
De verkoper stelde dat de Rotterdamse rechter niet bevoegd is. Hij wees op een bepaling in de overeenkomst: geschillen worden voorgelegd aan de rechter in het arrondissement waar de onroerende zaak ligt, en dat is in Indonesië. De koper stelde dat hij als consument handelde. Voor consumenten geldt in de Europese bevoegdheidsregels (Brussel I bis) een beschermende regeling. Daarin kan een consument zijn wederpartij dagvaarden bij de rechter van zijn eigen woonplaats of van de woonplaats van de wederpartij. Een forumkeuze die vóór het ontstaan van het geschil is gemaakt, wordt dan opzijgeschoven als de consument daardoor slechter af is.
De rechtbank stelde vast dat de beschermende regeling alleen geldt voor iemand die een overeenkomst sluit los van enige bedrijfs- of beroepsmatige doelstelling, uitsluitend om aan eigen particuliere behoeften te voldoen. Dat het niet-beroepsmatige aspect zwaarder weegt, is niet voldoende: het beroepsmatige gebruik moet zo marginaal zijn dat het in de globale context onbetekenend is. Dat de koper de bungalows als privébelegging kocht en geen belegger van beroep is, bleef onbetwist. Voor zijn koopbeslissing was echter van belang of de bungalows geschikt gemaakt konden worden voor verhuur, om zijn vermogen verder op te bouwen.
De rechtbank woog daarnaast mee dat het om drie identieke bungalows op één bungalowpark gaat, op grote afstand van België. Voor zover de koper ze mede voor eigen gebruik kocht, ligt het volgens de rechtbank voor de hand dat hij hooguit één bungalow nu en dan zelf met familie zou bewonen. Daarom oordeelde de rechtbank dat de koper niet als consument handelde. De forumkeuze voor Indonesië bleef daarmee overeind. Omdat Indonesië geen lidstaat is, ging de rechtbank niet na of die keuze op grond van de Europese regels geldig is, maar toetste zij haar aan artikel 8 Rv. Dat artikel bepaalt dat de Nederlandse rechter geen rechtsmacht heeft als partijen bij overeenkomst een buitenlandse rechter bij uitsluiting hebben aangewezen.
De rechtbank verklaarde zich onbevoegd kennis te nemen van de vorderingen. De koper moet de proceskosten van de verkoper betalen, begroot op € 3.645, vermeerderd met € 98 plus betekeningskosten als het vonnis wordt betekend. De voorwaardelijke vordering van de verkoper om de koper niet-ontvankelijk te verklaren, kwam niet meer aan de orde. De kosten van dat incident werden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Hoge Raad: verjaarde vordering na uit elkaar gaan niet te verrekenen met overbedelingsschuld van huis Twee mensen kochten samen een huis in Gelderland. Het huis werd op 2 februari 2017 aan hen geleverd, ieder voor de onverdeelde helft. De koopprijs bedroeg € 271.768,69. De man betaalde daarvan € 101.618,69 uit eigen middelen; de rest van € 170.150 werd gefinancierd met een hypotheek waarvoor beiden hoofdelijk aansprakelijk zijn. Toen hun relatie in elk geval in augustus 2022 was geëindigd, bleef de man in het huis wonen. De vrouw wilde het huis verkopen, de man wilde het juist overnemen.
In de procedure over de verdeling vorderde de vrouw dat het huis aan een derde wordt verkocht en dat de man daaraan meewerkt. De man vroeg in reconventie om toedeling van het huis aan hem, onder overname van de hypotheekschuld en met ontslag van de vrouw uit haar hoofdelijke aansprakelijkheid. Ook wilde hij dat het bedrag dat hij aan de vrouw moet betalen voor de overbedeling, wordt verminderd met wat hij bij de aankoop méér had betaald dan zijn helft. De rechtbank Gelderland wees het huis aan de man toe en bepaalde dat beiden de helft van de overwaarde krijgen, zonder verrekening.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde anders. Het hof vond dat de man door zijn extra betaling een vordering van € 50.809,35 op de vrouw had gekregen. Die vordering was volgens het hof wel verjaard, omdat de man pas op 22 augustus 2022 om betaling vroeg, meer dan vijf jaar na de levering van het huis. Toch mocht de man van het hof dat bedrag verrekenen met wat hij de vrouw moet betalen voor haar helft van de overwaarde, als hij het huis zou overnemen. Het hof baseerde dat op artikel 6:131 lid 1 BW, dat bepaalt dat de bevoegdheid tot verrekening niet eindigt door verjaring.
De vrouw ging in cassatie. Zij klaagde dat het hof die bepaling verkeerd had uitgelegd. De Hoge Raad geeft haar gelijk. Artikel 6:131 lid 1 BW laat een bestaande verrekeningsbevoegdheid voortbestaan nadat een vordering verjaart. Maar de bepaling geeft geen recht om een vordering die al is verjaard te verrekenen met een schuld die pas daarna is ontstaan. Dan geldt gewoon het vereiste uit artikel 6:127 lid 2 BW: wie wil verrekenen, moet zijn eigen vordering kunnen afdwingen. In deze zaak was de vordering van de man verjaard vóórdat de vrouw een vordering op hem kreeg wegens overbedeling. De man kon dus niet meer verrekenen, en het oordeel van het hof was onjuist.
De man had onder voorwaarde ook zelf incidenteel cassatieberoep ingesteld, tegen het oordeel dat zijn vordering was verjaard. Omdat het hoofdberoep slaagt, is aan die voorwaarde voldaan en beoordeelt de Hoge Raad dit beroep alsnog. Het beroep is niet geslaagd. De man had in de feitelijke instanties niet aangevoerd dat zijn vordering pas bij het einde van de relatie opeisbaar werd, en evenmin dat het een vordering na onbepaalde tijd was. Hij was er zelf van uitgegaan dat de vordering in februari 2017 opeisbaar was. Zijn verweer was dat het beroep op verjaring onaanvaardbaar was, omdat de termijn maar een paar maanden was overschreden. Het hof wees dat argument af, en volgens de Hoge Raad is dat oordeel niet onjuist of onbegrijpelijk. Verjaring is dwingend recht, en de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid moet daar zeer terughoudend op worden toegepast. De overige klachten verwerpt de Hoge Raad zonder nadere motivering.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof van 20 mei 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch, dat de verdeling opnieuw moet beoordelen. Het incidentele beroep van de man wordt verworpen. De proceskosten in cassatie worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht