Hof bevestigt ontneming van € 909.802,19 in zaak over illegale handel in geneesmiddelen Een ondernemer die jarenlang geneesmiddelen verhandelde in strijd met de Geneesmiddelenwet, moet bijna een miljoen euro aan de Staat betalen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden stelde het bedrag dat de man wederrechtelijk heeft verdiend vast op € 909.802,19. Dezelfde dag veroordeelde het hof hem in de strafzaak voor overtreding van twee voorschriften uit de Geneesmiddelenwet, opzettelijk en meermalen gepleegd.
Het gaat om een ontnemingszaak: een aparte procedure waarin de rechter bepaalt hoeveel geld iemand met strafbare feiten heeft verdiend en dat bedrag van hem terugvordert. De betrokkene ging in hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank Noord-Nederland van 19 januari 2023. Die rechtbank had het voordeel al geschat op hetzelfde bedrag en de betalingsverplichting daar ook op vastgesteld. Het hof vernietigde die beslissing om proceseconomische redenen en deed de zaak zelf opnieuw, met dezelfde uitkomst.
De advocaat-generaal vorderde het bedrag van € 909.802,19. Het hof nam het politierapport van 12 juli 2022 als uitgangspunt. De rechercheurs hadden de banktransacties van een medebetrokkene en van de betrokken ondernemingen geanalyseerd. De totale opbrengst kwam daarbij uit op € 7.361.479,70. Daarvan gingen kosten af: € 2.002.514,75 in de betrokken ondernemingen, € 31.165 in de onderneming van de man zelf en € 597.839 aan betaalde belastingen. Het totale voordeel bedroeg zo € 4.729.960,95. Het deel dat naar de bankrekeningen van de man was overgemaakt, € 909.802,19, werd aan hem toegerekend.
De verdediging vroeg primair om afwijzing van de vordering vanwege de bepleite vrijspraak. Subsidiair voerde zij aan dat extra kosten moesten worden afgetrokken: kantoorruimte aan huis (€ 18.000), energie en abonnementen (€ 3.000) en € 426.625,05 betaalde inkomstenbelasting. Omdat het echtpaar in gemeenschap van goederen was gehuwd, zou volgens de verdediging bovendien maar de helft van het resterende bedrag aan de man moeten worden toegerekend.
Het hof wees al die argumenten af. Alleen kosten die rechtstreeks samenhangen met de strafbare feiten mogen worden afgetrokken. De kantoor- en energiekosten waren niet met stukken onderbouwd en horen bij de legale onderneming van de man. Betaalde inkomstenbelasting telt bij het vaststellen van het voordeel niet mee, omdat het belastingstelsel dat zo nodig zelf herstelt: na een onherroepelijke ontnemingsbeslissing kan te veel betaalde belasting worden teruggevraagd bij de Belastingdienst. Het huwelijk in gemeenschap van goederen maakte ook geen verschil, want de onderneming was van de man en de opbrengsten worden daarom aan hem toegerekend.
Het hof stelde verder vast dat de redelijke termijn in eerste aanleg en in hoger beroep aanzienlijk is overschreden. Het liet het bij die vaststelling, omdat de strafzaak en de ontnemingszaak gelijktijdig worden afgedaan en in de strafzaak al compensatie voor de overschrijding plaatsvindt. Ook een beroep op onvoldoende draagkracht slaagde niet: dat hoort in beginsel thuis in de executiefase en het was niet aannemelijk dat de man nu en in de toekomst geen draagkracht heeft.
Het hof vernietigde het vonnis waarvan beroep en stelde het wederrechtelijk verkregen voordeel vast op € 909.802,19. De man moet datzelfde bedrag aan de Staat betalen. De gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd als hij niet betaalt, bepaalde het hof op het maximum van 1.080 dagen.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
Strafrecht; Strafprocesrecht Zorgmedewerker filmde kwetsbare cliënten naakt en wast € 5,5 miljoen wit: 51 maanden cel Een zorgbegeleider in Zuid-Holland maakte tussen eind oktober 2023 en half maart 2024 foto's en filmpjes van cliënten van een zorginstelling in Zwammerdam en Nieuwveen. Het ging om mensen met ernstige verstandelijke beperkingen, wier ontwikkelingsniveau vergelijkbaar was met dat van een kind jonger dan achttien maanden. Een deel van de beelden toonde hen naakt of in kwetsbare posities. De man stuurde de opnames via Snapchat en WhatsApp naar zijn toenmalige collega's.
De rechtbank Den Haag veroordeelt hem hiervoor wegens het wederrechtelijk dwingen om iets te dulden. De verdediging voerde aan dat de afhankelijkheid van de cliënten buiten beschouwing moest blijven bij de vraag of sprake was van een 'feitelijkheid'. Daar volgt de rechtbank haar niet in. De man fotografeerde en filmde in een afgesloten zorginstelling, zonder toestemming, mensen die volledig van zijn verzorging afhankelijk waren en hun wil niet onder woorden konden brengen. Zij konden zijn handelen op geen enkele manier voorkomen. Dat ook collega's beelden zouden hebben gemaakt, doet daar niet aan af. Het woord 'onbekende' laat de rechtbank wegstrepen uit de tenlastelegging, omdat niet is bewezen dat hij de beelden met anderen dan collega's deelde.
Ook het gebruik van een vals diploma is bewezen. Op 27 juli 2023 mailde de man vanaf zijn eigen adres een vervalst mbo-diploma voor persoonlijk begeleider naar een zorgwerkgever, samen met een cv en kopieën van zijn rijbewijs en bankpas. Hij zei dat familie of vrienden mogelijk met zijn e-mail hadden gesolliciteerd, maar die uitleg acht de rechtbank ongeloofwaardig. Een dag eerder had hij van zijn toenmalige zwager een diploma en cv met dezelfde afgiftedatum en hetzelfde college ontvangen, en alleen de zwager stond bij die school ingeschreven. Voor een tweede vals diploma en een valse verklaring omtrent het gedrag ziet de rechtbank onvoldoende bewijs.
De zwaarste feiten volgen uit berichten op SkyECC, een versleutelde chatdienst, en uit een Signal-account. Daaruit blijkt dat de man grote hoeveelheden contant geld klaarzette, afleverde of ophaalde en natelde, in totaal € 5.505.935. Hij werd aangehouden tijdens een overdracht van een oranje tas. Zijn verklaring dat hij nooit wist wat hij vervoerde en voor € 50 weleens iets bracht, vindt de rechtbank onvoldoende concreet en hoogst onwaarschijnlijk. Uit financiële gegevens bleek dat hij tussen 2018 en 2022 geen vermogen en vrijwel geen inkomen had. Daarom kan het niet anders dan dat het geld uit misdrijf afkomstig was. Bewezen is medeplegen van gewoontewitwassen. Daarnaast bereidde hij tussen november 2020 en februari 2021 samen met anderen de handel in cocaïne voor, via gesprekken over 'colo', 'pap' en stempels.
De verdediging bestreed het gebruik van de SkyECC-berichten, onder meer met een beroep op een arrest van het Hof van Justitie over Europese onderzoeksbevelen en op het recht op privéleven. De rechtbank verwerpt dat. De gegevens zijn verkregen door Frankrijk binnen een gemeenschappelijk onderzoeksteam met Nederland en België, waardoor Nederland van de rechtmatigheid van de interceptie mag uitgaan. Wel constateert de rechtbank een vormverzuim: een iPhone 7 uit een ander onderzoek is zonder machtiging van de rechter-commissaris uitgelezen. Bewijsuitsluiting volgt daar niet uit, omdat de machtiging zonder meer was verleend en de betrouwbaarheid van het materiaal niet is aangetast.
Bij de straf weegt het witgewassen bedrag zwaar. De rechtbank vindt 52 maanden gevangenisstraf passend en matigt die tot 51 maanden, omdat de redelijke termijn met ruim vijf maanden is overschreden: de man zit sinds 14 mei 2024 in de strafzaak en het vonnis volgt pas op 13 november 2026. De officier van justitie eiste 57 maanden en een geldboete van € 50.000. Een boete legt de rechtbank niet op. De rechtbank veroordeelt de man tot 51 maanden gevangenisstraf met aftrek van voorarrest, ontzet hem negen jaar van het recht om als zorgmedewerker te werken en heft het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis op. De vordering van een cliënte tot € 10.000 immateriële schadevergoeding is niet-ontvankelijk, omdat niet kan worden vastgesteld of zij van de handelingen op de hoogte was en dus of zij schade heeft geleden. Zij kan die vordering bij de burgerlijke rechter aanbrengen.
Rechtbank Den Haag · 13 november 2026
Strafrecht Hof legt taakstraf op voor handel in illegaal erectiemiddel Kamagra via websites, rechtbank gaf 28 maanden cel Een man uit Noord-Nederland bouwde jarenlang websites waarmee het illegale erectiemiddel Kamagra via internet werd verkocht. Het ging om middelen met de werkzame stoffen sildenafil en tadalafil, waarvoor geen handelsvergunning was verleend. Hij maakte het raamwerk van de webshops, zorgde ervoor dat ze hoog in Google verschenen en regelde de teksten. Inspecteurs van de Inspectie voor de Gezondheidszorg bestelden via een pseudokoop Kamagra op vier van die websites. Het pakket dat arriveerde bevatte tabletten met sildenafil en tadalafil.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Noord-Nederland van 19 januari 2023. Die rechtbank had de man veroordeeld tot 28 maanden gevangenisstraf. De advocaat-generaal eiste in hoger beroep 23 maanden gevangenisstraf. De verdachte ontkende opzet. Volgens hem ging hij ervan uit dat er homeopathische middelen werden verkocht, die hij schreef als 'Camagra'. Ook vond zijn raadsman zijn rol te beperkt voor medeplegen.
Het hof volgde dat niet. Medeverdachte [medeverdachte 1] verklaarde dat de verdachte het initiatief nam voor de handel in Kamagra. Dat werd ondersteund door een e-mail van 23 januari 2012. Daarin stelde de verdachte voor om samen 'kam sites' te beginnen, met een verdeling van taken en winst. Ook stelde hij voor de activiteiten onder te brengen in een B.V. met een administratiekantoor, omdat de handel niet helemaal legaal was. De domeinnamen van de websites bleken door de verdachte of zijn eigen bedrijf te zijn geregistreerd. Teksten liet hij schrijven door een extern bedrijf, waarin Kamagra standaard met een 'k' stond. In een databasedump van een van de websites kwam dat woord meer dan tweehonderdduizend keer voor. Verder liet hij een anti-kamagrawebsite ontwikkelen om meer verkeer te trekken, waarin stond dat Kamagra een verboden middel is, en maakte hij synchronisatiewebsites waardoor het voor betaalproviders leek om legale producten te gaan.
Het hof oordeelde dat de verdachte een significante bijdrage leverde en dus medepleger was. Ook nam hij op zijn minst bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat via de websites illegaal Kamagra werd verkocht. Dat is voorwaardelijk opzet. Het hof sprak hem vrij van de onderdelen van de tenlastelegging die niet bewezen waren. Bewezen verklaarde het hof het afleveren van de geneesmiddelen zonder vergunning (feit 1 primair) en het in voorraad hebben, te koop aanbieden, verkopen en afleveren ervan (feit 2 primair), telkens opzettelijk, meermalen en samen met anderen.
Bij de straf woog het hof zwaar dat het om professionele handel ging, waaraan de verdachte veel geld verdiende, zonder oog voor de gevolgen voor afnemers. Het hof woog mee dat in het dossier niet is uitgewerkt welke risico's het gebruik van Kamagra concreet meebrengt. De verdachte had geen eerdere veroordelingen voor soortgelijke feiten en het recidiverisico is volgens de reclassering laag. Hij wordt behandeld bij de Brijder Stichting en probeert zijn leven weer op de rails te krijgen. In beginsel vond het hof een onvoorwaardelijke gevangenisstraf passend. Maar zowel in eerste aanleg als in hoger beroep is de redelijke termijn overschreden en de zaak is inmiddels erg oud. Nog de gevangenis in moeten zou onevenredig groot negatief uitpakken.
Het hof vernietigde het vonnis en legde een taakstraf van 360 uren op, die bij niet naar behoren verrichten wordt vervangen door 180 dagen hechtenis. Daarbovenop komt een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 jaar met een proeftijd van 2 jaren. Voorarrest wordt op de taakstraf in mindering gebracht, met twee uren per dag.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
Strafrecht Hof schrapt € 2,1 miljoen van ontneming bij illegale handel in geneesmiddelen Een man die met zijn bedrijven jarenlang in strijd met de Geneesmiddelenwet handelde, moet aanzienlijk minder wederrechtelijk verkregen voordeel terugbetalen dan de rechtbank bepaalde. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden stelde het bedrag vast op € 1.561.301,47. De rechtbank was uitgegaan van € 3.682.504, het bedrag dat ook de advocaat-generaal vorderde.
Het hof behandelde de zaak in hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank Noord-Nederland van 19 januari 2023 op de ontnemingsvordering. Een ontnemingszaak draait om de vraag hoeveel geld iemand met strafbare feiten heeft verdiend. Dat bedrag kan de rechter hem laten terugbetalen aan de Staat. Het hof had de man in een apart arrest van dezelfde dag veroordeeld voor meermalen opzettelijk overtreden van voorschriften uit de Geneesmiddelenwet, deels samen met anderen.
Het verschil met de rechtbank zit in de manier van rekenen. De rechtbank nam het ontnemingsrapport als uitgangspunt. Dat rapport komt volgens het hof te algemeen over en kijkt te veel naar de omzet van de betrokken bedrijven. Het hof miste een berekening die is toegespitst op het voordeel dat de man zelf heeft gehad. De verdediging had gewezen op een andere benadering: het voordeel van een rechtspersoon kan niet zonder meer aan een natuurlijk persoon worden toegerekend omdat die feitelijk de zeggenschap had. Het hof sloot in grote lijnen aan bij de berekening van de verdediging in de pleitnota.
Voor de periode van 1 januari 2013 tot en met 20 mei 2016 nam het hof de winst van € 1.326.821,95 over. De verdediging wilde die winst 50/50 delen met een medebetrokkene, waardoor de man de helft zou hebben gehad. Het hof ging daar niet in mee, omdat het dossier en de bewijsmiddelen onvoldoende steun bieden voor zo'n verdeling. Ook voor de stelling dat de medebetrokkene contant geld zou hebben ontvangen vond het hof geen steun. Voor de periode van 20 mei 2016 tot en met 29 maart 2018 nam het hof € 234.479,52 over, gebaseerd op de berekening van de verdediging en de eigen verklaring van de man. Samen is dat € 1.561.301,47.
Ook de duur van de procedure kwam aan bod. Het hof stelde vast dat de redelijke termijn, de termijn waarbinnen een zaak volgens het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens moet worden afgedaan, in eerste aanleg en in hoger beroep aanzienlijk is overschreden. Het hof liet het bij die constatering. De strafzaak en de ontnemingszaak werden tegelijk afgedaan en in de strafzaak is al compensatie gegeven voor de overschrijding.
Het hof vernietigde de beslissing van de rechtbank en deed opnieuw recht. De man moet € 1.561.301,47 aan de Staat betalen. De duur van de gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd als hij niet betaalt, bepaalde het hof op 1.080 dagen, het wettelijk maximum voor feiten van vóór 25 juli 2020.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
Strafrecht Raad van State: geen beroep tegen waarschuwing van minister voor verkoop zinkmiddel als geneesmiddel Een groothandel in voedingssupplementen verkocht via haar website een zinkmiddel en maakte er in het voorjaar van 2020 reclame voor, terwijl de coronacrisis in volle gang was. Een inspecteur van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit onderzocht de website in het kader van het project 'Coronaclaims op internet'. Volgens de inspecteur werd het middel aangeboden als geneesmiddel, terwijl daarvoor geen handelsvergunning was verleend. De minister legde het bedrijf in augustus 2020 twee boetes op van samen € 28.500 wegens overtreding van de Geneesmiddelenwet: € 13.500 voor het verkopen van een geneesmiddel zonder vergunning en € 15.000 voor het maken van reclame daarvoor.
Het bedrijf maakte bezwaar, maar de minister verklaarde dat bezwaar in februari 2021 ongegrond. De rechtbank Zeeland-West-Brabant vernietigde dat besluit in juni 2022 en oordeelde dat de boete moest worden vastgesteld op € 16.200. Het bedrijf ging daartegen in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daar draaide het geschil om de vraag of de Geneesmiddelenwet wel van toepassing is op dit zinkmiddel en of de overtredingen zijn begaan.
Op die vragen komt de Afdeling niet toe. Terwijl het hoger beroep liep, verklaarde de minister in oktober 2022 het bezwaar alsnog gegrond en herriep hij de boete. Hij had volgens zijn eigen beleid eerst een waarschuwing moeten geven in plaats van direct een boete op te leggen. Het bedrijf kreeg daarom een schriftelijke waarschuwing. Omdat de boete verdween, heeft het bedrijf geen belang meer bij een inhoudelijke beoordeling van het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank. Dat hoger beroep is daarom niet-ontvankelijk.
Het bedrijf bleef wel bezwaren houden tegen de waarschuwing zelf. De minister benadrukte dat de waarschuwing onverlet laat dat de overtredingen zijn begaan. Wordt binnen twee jaar bij een herinspectie opnieuw een overtreding vastgesteld, dan kan alsnog een boete volgen. De Afdeling moest daarom beoordelen of tegen zo'n waarschuwing beroep openstaat. Dat kan alleen als de waarschuwing een besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, of als zij voor de rechtsbescherming met een besluit moet worden gelijkgesteld.
Een waarschuwing die op een beleidsregel is gebaseerd, is volgens vaste rechtspraak geen besluit. Dat geldt ook hier: de waarschuwing berust op de beleidsregels voor bestuurlijke boetes van het ministerie en op de werkwijze voor medische claims onder de Geneesmiddelenwet. De waarschuwing maakt bovendien geen deel uit van het sanctieregime voor deze overtredingen, omdat de minister ook zonder voorafgaande waarschuwing een boete mag opleggen.
Daarna keek de Afdeling of een van de drie uitzonderingen geldt waarin een waarschuwing toch met een besluit wordt gelijkgesteld. Daarvoor verwees zij naar haar uitspraak van 1 april 2026 in een vergelijkbare zaak over dezelfde wet. Zo'n uitzondering geldt als de waarschuwing zo lang negatieve gevolgen kan hebben dat verweer in een latere boeteprocedure niet meer effectief is, waarbij een termijn van maximaal twee jaar in beginsel geen probleem is. Ook geldt een uitzondering als de waarschuwing kan leiden tot uitsluiting van een aanbestedingsprocedure waaraan de belanghebbende wil meedoen. De derde uitzondering geldt als de waarschuwing een wettelijke norm concretiseert die nog niet vaststaat en alleen aan de rechter kan worden voorgelegd door een bestraffende sanctie te riskeren. Partijen gaven na heropening van het onderzoek zelf aan dat geen van deze situaties hier speelt, en de Afdeling oordeelt dat ook.
De waarschuwing kan dus niet met een besluit worden gelijkgesteld en er is geen beroep van rechtswege ontstaan. De Afdeling verklaart zowel het hoger beroep als het beroep tegen de waarschuwing niet-ontvankelijk. Omdat de minister de boete pas na de uitspraak van de rechtbank herriep, moet hij de proceskosten voor het hoger beroep vergoeden: € 1.868. Daarnaast moet hij het betaalde griffierecht van € 548 aan het bedrijf terugbetalen.
Raad van State · 4 november 2026
Bestuursrecht