Hoge Raad vernietigt arresten in pensioenstrijd brandbeveiliger met Bpf Bouw over verplichte aansluiting Een bedrijf voor brandbeveiliging en brandpreventie moet mogelijk toch geen premies afdragen aan de pensioen- en andere fondsen van de bouwsector. Die strijd loopt al sinds 2017. Het bedrijf geeft advies over brandpreventie, verkoopt en onderhoudt blusapparatuur en noodverlichting, en laat bouwkundige brandpreventie uitvoeren door een zustervennootschap die geen eigen personeel heeft. Voor dat werk worden medewerkers van het bedrijf zelf, uitzendkrachten en zzp'ers ingezet.
Bpf Bouw, het Opleidingsfonds en het Aanvullingsfonds vinden dat het bedrijf onder de verplichtstelling voor de bouwnijverheid valt. Zij ontvingen daarover een onderzoeksrapport dat per jaar het aandeel van bouwactiviteiten in de omzet berekende. Volgens dat rapport was dat in 2012 ruim 48 procent, in 2013 bijna 78 procent en in 2014 ruim 75 procent. Het bedrijf trok die conclusie in twijfel en vorderde een verklaring dat het niet onder de bouwregelingen valt, plus terugbetaling van geïnde premies. De fondsen vorderden juist betaling van premies en bijdragen vanaf 1 januari 2013. De kantonrechter gaf het bedrijf gelijk. Het gerechtshof Amsterdam draaide dat om en wees de vorderingen van de fondsen toe, mede op basis van een deskundigenbericht. Volgens de deskundige was in 2014 ruim 54 procent van de loonsom gerelateerd aan 'fase 5', het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.
De Hoge Raad oordeelt dat het hof op meerdere punten de fout is ingegaan. Het hof nam aan dat tussen partijen niet in geschil was dat de werkzaamheden in fase 5 bouwactiviteiten zijn. Uit de gedingstukken blijkt echter dat het bedrijf juist primair heeft betoogd dat het aanbrengen van brandwerende voorzieningen helemaal geen bouwactiviteit is, en dat standpunt nooit heeft losgelaten. Het hof ging er verder van uit dat het bedrijf zich alleen beriep op de uitzonderingen voor isolatie en 'overige werken', terwijl het zich ook beriep op de uitzonderingen voor schilderen en afwerken en voor stukadoors- en afbouwbedrijven. Ook was onbegrijpelijk dat partijen het eens zouden zijn dat uitbesteding van fase 5 aan de zustervennootschap er niet toe doet, en dat partijen het eens zouden zijn over het meetellen van de loonsom van ondersteunend personeel. Uit het proces-verbaal en het tweede tussenarrest blijkt dat zij het daarover juist niet eens werden.
Belangrijker is de rechtsregel. De Hoge Raad legt de werkingssfeerbepaling uit volgens de cao-norm, een uitleg naar objectieve maatstaven op basis van de tekst. Daaruit volgt dat per onderneming moet worden beoordeeld of die valt onder de bouwregelingen, en niet voor een hele groep van ondernemingen. Het hof heeft de werkzaamheden van de zustervennootschap meegeteld bij de vraag of het bedrijf zelf overwegend bouwactiviteiten verricht. Dat berust op een onjuiste rechtsopvatting, of is in elk geval onbegrijpelijk. Ook sprak het hof het bedrijf in het eindarrest ten onrechte aan als dochteronderneming, terwijl het eerder had vastgesteld dat het om een zusteronderneming gaat.
Eén klacht van het bedrijf faalt. Het bedrijf betoogde dat de loonsommen van de uitzonderingsgebieden in de werkingssfeerbepaling, zoals isolatie en schilderwerk, bij elkaar moeten worden opgeteld om te beoordelen of het bedrijf overwegend op die gebieden werkt. De Hoge Raad wijst dat af. De vergelijking van de verloonde bedragen moet voor elk gebied afzonderlijk worden gemaakt. Anders zouden werknemers onder geen enkele bedrijfstakregeling kunnen vallen, de zogeheten witte vlekken, wat het verplichtstellingsbesluit juist wil voorkomen.
De Hoge Raad vernietigt de drie arresten van het hof Amsterdam, verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling en veroordeelt de drie bouwfondsen in de kosten van het cassatieberoep, begroot op € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 aan salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter: aannemer en school aansprakelijk voor val van directrice op bevroren bouwplaats Op 3 december 2019 kreeg de directeur/bestuurder van een Brabantse school een rondleiding over de bouwplaats van de nieuwbouw. In de nacht ervoor had het gevroren. In het middengedeelte van de begane grond, de latere aula, was het gebouw nog niet wind- en waterdicht, en daar lag een betonvloer met aangevroren plassen. De directrice gleed uit en kwam op haar billen terecht. Haar hoofd maakte daarbij een harde heen-en-weerbeweging. Ze liep hersenletsel en een frozen shoulder op. Later werden ook Postcommotioneel Syndroom, duizeligheid en PTSS vastgesteld. Op een video die kort na de val is opgenomen, zegt het hoofd facilitaire zaken van de school dat het glad is, dat hij zelf bijna onderuit ging en dat er eigenlijk meteen zout op moet.
De vrouw stelde zowel de school (inmiddels gefuseerd tot SILFO) als aannemer Binx aansprakelijk, en trok ook hun verzekeraars MS Amlin en Allianz in de procedure. De school was haar werkgever en de aannemer bouwde het gebouw. Volgens haar hadden zij onvoldoende gedaan voor haar veiligheid. Ze vroeg een verklaring voor recht dat beiden de schade moeten vergoeden en een voorschot van € 40.000. Daarnaast voerde de school een vrijwaringsprocedure tegen de aannemer: als de school moet betalen, moet de aannemer dat terugbetalen.
Binx stelde dat het een ongelukkige samenloop van omstandigheden was. Bezoekers van een bouwplaats moeten volgens het bedrijf extra oplettend zijn, zeker na nachtvorst. Bovendien zou de bouwplaats die dagen gesloten zijn geweest en had niemand haar aangemeld. De kantonrechter toetste dit aan de zogeheten kelderluikcriteria, de maatstaf voor de vraag of iemand een ander aan een te groot risico blootstelt. De kans dat iemand op een aangevroren betonvloer uitglijdt is groot, de gevolgen kunnen ernstig zijn, en goed strooien of de toegang afsluiten was niet bezwarend. Dat de directrice niet op de gladheid bedacht was, vond de rechter begrijpelijk, want zelfs de twee ervaren begeleiders waren verrast. De verklaring van een voormalig uitvoerder van Binx, dat er vanwege de vorst niet werd gewerkt en bezoekers waren gewaarschuwd, woog weinig. Er werd die dag wel gewerkt (een trap werd geplaatst), de bewuste e-mail kon niet worden overgelegd en de vrouw was gewoon via de hoofdingang binnengelaten. Binx handelde daarom onrechtmatig.
Ook de school is aansprakelijk, op grond van de wettelijke zorgplicht van een werkgever. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet doordat de aannemer de veiligheid op de bouwplaats regelt. De school nodigde haar eigen directeur uit via medewerkers over wie zij zeggenschap had, en had de staat van de bouwplaats moeten laten inspecteren. Uitglijden over een aangevroren vloer is volgens de rechter geen alledaags risico. Het verweer dat de directrice zelf mede verantwoordelijk was voor de veiligheid, verwierp de rechter: zij bewaakte de voortgang van de bouw, had geen kennis van de veiligheidsregels en was na de eerste steenlegging niet meer op de bouwplaats geweest.
Het gevorderde voorschot van € 40.000 wees de rechter af. Het is nog onduidelijk welke klachten uit de val voortkomen en welke uit het arbeidsconflict met de school dat later ontstond. In de vrijwaringszaak slaagt de school maar deels. De bouwovereenkomst bevat een vrijwaringsbeding en maakt Binx verantwoordelijk voor de veiligheid, maar alleen voor de schade die rechtstreeks uit de val voortvloeit. Schade door het arbeidsconflict ligt te ver van het ongeval af om aan de aannemer toe te rekenen.
De kantonrechter verklaarde voor recht dat de school en Binx hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade door het ongeval, op te maken bij staat, en veroordeelde hen hoofdelijk in de proceskosten van € 2.520,68. In de vrijwaring moet Binx de school vergoeden wat die aan de directrice moet betalen, voor zover dat de rechtstreekse gevolgen van de val betreft, en betaalt Binx € 931,40 aan proceskosten.
Rechtbank Oost-Brabant · 12 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Rechtbank halveert boete voor matrassenrecycler na illegale arbeid: € 85.500 wordt € 43.605 Op 29 maart 2023 troffen inspecteurs van de Nederlandse arbeidsinspectie bij een matrassenrecycler in Utrecht tien mensen aan die matrassen aan het recyclen waren. Uit het onderzoek dat volgde bleek dat in één week dertien vreemdelingen voor het bedrijf werkten zonder dat daarvoor een tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid was afgegeven. Twaalf van hen waren Nigeriaans en door een keten van uitzendbureaus bij het bedrijf terechtgekomen. De dertiende, een Sri Lankees, kwam via een ander uitzendbureau. Tien van de dertien vreemdelingen waren daarnaast niet vastgelegd met een kopie van hun identiteitsbewijs, wat bij inlenen via een keten van werkgevers wel moet.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legde het bedrijf een boete van € 85.500 op wegens overtreding van de Wet arbeid vreemdelingen. Daarvan was € 78.000 bedoeld voor het laten werken van dertien vreemdelingen zonder vergunning (13 keer € 6.000) en € 7.500 voor het niet bewaren van identiteitsbewijzen (10 keer € 750). De minister ging daarbij uit van grove schuld bij de eerste overtreding. Het bedrijf maakte bezwaar, maar de minister hield de boete in stand. Daarop ging het bedrijf in beroep bij de rechtbank.
Het bedrijf betwistte allereerst dat een van de vreemdelingen zonder vergunning had gewerkt. Hij zou een taakstraf hebben uitgevoerd, en dat is geen arbeid in de zin van de wet. De rechtbank wees dat af. De minister had aangetoond dat de man geen vergunning en geen verblijfsrecht had, en ook het Centraal Justitieel Incassobureau, dat taakstraffen registreert, bevestigde dat er geen taakstraf werd uitgevoerd. Een beweging van de man zelf, zonder een stuk waaruit de taakstraf blijkt, was niet genoeg.
Ook het betoog dat er geen sprake was van grove schuld sneuvelde. Het bedrijf had gesteld dat het alleen mensen uit de Europese Unie wilde inzetten en erop mocht vertrouwen dat de uitzendbureaus de papieren controleerden. Maar uit het boeterapport bleek dat bij geen van de vreemdelingen vóór aanvang van het werk was gecontroleerd of zij in Nederland mochten werken. Een werkinstructie voor de naleving van de wet kwam pas na de controle. De rechtbank oordeelde dat een werkgever zelf moet onderzoeken of iemand mag werken en niet mag vertrouwen op een uitzendbureau, en dat het ontbreken van elke eigen controle ernstig nalatig is. Ook de stelling dat het bedrijf zich had vergist over verblijfsdocumenten uit Malta of Italië haalde niets uit: wie niet controleert, kan ook geen denkfout maken. Het beroep op een andere zaak waarin de minister de boete wel had gematigd, slaagde evenmin. Die matiging was volgens de minister een fout, en het gelijkheidsbeginsel verplicht niet om fouten te herhalen.
Twee punten kreeg het bedrijf wel gelijk. Ten eerste had de rechtbank oog voor de cumulatie van overtredingen: bij twaalf vreemdelingen ging het steeds om dezelfde fout van dezelfde leidinggevende, bij dezelfde uitlener. Voor die twaalf boetes matigde de rechtbank met 10%. Voor de dertiende vreemdeling gold dat niet, omdat die via een ander uitzendbureau kwam.
Ten tweede oordeelde de rechtbank dat het boetenormbedrag in dit geval onevenredig uitpakte. De Beleidsregel kent voor rechtspersonen een normbedrag van € 8.000 en voor eenmanszaken € 4.000. Dat er geen onderscheid wordt gemaakt naar de grootte van de onderneming is op zichzelf niet onredelijk, omdat elke overtreding hetzelfde voordeel oplevert en onderscheid tot concurrentievervalsing zou kunnen leiden. Maar in de keten zat een uitzendbureau dat als eenmanszaak met 100 medewerkers slechts € 4.000 per overtreding kreeg opgelegd, terwijl het bedrijf van eiseres met acht vaste medewerkers het dubbele moest betalen voor dezelfde overtreding. Voor de twaalf vreemdelingen uit die keten stelde de rechtbank het normbedrag daarom zelf op € 4.000 en kwam met 75% voor grove schuld op € 3.000 per persoon.
Andere argumenten van het bedrijf haalden niets uit. De getroffen maatregelen na de controle, zoals een nieuwe werkinstructie, bleken onvoldoende aangetoond: het was onduidelijk of ze ook werden toegepast. Het tijdsverloop tussen de laatste onderzoekshandeling en het boeterapport bleef binnen zes maanden, en dat tussen het boeterapport en het besluit gaf geen reden tot matiging, omdat het bedrijf er niet door was benadeeld en de minister het over de langere termijn had geïnformeerd. Wel had de procedure langer dan de redelijke termijn van twee jaar geduurd, met ongeveer vier maanden. Daarvoor matigde de rechtbank de totale boete met 5%.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde de beslissing op bezwaar en herriep het boetebesluit voor zover het de hoogte betrof. Zelf stelde zij de totale boete vast op € 43.605, ongeveer de helft van het oorspronkelijke bedrag. De minister moet bovendien de proceskosten van het bedrijf vergoeden tot € 3.935 en het griffierecht van € 385 terugbetalen.
Rechtbank Gelderland · 16 oktober 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Rechtbank veroordeelt minister tot € 1.868 proceskosten voor uitzendbureau na herstel besluit Timing Uitzendbureau uit Apeldoorn kreeg van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te horen dat de uitgezonden werknemers van het bedrijf niet meetelden als werkenden in de eigen arbeidsorganisatie. Daardoor liet de minister de projectkosten voor activiteiten ten behoeve van die uitgezonden werknemers buiten beschouwing. Het uitzendbureau stelde op 21 augustus 2025 beroep in tegen de beslissing op bezwaar, die dateert van 16 juli 2025.
De rechtbank Gelderland behandelde het beroep op 28 mei 2026 op zitting en deed op 17 juli 2026 een tussenuitspraak. Daarin oordeelde de rechtbank dat de minister ten onrechte van mening was dat de uitgezonden werknemers geen werkenden in de arbeidsorganisatie van het uitzendbureau zijn. De minister kreeg de kans dit gebrek te herstellen, en dat deed hij op 6 augustus 2026 met een nieuwe beslissing op bezwaar. Het uitzendbureau trok daarop het beroep in.
Bij die intrekking vroeg het uitzendbureau de rechtbank de minister te veroordelen in de proceskosten. Dat kan in het bestuursrecht als een beroep wordt ingetrokken omdat het bestuursorgaan geheel of gedeeltelijk is tegemoetgekomen aan degene die beroep instelde. De minister liet de rechtbank weten dat hij bereid was de proceskosten te vergoeden. De rechtbank oordeelde dat hij met de nieuwe beslissing inderdaad aan het beroep was tegemoetgekomen en deed zonder zitting uitspraak op het verzoek.
De rechtbank stelde de vergoeding vast op basis van het Besluit proceskosten bestuursrecht. Voor de rechtsbijstand van de gemachtigde telde de rechtbank twee punten: één voor het indienen van het beroepschrift en één voor het verschijnen ter zitting. Een punt is € 934 waard bij wegingsfactor 1, wat neerkomt op € 1.868. Andere kosten die voor vergoeding in aanmerking komen, waren er niet.
Het griffierecht van € 385 maakt geen deel uit van de veroordeling. De rechtbank wees erop dat de minister dit bedrag moet vergoeden en dat het uitzendbureau zich daarvoor rechtstreeks tot hem moet wenden. Partijen kunnen binnen zes weken na verzending van de uitspraak verzet instellen bij de rechtbank.
De rechtbank veroordeelt de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tot betaling van € 1.868 aan proceskosten aan Timing Uitzendbureau.
Rechtbank Gelderland · 13 november 2026
Bestuursrecht Chauffeur boven AOW-leeftijd krijgt geen transitievergoeding of loon bij ziekte Een 74-jarige buschauffeur van Personenvervoer Rotterdam, die kinderen met een beperking van en naar school reed, eist een transitievergoeding en achterstallig loon. De kantonrechter van de rechtbank Rotterdam wijst beide verzoeken af en ontbindt de arbeidsovereenkomst per 1 december 2026.
De man bereikte in 2018 de AOW-leeftijd en kwam op 7 maart 2019 in dienst. Op 30 augustus 2024 meldde hij zich ziek. De arbo-arts constateerde beperkingen bij staan en langer lopen en vond hem geschikt voor passend werk. Op 18 november 2024 meldde hij zich opnieuw ziek. Na zes weken stopte de werkgever met loondoorbetaling. Dat mag bij een werknemer die de AOW-leeftijd heeft bereikt, want voor hem geldt een loondoorbetalingsplicht van maximaal zes weken bij ziekte.
Op 6 januari 2025 schreef de chauffeur dat hij zich per 13 januari hersteld zou melden, omdat hij anders geen geld meer kreeg. In dezelfde brief stond dat zijn gezondheid niet was veranderd sinds oktober 2024. De rechter ziet dat niet als een echte hersteldmelding. Ook deed de man in die brief een gedetailleerd voorstel om de arbeidsovereenkomst te beëindigen, waardoor de werkgever de indruk kreeg dat hij zelf weg wilde.
De arbo-arts adviseerde op 23 januari 2025 dat de man inzetbaar was voor passend werk. De werkgever wilde eerst door de bedrijfsarts laten vaststellen wat dat werk voor hem precies was. De rechter vindt dat begrijpelijk en getuigen van goed werkgeverschap: een chauffeur moet bij de overdracht van kinderen vaak een eind lopen, en juist daar had de man beperkingen. Hij verscheen echter niet op de afspraak van 29 april 2025. Zijn brief aan de bedrijfsarts kwam niet op tijd aan, en zijn uitleg dat hij niet hoefde te komen als hij hersteld was, klopt niet met de brieven van de arbodienst. Ook vroeg hij geen deskundigenoordeel aan het UWV, terwijl hij het niet eens was met de adviezen. Welk werk passend was, is daardoor nooit vastgesteld. Volgens de rechter heeft hij daarom geen recht op loon.
De werkgever vroeg ontbinding op meerdere gronden. De man voerde daar geen inhoudelijk verweer tegen en wilde zelf ook van het dienstverband af, maar zonder de transitievergoeding mis te lopen. Die vergoeding is echter niet verschuldigd als de arbeidsovereenkomst eindigt na het bereiken van de AOW-leeftijd (artikel 7:673 lid 7 onder b BW). Het beroep van de man op een beschikking van de Hoge Raad uit 2018 slaagt niet. Die uitspraak oordeelde dat deze regel geen verboden leeftijdsonderscheid oplevert, en maakt geen uitzondering voor wie pas na de AOW-leeftijd in dienst kwam.
De rechter ontbindt de arbeidsovereenkomst wegens een ernstig en duurzaam verstoorde arbeidsverhouding; de andere gronden hoeven niet meer te worden beoordeeld. Hoewel de man ongelijk krijgt, draagt iedere partij de eigen proceskosten. De werkgever heeft namelijk niet duidelijk uitgelegd waarom hij naar de arbo-arts moest en hem niet gewezen op de mogelijkheid van een second opinion of deskundigenoordeel.
De man krijgt dus geen loon en geen transitievergoeding. De arbeidsovereenkomst eindigt per 1 december 2026 en iedere partij betaalt de eigen proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 26 oktober 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht