Rechter verbiedt ziekenhuis Nij Smellinghe nierkankerzorg na besluit zorgverzekeraars Ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten moet stoppen met operaties en andere behandelingen bij (verdenking op) nierkanker. De voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel verbiedt het ziekenhuis die zorg nog langer te verlenen, zodat die in Friesland geconcentreerd wordt bij Frisius MC in Leeuwarden. Het gaat om een beslissing in kort geding, een snelle voorlopige procedure.
Achtergrond is het Integraal Zorgakkoord (IZA) van september 2022, dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport sloot met veertien zorgorganisaties. Daarin staat dat hoogcomplexe oncologische zorg meer geconcentreerd moet worden en dat minimale aantallen behandelingen per ziekenhuislocatie gelden, de zogeheten volumenormen. Voor de lokale behandeling van (verdenking op) niercelkanker werd die norm vastgesteld op 50 behandelingen per locatie per jaar. Voor partiële nefrectomieën, operaties waarbij een deel van de nier wordt verwijderd, geldt daarnaast een bestaande norm van 20 per jaar. De brancheorganisaties Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), waarvan Nij Smellinghe lid is, ondertekenden het akkoord.
In Friesland bieden zowel Frisius MC als Nij Smellinghe deze zorg aan, terwijl er te weinig patiënten zijn om beide aan de norm te laten voldoen. De ziekenhuizen kwamen er onderling niet uit. Daarom besloten de marktleiders Zilveren Kruis en VGZ in oktober 2025 tot herallocatie, het verplaatsen van de zorg op basis van de cijfers. Frisius haalde de normen, Nij Smellinghe niet: in 2024 had Nij Smellinghe 31 behandelingen en geen enkele partiële nefrectomie, en gemiddeld over 2022 tot en met 2024 waren dat 48 behandelingen en 4 partiële nefrectomieën. De verzekeraars kopen sinds 1 januari 2026 geen partiële nefrectomieën meer in bij Nij Smellinghe en vanaf 1 januari 2027 ook de overige lokale behandelingen niet meer. Nij Smellinghe bleef de ingrepen echter uitvoeren en verwijst voor de vergoeding naar artikel 13 van de Zorgverzekeringswet: de patiënt krijgt 75 procent vergoed en het ziekenhuis draagt de overige 25 procent zelf.
Nij Smellinghe stelde zich niet gebonden te achten aan het akkoord, omdat de NVZ niet bevoegd zou zijn geweest om verplichtingen voor leden aan te gaan. De voorzieningenrechter vindt het aannemelijk dat de bodemrechter het besluit van de NVZ om het IZA aan te gaan nietig verklaart, omdat de statuten daar geen grondslag voor bieden. Toch is het ziekenhuis gebonden. Een nietig verenigingsbesluit kan niet worden tegengeworpen aan zorgverzekeraars die het gebrek niet kenden en niet hoefden te kennen, en daarover is geen discussie gevoerd. Bovendien had Nij Smellinghe zelf op 9 september 2022 tijdens de ledenvergadering ingestemd en heeft het nooit eerder betwist gebonden te zijn. Daarmee is het ziekenhuis ook gebonden aan de afspraken die uit het akkoord voortvloeien, tot en met het Concentratiebesluit.
Ook de inhoudelijke bezwaren van het ziekenhuis slagen niet. De verzekeraars keken terecht naar de cijfers over 2024, het afgelopen jaar toen het besluit viel, en niet naar 2025 of 2026. Het gemiddelde over drie jaar pakte voor het ziekenhuis eerder gunstig uit. Omdat de partijen op het derde escalatieniveau uit de afgesproken procesbeschrijving waren beland, mochten de verzekeraars alleen op de volumenormen letten en was het besluit niet te vroeg genomen. De doorzettingsmacht van de minister speelt geen rol, want de normen en de uitvoering ervan zijn juist afgesproken. Het verweer dat het ziekenhuis aan andere SONCOS-normen voldoet, gaat niet op omdat die niet bepalend waren voor het besluit.
De rechter ziet verschil tussen niet meer inkopen van zorg en het verbieden van behandelingen, maar vindt het verbod toch toewijsbaar. Door de ingrepen voort te zetten schendt Nij Smellinghe een verbintenis uit het akkoord, en de verzekeraars hebben recht op nakoming. Dat de gevolgen voor het ziekenhuis ingrijpend zijn, weegt volgens de rechter niet op tegen hun belang. ZN heeft als partij bij het akkoord eveneens voldoende belang om te procederen.
De voorzieningenrechter gebiedt Nij Smellinghe het Concentratiebesluit uit te voeren en verbiedt het ziekenhuis om vanaf 30 dagen na het vonnis partiële nefrectomieën te verrichten en vanaf 1 januari 2027 de overige lokale behandelingen bij (verdenking op) nierkanker. Het ziekenhuis moet de proceskosten van € 2.815,57 betalen.
Rechtbank Overijssel · 12 november 2026
Civiel Recht Rechtbank wijst claim van curator Comitec Sailing af: geen onbehoorlijk bestuur bij zeilbedrijf Wanneer een zeilbedrijf failliet gaat, kijkt de curator of het bestuur persoonlijk aansprakelijk gehouden kan worden. Zo ging het ook bij Comitec Sailing B.V. uit Enschede, dat in juli 2024 failliet werd verklaard, twee dagen nadat het surseance van betaling had gekregen. De curator vroeg de rechtbank om het Duitse bedrijf Comitec GmbH, dat bestuurder van Comitec Sailing was, en de bestuurder van dat Duitse bedrijf aansprakelijk te verklaren voor het tekort in het faillissement. Daarnaast wilde hij dat een Duitse man € 65.000 schadevergoeding betaalt voor een koop van twee zeilschepen die volgens de curator was mislukt. De rechtbank Overijssel wijst beide vorderingen af.
De rechtbank stelde eerst vast dat de Nederlandse rechter bevoegd is, ook al zitten de gedaagden in Duitsland. Het faillissement loopt in Nederland, en de Europese insolventieverordening bepaalt dan dat de Nederlandse rechter bevoegd is en dat Nederlands recht geldt.
De curator beriep zich vooral op de regel dat bestuurders hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schulden als zij hun taak 'kennelijk onbehoorlijk' hebben vervuld en dat een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Dat is pas het geval als geen redelijk denkend bestuurder in dezelfde omstandigheden zo zou hebben gehandeld, en het bestuur wist dat schuldeisers daardoor benadeeld zouden worden. De curator verweet het bestuur dat het al bij de oprichting in 2022 had moeten zien dat de kapitaalintensieve onderneming met kleine marges gedoemd was te mislukken en dat externe financiers ontbraken. Ook noemde hij de aankoop van het zeilschip in november 2022, dat eerst grondig gerenoveerd moest worden, en de huur van een ander schip in november 2023, vlak voor een verplichte herkeuring. Tot slot wees hij op de ongelijke kapitaalinbreng van de aandeelhouders bij gelijke zeggenschap.
Gedaagden voerden aan dat ondernemen altijd risico meebrengt en dat het faillissement het gevolg was van een overheidsbesluit. De minister besloot op 1 december 2023 dat alle schepen van de zogeheten bruine vloot vóór 1 april 2024 opnieuw gekeurd moesten worden, na twee dodelijke ongevallen in 2022. Volgens gedaagden kwam de sector daardoor tot stilstand en stortte de omzet in.
De rechtbank oordeelt dat de curator te weinig feiten noemt. Een onderneming starten in een branche met kleine winstmarges en moeilijke financiering mag altijd. De verdeling van de geldelijke inbreng zegt niets over hoe het bestuur is gevoerd. De aankoop van het schip in 2022 en de huur in 2023 kunnen het bestuur niet worden verweten: schepen waren het middel om omzet te maken, en beide beslissingen vielen vóór de aangescherpte keuringseisen. Dat er nog grote investeringen nodig waren, maakt dat niet anders. Gedaagden zijn geen verplichtingen aangegaan die ze op dat moment niet konden betalen. De rechtbank beoordeelt het bestuur naar wat het op dat moment kon voorzien. Omdat al geen sprake is van onbehoorlijk bestuur, komt de rechtbank niet toe aan de vraag of dat de oorzaak van het faillissement was. De vorderingen op grond van de onrechtmatige daad en de regel dat bestuurders zich aan de redelijkheid en billijkheid moeten houden gaan over dezelfde verwijten, dus die falen ook. Dat geldt eveneens voor de gevraagde betaling van een voorschot van € 100.000.
Het tweede deel van de zaak ging over twee zeilschepen. De curator stelde dat hij op 24 oktober 2024 een koopovereenkomst had gesloten met de Duitse bestuurder, voor € 110.000, en dat die man was tekortgeschoten. De rechtbank toetst dat aan de vraag wat partijen over en weer mochten afleiden uit elkaars verklaringen en gedragingen. De curator mocht er volgens de rechtbank niet van uitgaan dat de man zelf als privépersoon koper was. In zijn e-mail van 9 september 2024 schreef hij dat hij contact opnam als directeur van Comitec GmbH. De conceptovereenkomst van de curator zelf liet de koper bovendien blanco, met de man als 'rechtsgeldig vertegenwoordiger'. Verder had de man op 21 oktober 2024 laten weten dat een van de schepen alleen gekocht zou worden als het vrij van rechten van derden kon worden overgedragen. Een leverancier voerde een retentierecht uit op dat schip, zoals de curator zelf op 23 oktober 2024 schreef. De curator mocht dus niet verwachten dat aan de voorwaarden was voldaan.
De rechtbank wijst alle vorderingen van de curator af en veroordeelt hem in de proceskosten van gedaagden van € 11.152, te betalen binnen veertien dagen. Het verzoek om de advocaat van de curator persoonlijk te veroordelen in de kosten, werd tijdens de zitting ingetrokken.
Rechtbank Overijssel · 21 oktober 2026
Civiel Recht Kantonrechter verleent 17-jarige handlichting om bedrijf in stolpboerderijen te starten Micky Bersee uit Schagerbrug is zeventien en wil een eigen bedrijf beginnen. Hij richt zich op timmer- en renovatiewerk aan ambachtelijke stolpboerderijen en andere bestaande panden: herstellen, renoveren, onderhouden en verbeteren van karakteristieke gebouwen en ander vastgoed. Zijn bedrijf heet BerseeBouw. Er is alleen een probleem: als minderjarige kan hij zonder meer geen zakelijke bankrekening openen en niet zelfstandig zaken doen. Daarom vroeg hij de kantonrechter om handlichting.
Handlichting betekent dat een minderjarige bepaalde bevoegdheden van een meerderjarige krijgt. Dat kan volgens artikel 1:235 van het Burgerlijk Wetboek alleen als de minderjarige zestien jaar of ouder is en zijn ouders ermee instemmen. Tegen de wil van de ouders in kan het niet. De kantonrechter bepaalt ook welke bevoegdheden worden toegekend en laat zich daarbij leiden door het belang van de minderjarige: is de gevraagde handlichting verantwoord?
Op de zitting van 29 oktober 2026 in Alkmaar verscheen Bersee, die zonder advocaat procedeerde, samen met zijn ouders. Zij zijn zelf ondernemer en gaven aan hun zoon te kunnen helpen, bijvoorbeeld met de boekhouding. Ook vonden zij dat zijn bevoegdheid om het bedrijf zelfstandig te vertegenwoordigen niet beperkt hoefde te worden.
De kantonrechter vond dat Bersee goed had uitgelegd waarom hij de handlichting nodig heeft. Hij is zeventien jaar oud en zijn ouders stemden in met het verzoek. Net als de ouders vond de kantonrechter het verantwoord het verzoek toe te wijzen.
De handlichting gaat niet meteen in. Volgens artikel 1:237 van het Burgerlijk Wetboek werkt zij pas vanaf de publicatie van de beschikking in de Staatscourant, zodat derden ervan kunnen kennisnemen. De griffier zorgt voor die publicatie. Daarnaast wordt de beschikking, met toestemming van Bersee niet geanonimiseerd, op rechtspraak.nl gepubliceerd. Bersee moet de handlichting zelf nog laten inschrijven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel; dat is wettelijk verplicht.
De kantonrechter verleent Bersee handlichting voor het zelfstandig verrichten van de rechtshandelingen die nodig zijn om zijn bedrijf BerseeBouw uit te oefenen. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Noord-Holland · 11 november 2026
Civiel Recht Rechter blijft bevoegd in geschil over overdracht aandelen CTS: Ondernemingskamer niet exclusief bevoegd NES Holding houdt 75 procent van de aandelen in CTS Group Holding, Gevam Management de overige 25 procent. In een aandeelhoudersovereenkomst van 23 december 2019 staat dat Gevam haar aandelen aan NES moet aanbieden zodra een bepaalde medewerker van Gevam geen werknemer van CTS meer is. Die medewerker is op 25 november 2024 als functionaris van CTS ontslagen en zijn arbeidsovereenkomst is opgezegd per 1 mei 2025.
NES stapte daarna naar de rechtbank Amsterdam. Zij wil dat Gevam binnen zeven dagen na het vonnis alle medewerking verleent aan de overdracht van haar aandelen. Primair moet dat voor € 0, subsidiair voor € 19.750, meer subsidiair voor een bedrag dat de rechtbank in goede justitie vaststelt. Weigert Gevam, dan moet het vonnis in de plaats treden van haar medewerking. NES vordert daarnaast een dwangsom, de proceskosten en wettelijke rente.
Gevam begon een incident en stelde dat de rechtbank niet bevoegd is. Volgens Gevam gaat het om een gedwongen overdracht van aandelen in de zin van de geschillenregeling in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Sinds 1 januari 2025 zou alleen de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam zulke geschillen mogen behandelen. NES verweerde zich tegen dit standpunt.
De rechtbank volgt Gevam niet. De geschillenregeling is bedoeld voor situaties waarin de samenwerking in een vennootschap muurvast zit door conflicten tussen aandeelhouders. Het gaat daarbij om gedrag van een aandeelhouder dat het belang van de vennootschap zo schaadt dat het aandeelhouderschap in redelijkheid niet langer te dulden is. De vordering van NES rust op iets anders: nakoming van de aandeelhoudersovereenkomst, waarin Gevam zich verplichtte de aandelen over te dragen. Voor zulke vorderingen is de Ondernemingskamer niet exclusief bevoegd.
Dat een vordering tot nakoming kan leiden tot een overdracht van aandelen, betekent volgens de rechtbank niet dat al die vorderingen onder de geschillenregeling vallen. De overige argumenten van Gevam komen aan bod bij de behandeling van de hoofdzaak. In dit incident is daar geen ruimte voor.
De rechtbank wijst de vordering tot onbevoegdverklaring af. Gevam moet de proceskosten in het incident betalen: € 842, waarvan € 653 aan salaris voor de advocaat en € 189 aan nakosten. Komt Gevam niet binnen veertien dagen na aanschrijving over de brug, dan komt daar € 98 bij plus de kosten van betekening van het vonnis. Dit deel van het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad. De hoofdzaak gaat door: de zaak staat op de rol van 9 december 2026, waar Gevam een conclusie van antwoord moet indienen.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Rechter dwingt accountantskantoorpartner tot verkoop van aandelen voor € 3,2 miljoen Binnen een Amsterdams accountants- en adviesconcern is een jarenlange samenwerking tussen aandeelhouders stukgelopen. Het concern is een holding met meerdere werkmaatschappijen die accountants-, belastingadvies- en auditdiensten verlenen. Eén van de aandeelhouders, InkCas Investments, bezit 21,3 procent van de aandelen. De overige aandeelhouders vinden dat zij te weinig bijdraagt aan de omzet. Zij willen haar uit de holding hebben. Dat InkCas moet vertrekken staat inmiddels vast, maar partijen blijven het oneens over de prijs en over de vraag onder welke regeling zij uittreedt.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam beoordeelde de zaak in kort geding. De eisers zijn de overige aandeelhouders, voor een deel via hun eigen holdingvennootschappen. Zij vorderden dat InkCas haar aandelen aan hen moet aanbieden en overdragen voor € 3.242.697. Daarnaast eisten zij een contractuele boete van € 100.000 en € 5.000 aan buitengerechtelijke kosten.
De aandeelhouders hebben in een aandeelhoudersovereenkomst afgesproken dat een partij haar aandelen moet aanbieden als zij als bestuurder wordt ontslagen of als haar managementovereenkomst wordt beëindigd. De prijs volgt dan uit een vaste prijswaarderingsregeling. Die rekent met het eigen vermogen van de holding plus een goodwillwaarde van één keer de groepsomzet. Het MT stelde sinds 2024 kritische vragen over het functioneren van InkCas, onder meer over achterblijvende omzet en het beheer van haar debiteuren. Op 1 oktober 2025 bood InkCas zelf haar aandelen aan op grond van de statuten. Daar gold een andere prijsbepaling, namelijk door drie onafhankelijke deskundigen. De overige aandeelhouders wezen dat aanbod af. Op 18 oktober 2025 ontsloegen zij InkCas als bestuurder en zegden zij haar managementovereenkomst op. InkCas vindt dat haar eigen aanbod voorgaat en dat het ontslag misbruik van recht is. Ook stelde zij dat de prijsregeling te veel open einden kent. Verder wees zij erop dat zij bij de Ondernemingskamer al een verzoek tot uittreding heeft ingediend. Die behandelt de zaak op 10 december 2026.
De voorzieningenrechter wijst erop dat een veroordeling tot aandelenoverdracht tegen betaling van een geldsom in kort geding terughoudendheid vraagt. Toch acht hij de gevraagde voorziening hier passend, als ordemaatregel. Partijen zijn het erover eens dat InkCas uittreedt en dat zij minimaal € 3.242.697 moet krijgen. Of er nog een hoger bedrag bijkomt, kan later worden beslist door de Ondernemingskamer, een bodemrechter of een deskundige. InkCas stelde niet dat de kopers zouden omvallen, zodat het risico op niet-terugbetaling klein is. Het spoedeisend belang zit in de impasse bij de holding. Volgens de rechter blijkt uit het dossier dat InkCas sinds 2024 ondermaats presteert. Potentiële nieuwe aandeelhouders willen niet toetreden zolang de zaak niet is opgelost.
De vraag of het aanbod van 1 oktober 2025 voorgaat op de aanbiedingsplicht van 18 oktober 2025 laat de rechter in het midden. De bodemrechter moet dat beoordelen. De rechter vindt de geboden prijs vooralsnog niet onredelijk. InkCas is zelf deskundige op dit gebied, heeft de prijsregeling twee keer ondertekend en paste die eerder ook zelf toe bij verkopen van aandelen. De voorzieningenrechter verwijst naar een eerdere beschikking van de Ondernemingskamer van 30 april 2026. Daarin staat dat een eigen regeling van de aandeelhouders voorrang heeft op de wettelijke geschillenregeling. Dat ontbreken van een peildatum in de prijsregeling staat toewijzing niet in de weg.
De voorzieningenrechter beveelt InkCas haar aandelen binnen 14 dagen na betekening van het vonnis aan te bieden en over te dragen aan vier van de eisers, naar rato van hun belang, voor € 3.242.697. Daarbij gelden twee voorwaarden. Worden binnen vijf jaar aandelen uitgegeven of overgedragen tegen een hogere waarde, dan krijgt InkCas een gestaffelde nabetaling van het verschil, van 80 procent in jaar één tot 10 procent in jaar vijf. En de kopers passen de koopprijscorrectie niet toe. Blijft InkCas in gebreke, dan geldt het vonnis zelf als akte van levering. De boete van € 100.000 en de € 5.000 aan kosten wijst de rechter af wegens gebrek aan spoedeisend belang. Drie eisers die hun aandelen via een andere holding houden en zelf geen aandeelhouder zijn, krijgen geen gelijk. InkCas moet de proceskosten van € 8.366 aan de andere eisers betalen.
Rechtbank Amsterdam · 13 november 2026
Civiel Recht