Raad van State: echtpaar krijgt € 500 extra voor te trage toeslagenprocedure, hoger beroep ongegrond Een echtpaar uit [woonplaats] kreeg tussen 2019 en 2021 te maken met herberekeningen van hun zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De Dienst Toeslagen stelde de bedragen steeds opnieuw vast omdat hun toetsingsinkomen veranderde. De man en de vrouw vonden dat de Dienst daarbij van te hoge inkomensgegevens uitging, omdat er geen rekening zou zijn gehouden met aftrekposten. Ze maakten bezwaar, kregen nul op het rekest en gingen in beroep.
De Dienst Toeslagen gebruikt voor zijn berekeningen de inkomensgegevens zoals de inspecteur van de inkomstenbelasting die heeft vastgelegd in de Basisregistratie Inkomen. Die gegevens zijn leidend: verandert de Belastingdienst het inkomen, dan wordt de toeslag automatisch opnieuw berekend. De rechtbank Den Haag verklaarde de beroepen op 13 maart 2024 ongegrond. Wie het niet eens is met de vastgestelde inkomens, moet daarvoor bij de belastingrechter zijn, want de Dienst Toeslagen en de inspecteur zijn aparte bestuursorganen met eigen bevoegdheden. Wel kende de rechtbank een vergoeding van € 1.000 toe, omdat de redelijke termijn met negen maanden was overschreden.
Het echtpaar ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hun grond over rente die in strijd zou zijn met hun geloofsovertuiging trokken ze op de zitting in. De man stelde verder dat hij in het Fraude Signalering Voorziening-systeem (FSV) als fraudeur is geregistreerd, waardoor zijn inkomen te hoog zou worden vastgesteld. Volgens de Afdeling hoort die klacht bij de belastingrechter en niet in deze procedure tegen de Dienst Toeslagen. De Afdeling wees ook de stelling af dat er dwangsommen verschuldigd zouden zijn voor het niet tijdig beslissen op bezwaar: het echtpaar had geen ingebrekestelling gestuurd en de Dienst had op alle bezwaren beslist.
Ook over de schadevergoeding voor de te lange procedure kreeg het echtpaar geen gelijk. Het stelde dat het voor elk van de acht bezwaren en voor het jaar 2019 apart een vergoeding zou moeten krijgen. De Afdeling volgde de rechtbank dat alle zaken om dezelfde vraag draaien, namelijk of de Dienst van de juiste inkomensgegevens is uitgegaan. Het echtpaar heeft daardoor maar eenmaal spanning en frustratie ondervonden. Door gezamenlijk te procederen hebben beiden de voor- en nadelen van de procedure kunnen delen. De Afdeling hanteert dan eenmaal het tarief van € 500 per half jaar overschrijding. Ook de verletkosten (kosten van tijdverzuim voor het bijwonen van de zitting) bleven op twee uur tegen het minimale uurtarief staan, omdat het echtpaar geen specificatie had overgelegd.
Maar de procedure in hoger beroep duurde zelf ook lang. De Afdeling telde vanaf de ontvangst van het eerste bezwaarschrift op 25 juni 2021 en kwam voor de hele procedure, bestaande uit bezwaar en twee rechterlijke instanties, uit op een overschrijding van 17 maanden van de redelijke termijn van vier jaar. Dat levert € 1.500 op. Omdat het echtpaar al € 1.000 van de rechtbank kreeg, wijst de Afdeling een aanvullende vergoeding van € 500 toe.
De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het hoger beroep ongegrond. De Staat der Nederlanden (de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) moet het echtpaar een schadevergoeding van € 500 betalen; betaling aan een van beiden bevrijdt de Staat. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Hoge Raad verklaart cassatieberoep niet-ontvankelijk: griffierecht niet betaald, EU-bezwaar baat niet Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een belastinguitspraak, heeft zijn beroep niet laten behandelen omdat het het griffierecht niet betaalde. Het bedrijf vond dat het verplicht vooraf betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, in strijd is met het Europese recht. De Hoge Raad ziet dat anders en verklaart het beroep niet-ontvankelijk.
Het beroep richtte zich tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. In cassatie legt de Hoge Raad alleen vragen over de toepassing van het recht voor, en wie dat wil, moet daarvoor griffierecht betalen. De griffier stuurde het bedrijf op 26 juni 2026 een aangetekende brief met de aanmaning om het griffierecht binnen vier weken te voldoen. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht bleef onbetaald.
Op 28 juli 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier, waarmee het bedrijf de kans kreeg uit te leggen waarom het niet had betaald. Het bedrijf diende daarop op 25 augustus 2026 een brief in via het webportaal van de Hoge Raad. Daarin stelde het dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, als voorwaarde voor behandeling van een cassatieberoep, zich niet verhoudt met het recht op een doeltreffende voorziening in rechte uit artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Het bedrijf meende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep, omdat dat evenrediger zou zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie moeten stellen.
De Hoge Raad volgt dat niet. Wat het bedrijf aanvoert, is geen reden om aan te nemen dat het niet in verzuim was. De Hoge Raad verwijst naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026 en ziet op de gronden uit de rechtsoverwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van dat arrest geen aanleiding om vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen.
Daarmee staat vast dat het griffierecht niet is betaald en dat het bedrijf daarvoor geen aanvaardbare verklaring heeft gegeven. Op grond van artikel 8:41, lid 6, Awb moet het beroep in cassatie dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie van het bedrijf daarom niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgt niet.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad: belastingrechter onbevoegd bij uitblijven beslissing op uitstel van betaling Een belastingschuldige kreeg een naheffingsaanslag in de motorrijtuigenbelasting opgelegd en vroeg uitstel van betaling. Dat verzoek werd afgewezen. Hij stelde daarop administratief beroep in bij de directeur van de Belastingdienst, maar ook daarop kwam geen tijdige beslissing. Ook de ontvanger liet na tijdig te beslissen op zijn verzoek om uitstel van betaling van de aanslag, de invorderingsrente en de betekeningskosten. De man stapte naar de belastingrechter en eiste daarnaast dwangsommen wegens het uitblijven van die beslissingen.
De rechtbank Zeeland-West-Brabant verklaarde zich bij uitspraak van 17 juli 2023 onbevoegd. Het verzet van de man daartegen verklaarde de rechtbank ongegrond. Volgens de rechtbank moet een belastingschuldige zich in dit soort gevallen tot de burgerlijke rechter wenden. De man ging in cassatie, rechtstreeks bij de Hoge Raad. Het arrest is gewezen in sprongcassatie tegen de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 4 juni 2024.
De Hoge Raad legt uit hoe het stelsel van rechtsbescherming in elkaar zit. Beslissingen over uitstel van betaling worden genomen op grond van de Invorderingswet 1990. De Algemene wet bestuursrecht sluit beroep bij de bestuursrechter tegen zulke besluiten uit, behalve voor enkele uitzonderingen die hier niet gelden. Dat het Belastingdienst-beleid administratief beroep toestaat, verandert daar niets aan. Een beslissing van de ontvanger over uitstel van betaling is ook geen voor bezwaar vatbare beschikking op grond van een belastingwet, omdat de Invorderingswet 1990 niet de heffing van een rijksbelasting regelt. Daarom kan de belastingrechter er geen beroep over behandelen. Dat geldt ook voor beroep tegen het niet tijdig nemen van zo'n beslissing.
Ook de gevraagde dwangsommen leveren niets op. De regeling over dwangsommen bij niet tijdig beslissen is bij de invordering van belastingen niet van toepassing en een andere wettelijke grondslag ontbreekt.
De man betoogde dat dit stelsel in strijd is met het recht op toegang tot een onafhankelijke rechter, zoals beschermd door artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De Hoge Raad wijst dat af. De belastingschuldige kan zich tot de burgerlijke rechter wenden, ook om een tijdige beslissing af te dwingen. Er ontbreekt dus geen voorziening in rechte. De Hoge Raad ziet ook geen reden om vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen. De inrichting van de rechtsbescherming valt onder de procedurele autonomie van de lidstaten, mits de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid zijn gewaarborgd. Dat is hier het geval, omdat de burgerlijke rechter niet minder bevoegd is bij vorderingen op basis van het Unierecht dan bij vorderingen op basis van nationaal recht.
Belanghebbende vroeg ook om een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn in cassatie. Het cassatieberoep is ingesteld op 22 juli 2024. De redelijke termijn is met niet meer dan zes maanden overschreden. Omdat het financiële belang minder dan € 1.000 bedraagt en de overschrijding minder dan twaalf maanden is, volstaat de Hoge Raad met de constatering dat de termijn is overschreden. Een schadevergoeding krijgt de man niet.
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie ongegrond en veroordeelt niemand in de proceskosten.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad: cassatieberoep belastingzaak niet-ontvankelijk door onbetaald griffierecht Een bedrijf dat een belastingzaak wilde voorleggen aan de Hoge Raad, betaalde het griffierecht niet en kwam daardoor niet toe aan een inhoudelijke beoordeling. Het bedrijf voerde aan dat het Europese recht zich verzet tegen een regel die vooraf betaling van griffierecht eist, maar de Hoge Raad zag daarin geen reden om af te wijken van die regel.
Het beroep in cassatie richtte zich tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. In een cassatieprocedure moet degene die beroep instelt griffierecht betalen. De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf daar bij aangetekende brief van 26 juni 2026 op en gaf het vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Toch werd het griffierecht niet voldaan.
Op 28 juli 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier van het bedrijf. Het bedrijf kreeg daarmee de kans uit te leggen waarom het niet had betaald. Het maakte daar gebruik van met een brief van 25 augustus 2026, die het via het webportaal van de Hoge Raad indiende.
In die brief betoogde het bedrijf dat het niet past bij het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, dat is vastgelegd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, om een cassatieberoep alleen in behandeling te nemen als het griffierecht vooraf is betaald. Volgens het bedrijf zou het Hof van Justitie van de Europese Unie oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen als het beroep ongegrond blijkt. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. Het bedrijf vond daarom dat de Hoge Raad verplicht was vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen.
De Hoge Raad volgde dat niet. Wat het bedrijf aanvoerde, gaf geen grond voor het oordeel dat het niet in verzuim was geweest met de betaling. Voor het stellen van prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie zag de Hoge Raad geen aanleiding. Daarvoor verwees hij naar de gronden die hij gaf in zijn arrest van 12 juni 2026. Omdat het griffierecht niet was betaald, moet het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard.
De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie dan ook niet-ontvankelijk en veroordeelde niemand in de proceskosten.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Raad van State: vrouw moet € 3.502 huurtoeslag terugbetalen na uitbetaling achterstallig loon Een vrouw uit Den Haag kreeg voor 2022 een voorschot van € 4.027 aan huurtoeslag. In dat jaar betaalde haar voormalige werkgever haar achterstallig loon, een transitievergoeding, vakantietoeslag en een vergoeding voor ongebruikte vakantiedagen uit. De Belastingdienst stelde daarop haar jaarinkomen over 2022 hoger vast. De Dienst Toeslagen zette de huurtoeslag voor dat jaar daarna lager vast op € 552 en vorderde € 3.502 van haar terug.
De vrouw maakte bezwaar. De Dienst Toeslagen verklaarde dat deels gegrond, omdat de nabetaling van achterstallig loon over 2021 buiten beschouwing had moeten blijven bij de herberekening van de huurtoeslag over 2022. Voor het overige bleef de terugvordering staan. De rechtbank Den Haag verklaarde het beroep van de vrouw op 24 juli 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank telden de vergoeding voor ongebruikte vakantiedagen en de vakantietoeslag over de jaren 2016 tot en met 2021 niet mee in het toetsingsinkomen, zodat dat deel van de uitkering de huurtoeslag niet had beïnvloed. Alleen de transitievergoeding en de overige betalingen over 2022 waren meegenomen. De rechtbank vond ook dat de Dienst niet had hoeven afzien van (gedeeltelijke) terugvordering. De voormalige werkgever had haar weliswaar onrechtvaardig behandeld, maar dat had haar draagkracht en de hoogte van haar huurtoeslag niet beïnvloed.
In hoger beroep herhaalde de vrouw grotendeels wat zij al bij de rechtbank had aangevoerd. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vond dat de rechtbank die gronden gemotiveerd had behandeld en dat de vrouw niet had uitgelegd waarom die beoordeling onjuist of onvolledig zou zijn. De Afdeling kon zich in het oordeel van de rechtbank vinden.
Op één punt gaf de Afdeling de vrouw alsnog de kans om haar standpunt te onderbouwen. Het ging om een uitbetaald bedrag van € 822. Zij mocht binnen vier weken een specificatie van de uitbetalingen van haar ex-werkgever over 2022 overleggen, zodat duidelijk zou worden waarop dat bedrag betrekking had. Bij brief van 21 september 2026 liet zij weten dat zij die specificatie niet kon aanleveren. Daarmee had zij niet aannemelijk gemaakt dat het bedrag een nabetaling van inkomsten was in de zin van het Besluit op de huurtoeslag. De Dienst Toeslagen had het bedrag daarom terecht meegeteld in haar toetsingsinkomen over 2022. De Dienst berekende haar recht op huurtoeslag over dat jaar op 26 maart 2026 definitief op € 2.189.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht