Rechtbank verbeurdverklaart € 227.735 uit kluis van overleden moeder, dochter krijgt geen straf voor schuldwitwassen In een gehuurde kluis lag een bedrag van € 227.735 aan contant geld, grotendeels in coupures van € 100 en € 200. Het geld was van een vrouw die bij leven werd verdacht van witwassen en overleed voordat haar eigen strafzaak was afgerond. Haar dochter erfde de nalatenschap. Daarom stond zij nu zelf terecht, op verdenking van witwassen van dat geldbedrag.
De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, wees eerst een beroep op de onschuldpresumptie af. De verdediging vond dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk moest zijn. De moeder was bij leven vervolgd, die vervolging eindigde door haar overlijden en haar schuld is dus nooit vastgesteld. Een oordeel dat het geld uit misdrijf komt, zou volgens de verdediging toch neerkomen op een schuldoordeel over haar. De rechtbank zag dat anders. Volgens een recent arrest van de Hoge Raad hoeft de rechter bij witwassen alleen vast te stellen dat het geld als zodanig uit enig misdrijf afkomstig is, en niet of de erflater daar zelf een strafrechtelijk verwijt van kan worden gemaakt.
Over de herkomst van het geld volgde de rechtbank een vast stappenplan voor witwassen zonder bekend misdrijf. Een concreet misdrijf waarmee het geld was verdiend, kwam niet naar voren. Wel was er een vermoeden van witwassen: het ging om een groot contant bedrag, grotendeels in grote coupures, bewaard in een externe kluis, zonder dat uit beroep of bedrijf bleek waarom iemand zoveel contant geld nodig had. De verklaring dat het spaargeld van de moeder was, was maar voor een deel concreet en te controleren. De moeder noemde bovendien wisselende bedragen voor wat zij had opgenomen.
Het Openbaar Ministerie onderzocht die verklaring. Van haar bankrekeningen was sinds 2002 ruim € 50.000 contant opgenomen. In de aangiftes inkomstenbelasting over 2010 tot en met 2021 stond geen contant vermogen of contant inkomen. Nagenoeg alle opgegeven inkomsten kwamen giraal binnen. Bankbiljetten van € 50 van een serie die pas na april 2017 is uitgegeven, vertegenwoordigden € 17.100, terwijl na die datum slechts € 5.200 contant was opgenomen. De rechtbank vond ook vragen te stellen bij een verklaring uit 2005 over € 65.350 dat de moeder bij haar ouders had gestald en contant terugkreeg, onder meer omdat datums niet klopten en een verband met het geld in de kluis ontbrak. Zelfs als alles ten gunste van de verdachte werd aangenomen, bleef ruim € 112.000 over waarvoor geen verifieerbare bron was aangedragen. De rechtbank oordeelde dat het niet anders kan dan dat het volledige bedrag uit enig misdrijf afkomstig is.
De dochter had het geld voorhanden en had het verworven door de nalatenschap op 13 december 2023 beneficiair te aanvaarden en door klaagschriften in te dienen om het beslag op te heffen en het geld aan haar terug te geven. Opzet kon de rechtbank niet bewijzen, dus volgde vrijspraak van opzetwitwassen. Zij had wel redelijkerwijs moeten vermoeden dat het geld uit misdrijf kwam. Het Openbaar Ministerie had haar op 9 oktober 2023 een brief overhandigd dat de nalatenschap mogelijk voorwerpen uit misdrijf bevatte. Zij kende de omvang van het bedrag en wist dat het onderwerp was van een witwasverdenking in de zaak tegen haar moeder. Ook had zij zelf gezien dat er meerdere enveloppen in de kluis lagen. Zo kwam de rechtbank tot schuldwitwassen.
De officieren van justitie eisten een geldboete van € 20.000. De rechtbank legde geen straf op. Zij woog zwaar mee dat de verdachte het geld als erfgename van haar moeder kreeg, dat het strafrechtelijk onderzoek naar haar moeder grote impact op haar had en dat zij nog altijd de gevolgen ervan ondervindt. Zij heeft geen strafblad en de rechtbank begreep dat zij de erfenis aanvaardde omdat afstand doen voelde als een erkenning van de schuld van haar moeder. Een straf diende volgens de rechtbank geen redelijk doel, en met de verbeurdverklaring van het geld werd een bestaande onrechtmatigheid voldoende rechtgezet.
De rechtbank verklaarde schuldwitwassen bewezen, sprak de verdachte vrij van opzetwitwassen, paste artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht toe en legde geen straf of maatregel op. Het in beslag genomen bedrag van € 227.735 werd verbeurdverklaard.
Rechtbank Oost-Brabant · 6 november 2026
Strafrecht Hof verklaart klacht over notariële volmacht moeder deels ontvankelijk, maar ongegrond Een man diende een tuchtklacht in tegen drie notarissen over de manier waarop zij de volmacht en het testament van zijn hoogbejaarde moeder hadden behandeld. Zijn vader had in 2010 bij een van de notarissen een volmacht laten passeren waarin hij zelf als eerste gevolmachtigde was benoemd en een aan het notariskantoor gelieerde stichting als reservegevolmachtigde. Na het overlijden van de vader in februari 2024 verklaarde een arts, op verzoek van een van de notarissen, dat de moeder wilsbekwaam was. Op basis daarvan passeerde de kandidaat-notaris in oktober 2024 een gewijzigd testament van de moeder.
Kort daarna wees de kantonrechter een verzoek van de zoon tot onderbewindstelling van zijn moeder af, omdat zij voldoende in staat werd geacht haar eigen wil te bepalen. Een maand later passeerde een andere notaris een gewijzigde volmacht (levenstestament) waarin de broer van de klager als enige gevolmachtigde werd aangewezen. De klager vermoedde dat dit alles onder invloed van zijn broer was gebeurd en verwijt de notarissen dat zij de wilsbekwaamheid van zijn moeder onvoldoende hadden onderzocht, de oude volmacht uit 2010 nooit formeel hadden herroepen en hem geen duidelijkheid gaven over hun handelwijze. Ook stelde hij vragen over een gesprek met de kandidaat-notaris waarbij op een scherm het programma MS Teams te zien was, en vroeg hij zich af of dat gesprek werd opgenomen.
De kamer voor het notariaat in het ressort Den Haag verklaarde de klacht op 10 december 2025 niet-ontvankelijk, omdat de klager geen enig redelijk belang had bij de klacht: hij kon niet als vertegenwoordiger van zijn moeder optreden, zij had zelf kunnen klagen als zij dat had gewild, en zijn belang als toekomstig mede-erfgenaam van zijn vader werd niet geraakt door wat de notarissen met de volmacht en het testament van zijn moeder hadden gedaan. De klager ging tegen die beslissing in beroep bij het gerechtshof Amsterdam.
Het hof onderschreef het oordeel van de kamer dat de klager niet als vertegenwoordiger van zijn moeder kan worden aangemerkt, nu een volmacht van haar ontbreekt en zij zelf een klacht had kunnen indienen. Ook het argument dat de klager namens het algemeen belang van integere notariële dienstverlening klaagde, was volgens het hof niet genoeg om hem als belanghebbende aan te merken. Voor het grootste deel van de klacht bleef de klager dus niet-ontvankelijk. Anders dan de kamer vond het hof echter dat de klager wel een eigen, persoonlijk belang had bij het onderdeel van de klacht dat ging over de manier waarop de notarissen met hem hadden gecommuniceerd, omdat dat hemzelf betrof en niet zijn moeder. Dat deel van de klacht was dus wel ontvankelijk.
Inhoudelijk kwam het hof echter niet tot een ander oordeel dan dat de notarissen zorgvuldig hadden gehandeld. Uit de stukken bleek dat op vragen van de klager per e-mail steeds tijdig en inhoudelijk was gereageerd. Over het gebruik van MS Teams tijdens het gesprek op 19 februari 2025 gaf de kandidaat-notaris op de zitting een verklaring die volgens het hof voldoende weersprak dat er een opname was gemaakt. Van tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen was op dit punt dan ook niet gebleken.
Het gerechtshof Amsterdam vernietigde de beslissing van de kamer voor het notariaat, verklaarde de klacht ontvankelijk voor zover het ging om de bejegening van en communicatie met de klager, verklaarde de klacht voor het overige niet-ontvankelijk, en oordeelde het ontvankelijke deel van de klacht ongegrond.
Gerechtshof Amsterdam · 22 september 2026
Civiel Recht Rechtbank: erfstelling partner blijft staan ondanks einde samenwoning Een man uit Overijssel benoemde in 2011 zijn partner tot enig erfgenaam, op de dag dat zij gingen samenwonen en een samenlevingscontract sloten. In zijn testament stond dat die erfstelling zou vervallen als de gemeenschappelijke huishouding vóór zijn overlijden was beëindigd. Hij overleed op 30 maart 2025. Zijn broer en twee zussen vonden dat zij erfgenamen waren, omdat hij en zijn partner al jaren niet meer samenwoonden.
De samenwoning eindigde ergens in 2020. Op 19 oktober 2020 beëindigde de man ook de levensverzekering die bij de samenleving hoorde. Daarna hadden hij en zijn partner een latrelatie, een relatie waarin ze apart wonen, tot aan zijn overlijden. De notaris vroeg advies over de uitleg van het testament en gaf daarna een verklaring van erfrecht af aan de partner. De broer en zussen wilden dat de rechter zou vaststellen dat zij de enige erfgenamen waren en dat de partner alles moest teruggeven wat zij uit de nalatenschap had ontvangen. Ook eisten zij dat zij rekening en verantwoording zou afleggen en dat de verklaring van erfrecht uit het rechtsverkeer zou verdwijnen. In een nevenprocedure vroegen zij om stukken van de notaris en bankafschriften, maar die vorderingen trokken zij in of werden ingetrokken geacht nadat de partner de afschriften had aangeboden.
De rechtbank Overijssel in Almelo bekeek wat de man met zijn testament heeft bedoeld. Daarbij telt wat hij kennelijk wilde regelen en in welke omstandigheden hij het testament maakte. Ook gebeurtenissen van ná het opmaken kunnen daarvoor bewijs leveren. De broer en zussen stelden dat de gedragingen en verklaringen van de man buiten het testament niet mochten meetellen omdat het testament duidelijk zou zijn. De rechtbank vond dat onjuist: zulke gedragingen en verklaringen mogen wel dienen om te begrijpen wat de erflater bedoelde, alleen mogen ze niet in de plaats van de tekst komen.
Uit het testament leidt de rechtbank af dat de man de erfstelling wilde laten vervallen als de relatie zou eindigen: hij noemde drie situaties, namelijk einde van de gemeenschappelijke huishouding, echtscheiding en einde van een geregistreerd partnerschap. De rechtbank vond het wel mogelijk dat hij een latrelatie niet had voorzien. Toch is aannemelijk dat hij ook dan zijn partner als erfgenaam wilde. In het testament staat namelijk niet dat de erfstelling vervalt bij einde van de 'samenwoning', maar bij einde van de 'gemeenschappelijke huishouding'. Hij stelde dus niet specifiek het samenwonen of een gezamenlijke woning als voorwaarde. Volgens de rechtbank kan een gemeenschappelijke huishouding ook bestaan als partners niet meer op één adres wonen.
Van zo'n gemeenschappelijke huishouding was hier nog steeds sprake. De man en zijn partner waren veel samen. Zij hielden hun gezamenlijke en/of rekening aan, stortten er beiden geld op en betaalden er allerlei kosten van, zoals vakanties, uitjes, abonnementen en cadeaus. Volgens de partner betaalde de man ook regelmatig contant etentjes en boodschappen. De overgelegde WhatsApp-berichten lieten volgens de rechtbank een liefdevolle relatie zien, ook na het einde van de samenwoning. De man had zijn partner zelfs ten huwelijk gevraagd en zij had ja gezegd. Uit de berichten en de vele foto's bleek bovendien dat hij intensief contact had met de kinderen en kleinkinderen van zijn partner, voor wie hij een (stief)vader en (stief)opa was. De rechtbank vond niet in te zien dat hij de erfstelling zou hebben laten vervallen alleen omdat zij niet meer samenwoonden.
De rechtbank wees alle vorderingen van de broer en zussen af. De proceskosten compenseerde zij vanwege de relatie tussen partijen: iedere partij draagt de eigen kosten. De partner blijft dus de enige erfgenaam van de overleden man.
Rechtbank Overijssel · 21 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank benoemt twee notarissen tot vereffenaar van onbeheerde nalatenschap Een man van wie de naam in de uitspraak is geanonimiseerd, overleed in 2026. Hij was geboren in 1920 en woonde laatstelijk in het arrondissement Oost-Nederland. Na zijn overlijden bleek dat er geen erfgenamen bekend zijn. Ook is er geen executeur of boedelnotaris aangewezen, zodat niemand de nalatenschap beheert.
In zo'n situatie kan de Officier van Justitie de rechter vragen een vereffenaar te benoemen. Een vereffenaar is iemand die de nalatenschap afwikkelt: hij inventariseert wat de overledene naliet, betaalt de schulden en regelt wat daarna overblijft. De Officier van Justitie in het arrondissement Oost-Nederland diende dit verzoek in bij de rechtbank Overijssel, zittingsplaats Almelo. Hij baseerde zich op artikel 4:204 lid 1 onder a van het Burgerlijk Wetboek, dat hem die bevoegdheid geeft als er geen erfgenamen zijn of als niet bekend is of die er zijn.
De rechtbank zag af van het horen of oproepen van mogelijke erfgenamen. De overledene had geen testament of andere wilsbeschikking nagelaten, en er zijn geen erfgenamen bekend. De rechtbank vond daarom ook geen reden de Officier van Justitie te laten verschijnen voor verhoor, waar die zelf ook om had verzocht.
De rechtbank in Overijssel is bevoegd, omdat de overledene zijn laatste woonplaats binnen haar rechtsgebied had. Volgens de rechtbank is het verzoek op de wet gegrond. Omdat er geen erfgenamen bekend zijn en niet is gebleken van een executeur of boedelnotaris, moet worden aangenomen dat de nalatenschap onbeheerd is.
Als vereffenaars benoemt de rechtbank mr. Jantine Alide Zomer en mr. Barbara Janette Rosette Wünsch. Beiden werken bij Het Notarieel in Hengelo. Uit een bijlage bij het verzoekschrift blijkt dat zij bereid zijn de taak op zich te nemen. De rechtbank ziet geen reden om waarborgen te bepalen.
De griffier moet de benoeming direct inschrijven in het boedelregister en aan de vereffenaars meedelen. De vereffenaars moeten de benoeming bekendmaken in de Staatscourant. De rechtbank verklaart de beschikking uitvoerbaar bij voorraad, zodat de vereffenaars direct aan de slag kunnen, ook als iemand tegen de beschikking in beroep zou gaan.
Rechtbank Overijssel · 12 oktober 2026
Civiel Recht Hof wijst bewind voor vrouw met cognitieve problemen af: levenstestament met volmacht aan kinderen volstaat Een vrouw uit Friesland kreeg begin 2024 een levenstestament, een notariële akte waarin je vooraf regelt wie je zaken overneemt als je dat zelf niet meer kunt. Haar drie kinderen kregen daarin een algehele volmacht om haar geldzaken en andere belangen te behartigen. In de akte staat ook dat deze volmacht bedoeld is om geen bewind te hoeven aanvragen. Een bewind is een beschermingsmaatregel waarbij een bewindvoerder het beheer over iemands vermogen overneemt. De vrouw sprak daarbij de voorkeur uit dat, mocht de rechter toch een bewind instellen, een van haar kinderen bewindvoerder zou worden.
In februari 2026 diende zij toch een verzoek in om een bewind in te stellen. De kantonrechter in Leeuwarden wees dat verzoek op 16 april 2026 af. Daartegen kwamen de vrouw en een tweede verzoeker in hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Zij wilden dat het hof de beschikking vernietigt en een onafhankelijke bewindvoerder benoemt, in afwijking van wat in het levenstestament staat. De drie kinderen voerden verweer. Zij vroegen het hof het hoger beroep af te wijzen en, als het daar niet op in zou gaan, de vrouw apart te horen om haar werkelijke wil vast te stellen.
Tussen partijen was niet in geschil dat de vrouw haar vermogensrechtelijke belangen zelf niet meer kan behartigen. Het geschil ging over de vraag of daarvoor een bewind nodig is. Het hof benadrukt dat een bewind een uiterste redmiddel is. Beschermingsmaatregelen moeten proportioneel zijn en mogen niet ingrijpender zijn dan nodig. Het hof moest dus afwegen of de regeling in het levenstestament volstaat.
Dat is volgens het hof het geval. Uit de stukken en wat er op de zitting is besproken blijkt niet dat de kinderen hun bevoegdheden misbruiken. Dat er sprake zou zijn van financieel wanbeheer, is evenmin gebleken. De kinderen hebben op grond van de volmacht verschillende financiële zaken voor hun moeder geregeld, zoals de afwikkeling van de nalatenschap van haar overleden man. Het hof ziet het levenstestament daarom als een beschermende maatregel met voldoende waarborgen, zodat niet hoeft te worden teruggevallen op een wettelijk bewind.
Over de wil van de vrouw maakt het hof een aanvullende opmerking. Zij is ook op de zitting gehoord, buiten aanwezigheid van de andere partijen, en verklaarde steeds wisselend over wie haar geldzaken moet behartigen. Soms wil zij dat haar kinderen dit blijven doen, dan weer wil zij een neutrale bewindvoerder. Wil zij niet langer dat haar kinderen dit doen, dan is volgens het hof de aangewezen weg om het levenstestament bij de notaris te wijzigen of in te trekken. Dat heeft zij tot nu toe niet gedaan.
De vrouw is tijdens haar verblijf in een revalidatiekliniek, van eind december 2024 tot eind februari 2025, onderzocht door een geriater en in maart 2026 door een specialist ouderengeneeskunde. Daarbij is vastgesteld dat zij cognitieve problemen heeft en de gevolgen van haar keuzes niet goed meer overziet. Als zij het levenstestament wil laten aanpassen, zal de notaris volgens het hof moeten beoordelen of haar cognitieve vermogens daarvoor nog toereikend zijn.
Het hof bekrachtigt de beschikking van de kantonrechter van 16 april 2026 en wijst het meer of anders verzochte af. Er komt dus geen bewind en geen onafhankelijke bewindvoerder, en de kinderen blijven als gevolmachtigden de geldzaken van hun moeder regelen.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 13 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht