A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet.
De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie.
In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden.
De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners.
Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen.
De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.
Parket bij de Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht Rechter: wijkstichting is geen belanghebbende in zaak over dassenraster bij voetbalveld In Overhees, een wijk in Soest, ligt een voetbalclub vlak bij een bosgebied met een dassenburcht. De das foerageert op een van de voetbalvelden en beschadigt het veld. De gemeente Soest, eigenaar van de velden, vroeg daarom op 22 juli 2024 bij de provincie Utrecht een omgevingsvergunning aan voor een flora- en faunaactiviteit: het plaatsen van een dassenraster rondom het veld, zodat de dassen geen schade meer aanrichten.
Gedeputeerde staten van Utrecht verleenden die vergunning op 28 november 2024, geldig tot en met 1 oktober 2028. Stichting Behoud Overhees, die opkomt voor de leefomgeving in de wijk, maakte bezwaar. Op 23 september 2025 verklaarden gedeputeerde staten dat bezwaar gegrond. Zij trokken de vergunning in en verleenden meteen een nieuwe vergunning voor hetzelfde doel, met een aangepaste motivering. Daartegen ging de stichting in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland.
Tegen de verwachting van de stichting kwam de rechtbank niet toe aan de vraag of de vergunning terecht was verleend. Bij de voorbereiding van de zitting zag de rechtbank aanleiding om uit zichzelf te onderzoeken of de stichting wel belanghebbende is. Alleen een belanghebbende kan bij de bestuursrechter beroep instellen. De rechtbank vroeg de stichting daarom op 3 september 2026 een overzicht te sturen van haar feitelijke werkzaamheden sinds de oprichting op 30 november 2023. De provincie stelde pas op de zitting van 16 september 2026 dat de stichting geen belanghebbende is. De stichting vond het teleurstellend dat de rechtbank dit zo laat aan de orde stelde.
Voor een rechtspersoon geldt dat het algemene belang dat zij behartigt zowel in haar statuten als in haar feitelijke werkzaamheden terug moet komen. Hoe ruimer de doelstelling, hoe zwaarder de eisen aan de werkzaamheden. De doelstelling van de stichting, het bevorderen van het leefmilieu van Overhees, waaronder behoud en versterking van de aangrenzende natuur en het landschap, vond de rechtbank in orde. Het voetbalveld ligt bovendien binnen het werkgebied.
De werkzaamheden waren het probleem. Over twee jaar bezien noemde de stichting een bewonersbijeenkomst, een kerstkaartenactie, een nieuwsbrief, een informatieavond over grondwater, overleg met de gemeente over de herinrichting van openbaar groen, een bijdrage aan een scoutingactiviteit en een reactie op een concept-omgevingsprogramma over water. Volgens de rechtbank is dat vrij beperkt, zeker bij zo'n ruime doelstelling. Alleen het overleg over het groen aan het Hazepad zou als natuurwerk kunnen tellen, maar daarbij werden boomsoorten gewijzigd met het oog op zonnepanelen, wat vooral de bewoners diende. De informatieavond over grondwater was vooral gericht op wateroverlast voor bewoners. De overige activiteiten zag de rechtbank niet als relevant. Dat de rechtbank niet alleen naar dassenbescherming keek maar naar alle natuurwerkzaamheden in Overhees en omgeving, veranderde daar niets aan.
De rechtbank verklaarde het beroep niet-ontvankelijk. De stichting krijgt haar griffierecht niet terug en geen vergoeding van haar proceskosten. De omgevingsvergunning voor het dassenraster blijft daarmee in stand.
Rechtbank Midden-Nederland · 12 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State wijst Woo-hoger beroep af wegens misbruik van recht door man Een man uit Noord-Brabant wilde informatie van de deken van de orde van advocaten in Oost-Brabant. Op 17 november 2022 deed hij een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo), de wet die burgers het recht geeft overheidsinformatie op te vragen. Het verzoek ging over zijn eigen hoger beroep in een eerdere zaak. Zijn eerste advocaat zou daarin zijn gevraagd de bezwaren tegen een vonnis uit te werken, en de tweede advocaat zou zijn verdediging terzijde hebben gelegd ten gunste van een eigen aanpak. Daardoor zou hij zonder raadsman hebben moeten verdedigen. De man vroeg om openbaarmaking van informatie over het vervangen van de op toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) werkende raadsman.
De deken vond het verzoek onduidelijk. Op 22 november 2022 vroeg hij de man zijn verzoek te preciseren, en de man reageerde daarop op 28 november 2022. Dat bleek niet genoeg. Een telefoontje om het verzoek te verduidelijken lukte niet, waarna de deken de man vroeg zelf te bellen. Hij reageerde op 13 december 2022 per brief. Bij besluit van 16 december 2022 nam de deken het verzoek niet in behandeling, omdat de man zijn verzoek onvoldoende had gepreciseerd. Het bezwaar daartegen verklaarde de deken op 30 januari 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 21 juni 2024 ongegrond. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk geformuleerd. De man had meerdere keren de kans gekregen het te verduidelijken, maar had dat niet gedaan en had geweigerd te bellen. De deken had hem volgens de rechtbank voldoende geholpen en hoefde het verzoek dus niet te behandelen.
In hoger beroep betoogde de man dat zijn verzoek wel duidelijk genoeg was en de deken het in behandeling had moeten nemen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam daar niet aan toe. Zij oordeelde ambtshalve, dus zonder dat een partij daarom had gevraagd, dat de man misbruik maakt van het recht om hoger beroep in te stellen. De Afdeling verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van de man. Daarin had zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij herhaaldelijk dezelfde verzoeken doet, veel kansloze klachten indient en evenzoveel procedures voert, onduidelijke processtukken indient en niet meewerkt. Het procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. De man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep daarom niet-ontvankelijk. De inhoud van het Woo-verzoek is niet beoordeeld, dus de uitspraak van de rechtbank blijft staan. De deken hoeft de proceskosten van de man niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Hoge Raad verwerpt cassatieberoep van Anthevast tegen UVM in verzekeringsgeschil Anthevast, een bedrijf uit Huissen, en verzekeraar UVM uit Hoogeveen liggen met elkaar overhoop in een civiel geschil. De uitspraak zelf vertelt niet waar dat geschil precies over gaat. Het begon in 2023 bij de rechtbank Gelderland, die op 7 juni 2023 en 22 november 2023 vonnissen wees. Anthevast ging vervolgens in hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat op 9 april 2024 en 15 juli 2025 arresten wees. Over die laatste uitspraak legde Anthevast de zaak voor aan de Hoge Raad.
In cassatie dient het niet om de zaak opnieuw te beoordelen. De Hoge Raad kijkt alleen of het hof het recht goed heeft toegepast en zijn beslissing voldoende heeft onderbouwd. Anthevast voerde daarover klachten aan tegen het arrest van het hof van 15 juli 2025. UVM diende een verweerschrift in en vroeg om verwerping van het beroep. Beide partijen lieten hun standpunt toelichten door hun advocaten, en UVM ook door D.D. Markvoort.
Advocaat-Generaal B.F. Assink, die de Hoge Raad vooraf adviseert, concludeerde op 11 september 2026 tot verwerping van het cassatieberoep. De advocaten van Anthevast reageerden schriftelijk op die conclusie.
De Hoge Raad oordeelt dat de klachten van Anthevast niet tot vernietiging van het arrest kunnen leiden. Een uitgebreide motivering geeft hij niet. Dat hoeft ook niet, want voor de beoordeling van de klachten was geen antwoord nodig op vragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. In zo'n geval mag de Hoge Raad volstaan met de vaststelling dat de klachten niet slagen, op grond van artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie.
De Hoge Raad verwerpt daarom het beroep. Het arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 15 juli 2025 blijft daarmee in stand. Anthevast moet de kosten van de cassatieprocedure betalen: € 8.508 aan verschotten en € 2.200 aan salaris voor de advocaat van UVM. Betaalt Anthevast dit niet binnen veertien dagen, dan komt daar wettelijke rente bij.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Raad van State laat Putter parkeerplan supermarkt in stand en kent € 1.500 toe voor trage procedure In het centrum van Putten komt op de plek van een woonwinkel aan de Gervenhof een nieuwe supermarkt, met daarboven 16 appartementen. Daarnaast komt er een gebouw met 12 appartementen en aan de Achterstraat 77 een kringloopwinkel. De gemeenteraad stelde daarvoor op 25 mei 2023 het bestemmingsplan 'Gervenhof & Dorpsstraat e.o.' vast. Een omwonende en twee bedrijven uit Putten en Hooglanderveen vreesden voor parkeeroverlast en gingen in beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De Afdeling vond in een tussenuitspraak van 11 februari 2026 dat de raad niet goed had onderbouwd dat er geen parkeeroverlast zou komen. De parkeerbalans ging nog uit van vijf parkeerplaatsen die moeten verdwijnen om vrachtwagens bij de supermarkt te kunnen laten laden en lossen. Ook was niet publiekrechtelijk vastgelegd dat 16 parkeerplaatsen onder de Plus, die eigendom zijn van de ontwikkelaar, voor de nieuwe functies gebruikt mogen worden. De raad kreeg 16 weken om dit gebrek te herstellen.
Bij besluit van 28 mei 2026 paste de raad het plan aan. De planregel over parkeren verwijst nu naar de gemeentelijke parkeernorm, de toelichting is herschreven en er is een nieuw parkeeronderzoek van Sweco en de nota parkeernormen Putten 2024 aan de planstukken toegevoegd. Bij de bestemmingen is bovendien vastgelegd dat het om parkeervoorzieningen 'met een openbaar karakter' gaat. De beroepen gelden van rechtswege ook tegen dit herstelbesluit.
De appellanten voerden aan dat de onderzoeksgegevens niet te controleren waren. De parkeertelling uit 2023 was volgens hen gedateerd en niet ingezien, en het was onduidelijk welke bouwvergunningen in de correctie voor de extra parkeerdruk waren verwerkt. De raad legde daarna het volledige onderzoek uit 2023 over, met een overzicht per parkeersectie en een toelichting op de verleende vergunningen. Volgens de Afdeling zijn de gegevens daarmee voldoende te controleren. Door de herinrichting vervallen 6 parkeerplaatsen en komen er 40 bij, per saldo 34 extra, met rekening voor laden en lossen. Ontwikkelingen die nog niet vergund en niet concreet waren, hoefde de raad niet mee te nemen.
Ook het betoog over de loopafstanden slaagde niet. De nota gaat ervan uit dat parkeerplaatsen in het centrum binnen acceptabele loopafstand liggen. Volgens het onderzoek blijft de parkeerbezetting in de secties dichtbij de Plus op alle onderzoeksmomenten onder 85 procent, ook na toevoeging van het plan, en die secties liggen veel dichterbij dan 600 meter. Een foutje in het aanwezigheidspercentage veranderde dat niet: de bezetting op zaterdagmiddag stijgt daardoor met één procentpunt. Het cijfer van 87 procent van een van de appellanten rekende ontwikkelingen mee die de raad niet hoefde mee te nemen.
De Afdeling oordeelt dat de raad het gebrek heeft hersteld. De beroepen tegen het oorspronkelijke besluit zijn gegrond en dat besluit wordt vernietigd, maar de rechtsgevolgen blijven in stand, behalve voor zover het door het herstelbesluit is gewijzigd. De beroepen tegen het herstelbesluit zijn ongegrond. De raad moet de proceskosten van beide appellanten vergoeden, elk € 1.868, en het griffierecht van € 365 en € 184 terugbetalen.
De procedure duurde sinds de ontvangst van het beroepschrift op 27 juli 2023 een jaar en vier maanden te lang. De Afdeling kent de twee bedrijven samen € 1.500 schadevergoeding toe: € 656,25 van de Staat en € 843,75 van de raad. Omdat zij samen procedeerden, kregen zij niet elk een bedrag. Daarnaast vergoeden de Staat en de raad elk € 233,50 aan proceskosten voor het schadeverzoek.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht