Rechter houdt Dublinoverdracht van asielzoekster naar Kroatië tegen vanwege scheiding van echtgenoot Een asielzoekster zou op 25 september 2026 om 14.35 uur met een KLM-vlucht naar Zagreb worden overgebracht, terwijl haar echtgenoot in Nederland achterbleef. Het echtpaar was samen Nederland binnengekomen en woonde samen in een asielzoekerscentrum. Zijn asielprocedure loopt nog in Nederland. De vrouw moest volgens de Nederlandse overheid terug naar Kroatië omdat dat land op grond van de Europese Dublinregels verantwoordelijk is voor haar asielaanvraag.
De minister van Asiel en Migratie nam haar aanvraag daarom op 9 juni 2026 niet in behandeling. De vrouw ging daartegen in beroep en vroeg om een spoedmaatregel, maar de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Groningen, verklaarde het beroep op 16 september 2026 kennelijk ongegrond zonder zitting en wees ook de spoedmaatregel af. Op 24 september diende de vrouw verzet in, een rechtsmiddel tegen een uitspraak die zonder zitting is gedaan. Dezelfde dag liet de Dienst Terugkeer en Vertrek weten dat zij de volgende middag zou worden overgedragen. De vrouw maakte bezwaar tegen die feitelijke overdracht en vroeg op 25 september opnieuw om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van de hoofdzaak.
Omdat de zittingsplaats Groningen het verzoek om logistieke redenen niet kon overnemen, nam de voorzieningenrechter in Rotterdam het als piketrechter op zich. Gezien het vertrek die middag deed zij uitspraak zonder zitting.
Eerst moest zij beoordelen of het verzoek wel ontvankelijk was. Bezwaar tegen de feitelijke overdracht zelf is volgens vaste rechtspraak van de Raad van State niet mogelijk zolang er nog een rechtsmiddel openstaat tegen het besluit waarop de overdracht berust. Dat was hier zo, want het verzet in Groningen liep nog. De voorzieningenrechter koppelde het verzoek daarom aan dat verzet en behandelde het bezwaar tegen de overdracht als een aanvulling op het verzetschrift. De vraag werd daarmee of het verzet een redelijke kans van slagen had.
De vrouw voerde aan dat zij door de overdracht van haar echtgenoot werd gescheiden, en beriep zich op het recht op gezinsleven uit artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. In de uitspraak van 16 september had de rechtbank daar alleen over gezegd dat zij geen aanvraag op die grond had gedaan en dat de Dublinprocedure alleen gaat over de vraag welk land verantwoordelijk is. De voorzieningenrechter vond dat te kort door de bocht. Een gezinsrelatie kan ook in een Dublinprocedure een rol spelen. Het verzet had op dit punt daarom een redelijke kans van slagen.
Bij de afweging van belangen erkende de voorzieningenrechter dat de minister een groot belang had om de vrouw op tijd over te dragen: de termijn daarvoor verliep op 26 september 2026. Toch woog het belang van de vrouw zwaarder. Zou zij worden overgedragen voordat het verzet was behandeld, dan verloor die procedure haar praktische betekenis, omdat zij niet meer gehoord zou kunnen worden. Niet was uit te sluiten dat het verzet alsnog tot een inhoudelijke behandeling van haar asielaanvraag leidt. Een overdracht op 25 september stond volgens de voorzieningenrechter op gespannen voet met het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe. De griffier belde de beslissing op 25 september om 13.00 uur door aan partijen, anderhalf uur voor de geplande vlucht. De vrouw mag niet aan Kroatië worden overgedragen totdat op haar verzet is beslist. De minister moet haar proceskosten van € 934 en het griffierecht vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 28 september 2026
Bestuursrecht Rechtbank wijst verzoek om schadevergoeding af na rechtmatige vreemdelingenbewaring Een asielzoeker zat sinds 20 augustus 2026 in vreemdelingenbewaring, een maatregel die de minister van Asiel en Migratie kan opleggen als de identiteit van iemand onduidelijk is of als gegevens voor de asielaanvraag nog moeten worden verzameld. De minister baseerde de bewaring op beide gronden: eiser had geen identiteitsdocumenten en er moest nog informatie over zijn asielverzoek worden vergaard.
Eiser was het niet eens met de maatregel en stapte naar de rechtbank. Die procedure liep vertraging op: bij de eerste zitting, op 28 augustus, kwam de videoverbinding met eiser op Schiphol niet goed tot stand, waardoor de rechtbank de zaak niet kon behandelen. Twee dagen later, op 30 augustus, hief de minister de bewaring zelf al op, omdat op de asielaanvraag van eiser was beslist. Op 4 september boog de rechtbank zich alsnog over de zaak, nu alleen nog over de vraag of eiser recht had op schadevergoeding voor de tijd die hij in bewaring had gezeten.
Eiser voerde aan dat de rechtbank te laat uitspraak deed. Volgens Europese regels moet een rechter binnen vijftien dagen na het begin van de bewaring oordelen of die rechtmatig is, zodat iemand niet onnodig lang vastzit. Omdat het onderzoek pas op 4 september werd gesloten, meende eiser dat de bewaring vanaf het begin al onrechtmatig was. De rechtbank volgde dat niet: die snelle toets is bedoeld om iemand tijdig vrij te krijgen, en die noodzaak verviel toen de minister de bewaring al had opgeheven. De procedure ging dus alleen nog over schadevergoeding, en daarvoor gelden andere regels.
Inhoudelijk beoordeelde de rechtbank of de bewaring terecht was opgelegd. Eiser beschikte niet over een paspoort, geldig visum of verblijfsvergunning en had zelf verklaard dat hij zijn paspoort in Marokko had achtergelaten voordat hij zonder papieren naar Nederland reisde. Daarmee stond zijn identiteit onvoldoende vast. Ook had hij eerder een afwijzende beslissing op een asielaanvraag gekregen waaraan hij geen gevolg had gegeven, en beschikte hij niet over voldoende middelen van bestaan. Volgens de rechtbank rechtvaardigden deze feiten de bewaring.
Eiser stelde dat er in plaats van bewaring voor een lichter middel had moeten worden gekozen, omdat hij nog in de asielprocedure zat, recht had op opvang en zich aan zijn meldplicht hield. De rechtbank ging daar niet in mee: uit het dossier bleek dat eiser na zijn eerste asielaanvraag met onbekende bestemming was vertrokken en naar Spanje was gereisd, wat een reëel risico op onttrekking aan het toezicht liet zien.
Eiser wees ook op medische klachten, waaronder rugproblemen, het gebruik van medicijnen en alcohol, en een suïcidepoging kort voor zijn inbewaringstelling. De rechtbank oordeelde dat de minister deze omstandigheden voldoende had meegewogen: eiser was gewezen op de medische zorg binnen het detentiecentrum, die gelijkwaardig is aan de zorg daarbuiten. Eiser had niet met stukken onderbouwd dat hij daardoor niet in staat was de bewaring te ondergaan. Verder had de minister voldoende voortvarend gehandeld: op 26 augustus vond het asielgehoor plaats en op 29 augustus volgde al de beslissing op de asielaanvraag.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond en wees het verzoek om schadevergoeding af. Voor een proceskostenveroordeling zag de rechtbank geen aanleiding.
Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Voorzieningenrechter wijst verzoek om eigen kamer voor Oekraïense ontheemde met PTSS af Een Oekraïense man die in Purmerend wordt opgevangen, wilde niet langer een kamer delen met onbekenden. Hij heeft posttraumatische stressklachten (PTSS) en voelt zich bij het slapen naast een vreemde bedreigd. Daarom vroeg hij de gemeente om zijn situatie opnieuw te bekijken, op grond van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne. Hij wilde dat er geen nieuwe kamergenoot bij hem kwam, of dat hij kon samenwonen met zijn echtgenote, met wie hij onlangs is getrouwd. Zij is ook als ontheemde in Nederland en heeft een eigen opvangplek.
Op 25 augustus 2026 diende de man zijn aanvraag in, met een verklaring van PsyQ, een instelling voor geestelijke gezondheidszorg. Een dag later liep het mis met zijn toenmalige kamergenoot. De man zei zich niet veilig te voelen en vreesde dat het fysiek zou escaleren. De gemeente haalde de kamergenoot direct uit de kamer, maar wees de verzoeken af: samen met zijn partner wonen kon niet, en een kamer helemaal alleen op die locatie ook niet. De man maakte bezwaar. Bij brief van 10 september 2026 wees het college de verzoeken nogmaals af. Daarbij bood het hem een kamer voor hemzelf aan op een andere opvanglocatie. Hij moest daar uiterlijk 11 september voor 12 uur op reageren. Omdat de uitkomst van de bezwaarprocedure te lang duurt, vroeg hij de voorzieningenrechter om een spoedmaatregel, een voorlopige voorziening.
De voorzieningenrechter nam een spoedeisend belang aan, mede vanwege de reactietermijn van het aanbod. De rechter woog de belangen van beide kanten af. Het oordeel is voorlopig en bindt de rechtbank in een eventuele beroepsprocedure niet.
Het aanbod van de gemeente betreft een unit voor drie personen met een eigen, afsluitbare slaapkamer voor de man. Het college zei dat dit aanbod nog openstaat, ook al is de reactietermijn verstreken. Volgens de rechter is niet aangetoond dat die kamer geen fatsoenlijk onderkomen is volgens de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming en artikel 5 van de regeling. Ook is niet gebleken dat de opvang op die locatie zijn klachten zal verergeren. PsyQ schreef in een tweede verklaring dat het delen van een slaapkamer voor hem zeer moeilijk is. Bij een woonunit is dat ook moeizaam, maar daar kan hij een veilige plek opzoeken. Daaruit leidt de rechter af dat een afsluitbare eigen slaapkamer voorlopig voldoende rekening houdt met zijn bijzondere opvangbehoeften. Bovendien komt op zijn huidige kamer plek vrij voor drie personen als hij verhuist. Gezien de hoge druk op de opvang mag de gemeente dat zwaar laten wegen.
Over samenwonen met zijn echtgenote oordeelde de rechter dat de gemeente het belang van gezinshereniging erkent. Er is volgens het college nu geen plek voor het stel samen, en op zijn huidige locatie zijn de kamers gescheiden voor mannen en vrouwen. De vraag naar opvangplekken blijft hoog en elke beschikbare plek moet gevuld worden. De rechter zag niet dat de gemeente daarmee in strijd handelt met de regeling of met algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Dat het besluit volgens de man onvoldoende is gemotiveerd, leidt niet tot een ander oordeel, omdat het college de motivering in de bezwaarprocedure kan aanvullen.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland wijst het verzoek om voorlopige voorziening af. Er komt geen vergoeding van het griffierecht en geen proceskostenveroordeling. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.
Rechtbank Noord-Holland · 13 oktober 2026
Bestuursrecht A-G: Staat moet nederlaag accepteren, in Suriname erkende man is Nederlander via Nederlandse vader Een man die in 1998 in Paramaribo werd geboren, werd een paar maanden later voor de Surinaamse burgerlijke stand erkend door een man die in 1982 als minderjarige met zijn moeder tot Nederlander was genaturaliseerd. Het huwelijk van zijn moeder met een andere man was kort daarvoor door de Surinaamse kantonrechter nietig verklaard. Volgens de Rijkswet op het Nederlanderschap wordt een buitenlands kind dat vóór zijn zevende door een Nederlander wordt erkend, automatisch Nederlander. De man, die een Surinaams paspoort heeft, vroeg de rechtbank Den Haag in juni 2024 daarom vast te stellen dat hij sinds 15 juli 1998 de Nederlandse nationaliteit heeft.
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) verzette zich daartegen. Volgens de dienst stond niet vast dat de erkenner in 1998 nog Nederlander was. Hij was in 1995 naar Suriname vertrokken en er was een latere Surinaamse identiteitskaart van hem bekend. Voorafgaand aan de procedure had de IND nog gesteld dat hij zijn Nederlanderschap had verloren door vrijwillig de Surinaamse nationaliteit te herkrijgen of door tien jaar buiten Nederland en de EU te wonen, maar dat standpunt hield de Staat in de procedure niet vol. De man had geprobeerd contact te leggen met de erkenner om bewijs te krijgen, maar die reageerde niet.
De rechtbank wees het verzoek op 30 september 2025 toe. Dat de erkenner in 1982 Nederlander werd, stond vast, en de IND had geen concrete feiten aangevoerd waaruit bleek dat hij die nationaliteit daarna had verloren. De rechtbank ging er daarom van uit dat hij in 1998 nog Nederlander was.
De Staat ging in cassatie. Volgens de Staat moest de man zelf bewijzen dat de erkenner in 1998 nog Nederlander was, en had de rechtbank het verzoek moeten afwijzen of nader onderzoek moeten laten doen. Advocaat-generaal F. Ibili, die de Hoge Raad adviseert, erkent dat wie stelt Nederlander te zijn geworden door erkenning, moet aantonen dat de erkenner op dat moment Nederlander was. Of het volstaat om te bewijzen dat de erkenner ooit het Nederlanderschap verkreeg, hangt af van de omstandigheden: heeft de verzoeker genoeg moeite gedaan om bewijs te vinden, en zijn er aanwijzingen dat de nationaliteit verloren ging? In de literatuur wordt vaak verdedigd dat wie eenmaal Nederlander is, dat blijft totdat verlies is aangetoond.
Welk standpunt ook wordt gevolgd, de klachten van de Staat falen volgens de advocaat-generaal. Het vertrek naar Suriname en de Surinaamse identiteitskaart leveren geen verliesgrond op, omdat daarvoor vast moet staan dat de erkenner de Surinaamse nationaliteit verkreeg. Zo'n identiteitskaart krijgen ook inwoners van Suriname met een andere nationaliteit, zoals de Staat zelf erkent. Dat de rechtbank geen reële mogelijkheid van verlies zag, vindt de advocaat-generaal goed te volgen. Ook het oordeel dat de man genoeg had gedaan door te proberen de erkenner te bereiken, is niet onbegrijpelijk. De klacht over de inschrijving in de basisregistratie personen gaat niet op, omdat de rechtbank haar oordeel daar niet op baseerde.
De advocaat-generaal concludeert dat de Hoge Raad het cassatieberoep van de Staat moet verwerpen, zodat de vaststelling dat de man sinds 15 juli 1998 Nederlander is in stand blijft. De Hoge Raad moet nog beslissen.
Parket bij de Hoge Raad · 25 september 2026
Civiel Recht Rechter legt minister opnieuw dwangsom op voor trage visumbeslissing Twee mensen die samen een aanvraag hadden ingediend voor een machtiging tot voorlopig verblijf, een soort visum dat toegang tot Nederland regelt voordat iemand hier een verblijfsvergunning kan aanvragen, wachtten al langere tijd tevergeefs op een beslissing van de minister van Asiel en Migratie. Nadat de rechtbank de minister eerder al eens had opgedragen om binnen twee weken te beslissen, en die termijn opnieuw werd overschreden, stapten zij voor de tweede keer naar de rechter. De rechtbank Den Haag stelde hen in het gelijk en verbond er ditmaal een dwangsom aan.
Omdat het om een tweede, opvolgend beroep tegen dezelfde te trage besluitvorming ging, hoefde er geen nieuwe formele waarschuwing aan de minister te worden gestuurd voordat de zaak aan de rechter kon worden voorgelegd. Vaststond dat de minister de eerder opgelegde termijn van twee weken niet had gehaald, waardoor het beroep zonder verdere discussie gegrond was.
De rechtbank stelde vast dat het dossier van de aanvragers mogelijk nog niet compleet was: de minister moest de ingediende documenten nog beoordelen, overwoog een verzoek om aanvullende informatie te sturen, of wachtte nog op een reactie daarop. Normaal gesproken zou de minister in zo'n geval acht weken de tijd krijgen om alsnog te beslissen. Omdat het hier echter om een opvolgend beroep ging en de eerder gestelde termijn en het tijdsverloop sindsdien moesten meewegen, koos de rechtbank voor een kortere termijn van vier weken.
Voor de hoogte van de dwangsom volgde de rechtbank een recente landelijke aanbeveling van het overleg van bestuursrechters, bedoeld om dit soort beslissingen tussen rechtbanken meer op elkaar af te stemmen. Op basis daarvan bepaalde de rechtbank een dwangsom van € 50 per dag dat de minister de nieuwe termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000.
Omdat de aanvragers hadden gevraagd om vrijstelling van het griffierecht, de kosten die normaal voor het starten van een rechtszaak moeten worden betaald, wees de rechtbank dat verzoek toe: zij hoefden dit bedrag niet te betalen.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en droeg de minister op binnen vier weken na deze uitspraak alsnog een besluit te nemen op de aanvraag, op straffe van een dwangsom van € 50 per dag met een maximum van € 15.000. De minister moet de aanvragers bovendien € 467 aan proceskosten vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht