Raad van State: ouderschuld van € 41.684 niet over te nemen bij toeslagenhersteloperatie Een vrouw die gedupeerd is in de toeslagenaffaire leende € 41.684 van haar ouders. Op papier staat die lening in een onderhandse overeenkomst: een gewone schriftelijke afspraak zonder notaris. Daarin staat dat het bedrag uiterlijk op 1 december 2037 moet zijn afgelost. Aflossingstermijnen zijn er niet. De vrouw wilde dat de overheid deze schuld zou overnemen als onderdeel van het herstel van de schade die zij door de toeslagenaffaire opliep.
De Belastingdienst/Toeslagen weigerde dat bij besluit van 22 juli 2024. Het bezwaar daartegen verklaarde de minister van Financiën op 18 februari 2025 ongegrond. Volgens de minister voldoet de schuld niet aan de voorwaarden van de Wet hersteloperatie toeslagen: de lening is niet vastgelegd in een notariële akte en niet gebleken is dat de schuld vóór 1 juni 2021 opeisbaar was.
De rechtbank Amsterdam gaf de minister op 29 augustus 2025 gelijk. Zij overwoog dat de eindtermijn van 2037 nog niet is verstreken en dat er daarom geen achterstallige betalingen of opeisbare termijnbedragen zijn. Ook was niet gebleken dat de vrouw vóór 1 juni 2021 achterliep met de rente. Haar beroep op het gelijkheidsbeginsel strandde. De regeling is er niet om gedupeerden van elke betalingsverplichting te bevrijden, maar om te voorkomen dat zij worden geconfronteerd met incassomaatregelen. Het onderscheid tussen ouders met en zonder betalingsachterstand op 1 juni 2021 is volgens de wetgever gerechtvaardigd.
De vrouw ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 29 augustus 2025. Haar gronden herhaalden grotendeels wat zij al bij de rechtbank had aangevoerd, en zij gaf niet aan waarom de motivering van de rechtbank onjuist of onvolledig zou zijn. Dat haar vader mondeling zou hebben aangemaand tot betaling, vond de Afdeling onvoldoende zonder nadere stukken om te bewijzen dat de schuld opeisbaar was.
De vrouw verwees op de zitting ook naar een uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 5 februari 2024. Daarin was geoordeeld dat het vereiste van een notariële akte buiten toepassing kon blijven. De Afdeling volgde dat niet: de wetgever heeft dit vereiste bewust in de wet opgenomen. Bovendien zou het niet-tegenwerpen van het aktevereiste haar niet baten, omdat dan nog steeds de eis van opeisbaarheid niet is gehaald.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De schuld van € 41.684 aan de ouders wordt dus niet overgenomen. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Hoge Raad: belastingrechter onbevoegd bij uitblijven beslissing op uitstel van betaling Een belastingschuldige kreeg een naheffingsaanslag in de motorrijtuigenbelasting opgelegd en vroeg uitstel van betaling. Dat verzoek werd afgewezen. Hij stelde daarop administratief beroep in bij de directeur van de Belastingdienst, maar ook daarop kwam geen tijdige beslissing. Ook de ontvanger liet na tijdig te beslissen op zijn verzoek om uitstel van betaling van de aanslag, de invorderingsrente en de betekeningskosten. De man stapte naar de belastingrechter en eiste daarnaast dwangsommen wegens het uitblijven van die beslissingen.
De rechtbank Zeeland-West-Brabant verklaarde zich bij uitspraak van 17 juli 2023 onbevoegd. Het verzet van de man daartegen verklaarde de rechtbank ongegrond. Volgens de rechtbank moet een belastingschuldige zich in dit soort gevallen tot de burgerlijke rechter wenden. De man ging in cassatie, rechtstreeks bij de Hoge Raad. Het arrest is gewezen in sprongcassatie tegen de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 4 juni 2024.
De Hoge Raad legt uit hoe het stelsel van rechtsbescherming in elkaar zit. Beslissingen over uitstel van betaling worden genomen op grond van de Invorderingswet 1990. De Algemene wet bestuursrecht sluit beroep bij de bestuursrechter tegen zulke besluiten uit, behalve voor enkele uitzonderingen die hier niet gelden. Dat het Belastingdienst-beleid administratief beroep toestaat, verandert daar niets aan. Een beslissing van de ontvanger over uitstel van betaling is ook geen voor bezwaar vatbare beschikking op grond van een belastingwet, omdat de Invorderingswet 1990 niet de heffing van een rijksbelasting regelt. Daarom kan de belastingrechter er geen beroep over behandelen. Dat geldt ook voor beroep tegen het niet tijdig nemen van zo'n beslissing.
Ook de gevraagde dwangsommen leveren niets op. De regeling over dwangsommen bij niet tijdig beslissen is bij de invordering van belastingen niet van toepassing en een andere wettelijke grondslag ontbreekt.
De man betoogde dat dit stelsel in strijd is met het recht op toegang tot een onafhankelijke rechter, zoals beschermd door artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De Hoge Raad wijst dat af. De belastingschuldige kan zich tot de burgerlijke rechter wenden, ook om een tijdige beslissing af te dwingen. Er ontbreekt dus geen voorziening in rechte. De Hoge Raad ziet ook geen reden om vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen. De inrichting van de rechtsbescherming valt onder de procedurele autonomie van de lidstaten, mits de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid zijn gewaarborgd. Dat is hier het geval, omdat de burgerlijke rechter niet minder bevoegd is bij vorderingen op basis van het Unierecht dan bij vorderingen op basis van nationaal recht.
Belanghebbende vroeg ook om een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn in cassatie. Het cassatieberoep is ingesteld op 22 juli 2024. De redelijke termijn is met niet meer dan zes maanden overschreden. Omdat het financiële belang minder dan € 1.000 bedraagt en de overschrijding minder dan twaalf maanden is, volstaat de Hoge Raad met de constatering dat de termijn is overschreden. Een schadevergoeding krijgt de man niet.
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie ongegrond en veroordeelt niemand in de proceskosten.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad verklaart cassatieberoep niet-ontvankelijk: griffierecht van BV niet betaald Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een uitspraak in een belastingzaak betaalde het verschuldigde griffierecht niet. Daardoor kwam de Hoge Raad niet aan de inhoud van het beroep toe. De vraag in deze zaak was of het bedrijf het griffierecht terecht niet had betaald, omdat het vooraf betalen ervan in strijd zou zijn met het Europese recht.
Het beroep in cassatie richtte zich tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. De Belastingkamer van de Hoge Raad had de B.V. bij aangetekende brief van 26 juni 2026 laten weten dat griffierecht verschuldigd was en daarvoor vier weken de tijd gegeven. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht werd niet betaald.
Op 28 juli 2026 kreeg het bedrijf via het digitale dossier alsnog de gelegenheid uit te leggen waarom het niet had betaald. Daarvan maakte het gebruik met een brief van 25 augustus 2026. Het bedrijf stelde dat het op straffe van niet-ontvankelijkheid vooraf moeten betalen van griffierecht zich niet verhoudt met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52. Dat artikel waarborgt het recht op toegang tot de rechter. Volgens het bedrijf zou het Hof van Justitie van de Europese Unie oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep, omdat dat evenrediger is dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom prejudiciële vragen aan dat Hof moeten stellen.
De Hoge Raad volgde dat niet. Wat het bedrijf aanvoerde, geeft geen reden om aan te nemen dat het niet in verzuim was. De Hoge Raad verwees naar zijn arrest van 12 juni 2026, waarin hij uitlegde waarom hij geen aanleiding ziet om prejudiciële vragen te stellen. Omdat het griffierecht niet was betaald, moest het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard. Proceskosten werden niet toegewezen.
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie van het bedrijf niet-ontvankelijk en veroordeelt niemand in de proceskosten.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad verklaart cassatie van bv niet-ontvankelijk: griffierecht niet betaald, geen prejudiciële vragen Een bv uit de belastingsector ging in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam en betaalde het griffierecht niet. De Hoge Raad kwam daardoor niet toe aan de inhoud van het beroep.
De griffier van de Hoge Raad wees de bv op 26 juni 2026 bij aangetekende brief op het verschuldigde griffierecht en gaf vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL is de brief afgeleverd op het door de bv opgegeven adres. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 28 juli 2026 kreeg de bv via het digitale dossier alsnog de kans uit te leggen waarom ze niet had betaald. Daarvan maakte ze gebruik met een brief van 25 augustus 2026.
In die brief stelt de bv dat het niet-ontvankelijk verklaren van een cassatieberoep bij onbetaald griffierecht in strijd is met het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, zoals vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (artikel 47 in samenhang met artikel 52). Volgens de bv zou het Hof van Justitie van de Europese Unie oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep, omdat dat evenrediger is dan de vooraf te betalen heffing uit artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De bv vond dat de Hoge Raad daarover vragen aan het Hof van Justitie moest voorleggen.
De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de bv aanvoert levert geen reden op om aan te nemen dat zij niet in verzuim was. De Hoge Raad verwijst naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026, waarin hij uitlegt waarom hij geen aanleiding ziet om zulke prejudiciële vragen te stellen. Daarom is het beroep op grond van artikel 8:41, zesde lid, Awb niet-ontvankelijk.
De Hoge Raad veroordeelt niemand in de proceskosten. De uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026 blijft daarmee in stand, omdat de Hoge Raad de inhoud van het beroep niet heeft beoordeeld.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Raad van State: echtpaar krijgt € 500 extra voor te trage toeslagenprocedure, hoger beroep ongegrond Een echtpaar uit [woonplaats] kreeg tussen 2019 en 2021 te maken met herberekeningen van hun zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De Dienst Toeslagen stelde de bedragen steeds opnieuw vast omdat hun toetsingsinkomen veranderde. De man en de vrouw vonden dat de Dienst daarbij van te hoge inkomensgegevens uitging, omdat er geen rekening zou zijn gehouden met aftrekposten. Ze maakten bezwaar, kregen nul op het rekest en gingen in beroep.
De Dienst Toeslagen gebruikt voor zijn berekeningen de inkomensgegevens zoals de inspecteur van de inkomstenbelasting die heeft vastgelegd in de Basisregistratie Inkomen. Die gegevens zijn leidend: verandert de Belastingdienst het inkomen, dan wordt de toeslag automatisch opnieuw berekend. De rechtbank Den Haag verklaarde de beroepen op 13 maart 2024 ongegrond. Wie het niet eens is met de vastgestelde inkomens, moet daarvoor bij de belastingrechter zijn, want de Dienst Toeslagen en de inspecteur zijn aparte bestuursorganen met eigen bevoegdheden. Wel kende de rechtbank een vergoeding van € 1.000 toe, omdat de redelijke termijn met negen maanden was overschreden.
Het echtpaar ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hun grond over rente die in strijd zou zijn met hun geloofsovertuiging trokken ze op de zitting in. De man stelde verder dat hij in het Fraude Signalering Voorziening-systeem (FSV) als fraudeur is geregistreerd, waardoor zijn inkomen te hoog zou worden vastgesteld. Volgens de Afdeling hoort die klacht bij de belastingrechter en niet in deze procedure tegen de Dienst Toeslagen. De Afdeling wees ook de stelling af dat er dwangsommen verschuldigd zouden zijn voor het niet tijdig beslissen op bezwaar: het echtpaar had geen ingebrekestelling gestuurd en de Dienst had op alle bezwaren beslist.
Ook over de schadevergoeding voor de te lange procedure kreeg het echtpaar geen gelijk. Het stelde dat het voor elk van de acht bezwaren en voor het jaar 2019 apart een vergoeding zou moeten krijgen. De Afdeling volgde de rechtbank dat alle zaken om dezelfde vraag draaien, namelijk of de Dienst van de juiste inkomensgegevens is uitgegaan. Het echtpaar heeft daardoor maar eenmaal spanning en frustratie ondervonden. Door gezamenlijk te procederen hebben beiden de voor- en nadelen van de procedure kunnen delen. De Afdeling hanteert dan eenmaal het tarief van € 500 per half jaar overschrijding. Ook de verletkosten (kosten van tijdverzuim voor het bijwonen van de zitting) bleven op twee uur tegen het minimale uurtarief staan, omdat het echtpaar geen specificatie had overgelegd.
Maar de procedure in hoger beroep duurde zelf ook lang. De Afdeling telde vanaf de ontvangst van het eerste bezwaarschrift op 25 juni 2021 en kwam voor de hele procedure, bestaande uit bezwaar en twee rechterlijke instanties, uit op een overschrijding van 17 maanden van de redelijke termijn van vier jaar. Dat levert € 1.500 op. Omdat het echtpaar al € 1.000 van de rechtbank kreeg, wijst de Afdeling een aanvullende vergoeding van € 500 toe.
De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het hoger beroep ongegrond. De Staat der Nederlanden (de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) moet het echtpaar een schadevergoeding van € 500 betalen; betaling aan een van beiden bevrijdt de Staat. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht