Rechtbank blijft bevoegd in tegeneis Thomassen Energy over merkgebruik De rechtbank Gelderland mag zich ook buigen over de tegenclaim van Thomassen Energy tegen een voormalige werknemer die in het buitenland woont, ondanks dat het verweten gedrag zich buiten Nederland zou hebben afgespeeld. De rechtbank verwierp een poging van die oud-werknemer om die tegenclaim buiten de Nederlandse rechtszaal te houden, en veroordeelde hem tot betaling van de proceskosten.
De zaak draait om een geschil tussen Thomassen Energy, gevestigd in Rheden, en een voormalige werknemer die inmiddels in het buitenland woont, over het gebruik van de merken en handelsnamen van het bedrijf. Volgens Thomassen Energy heeft de man geen toestemming om die merken en handelsnamen te gebruiken, en heeft het bedrijf die toestemming ook nooit gegeven. De man start daarom zelf een procedure: hij vordert een verklaring dat Thomassen Energy onrechtmatig heeft gehandeld door tegen derden te zeggen dat hij de merken zonder toestemming gebruikte, en eist daarvoor schadevergoeding.
Thomassen Energy stelde op haar beurt een tegeneis in, een zogenoemde vordering in reconventie, waarin het bedrijf een verklaring vraagt dat de man als voormalig werknemer zijn zorgplicht heeft geschonden of onrechtmatig heeft gehandeld door de merken en handelsnamen te gebruiken, plus schadevergoeding.
Voordat de zaak inhoudelijk kon worden behandeld, probeerde de man deze tegeneis van tafel te krijgen. Hij voerde aan dat de Nederlandse rechter daarvoor geen rechtsmacht had, omdat het verweten merkgebruik plaatsvond in de British Virgin Islands, Dubai, Oman, Nigeria en Australië, en dus niet in Nederland.
De rechtbank ging daar niet in mee. Eerst stelde zij vast dat de Nederlandse rechter sowieso bevoegd is om over de oorspronkelijke vordering van de man te oordelen, omdat Thomassen Energy als gedaagde partij in Nederland is gevestigd. Voor de vraag of de rechtbank ook over de tegeneis mag oordelen, moest gekeken worden naar de Nederlandse regels voor internationale bevoegdheid, omdat de man zelf buiten de Europese Unie woont. Die regels bepalen dat een rechter die al bevoegd is voor de oorspronkelijke vordering, in beginsel ook bevoegd is voor een daarmee samenhangende tegeneis.
Volgens de rechtbank bestaat die samenhang hier wel degelijk: beide vorderingen draaien in de kern om hetzelfde geschil, namelijk of de man de merken en handelsnamen van Thomassen Energy op onrechtmatige wijze heeft gebruikt. Als twee verschillende rechters over deze met elkaar verweven kwesties zouden oordelen, zou dat volgens de rechtbank het risico op tegenstrijdige uitspraken met zich meebrengen. Om die reden verklaarde de rechtbank zich ook bevoegd om de tegeneis van Thomassen Energy te behandelen.
Omdat de man dit bevoegdheidsverweer verloor, moet hij de proceskosten van Thomassen Energy vergoeden, in totaal € 842. Voor de hoofdzaak zelf bepaalde de rechtbank dat er eerst een mondelinge behandeling komt, waarbij de man in persoon aanwezig moet zijn en Thomassen Energy vertegenwoordigd moet zijn door iemand die goed op de hoogte is van de zaak. Tijdens die zitting kan de rechtbank ook een voorlopig oordeel geven over de inhoud van het geschil en onderzoeken of partijen tot een schikking kunnen komen.
De rechtbank wees de incidentele vordering tot onbevoegdverklaring af en veroordeelde de man tot betaling van € 842 aan proceskosten. De inhoudelijke beoordeling van het merkengeschil zelf moet nog plaatsvinden.
Rechtbank Gelderland · 12 augustus 2026
Civiel Recht Rechter verbiedt Ceban verkoop van semaglutide-neusspray wegens octrooi-inbreuk Apotheekbereider Ceban mag van de voorzieningenrechter in Den Haag geen semaglutide bevattende neusspray meer doorleveren aan andere apotheken en moet het middel uit de G-standaard en andere voorschrijfsystemen verwijderen. Novo Nordisk, de Deense fabrikant van de bekende diabetes- en afslankmiddelen Ozempic en Wegovy, klaagde Ceban aan wegens inbreuk op haar aanvullende beschermingscertificaat voor de stof semaglutide, dat geldt tot en met 19 maart 2031.
Ceban, de centrale organisatie van een groep apotheek- en grondstoffenbedrijven, was in 2025 begonnen met het bereiden van een semaglutide-neusspray onder de naam Semanova, bedoeld voor patiënten met prikangst die liever geen wekelijkse injectie krijgen. De neusspray werd niet alleen aan eigen patiënten ter hand gesteld, maar ook doorgeleverd aan andere apotheken, en werd bovendien opgenomen in de G-standaard, het landelijke opzoeksysteem voor geneesmiddelen, en in het elektronisch huisartsenvoorschrijfsysteem. Novo Nordisk maakte al in december 2025 bezwaar en diende in februari 2026 ook een handhavingsverzoek in bij de Inspectie Gezondheid en Jeugd. Toen Ceban weigerde te stoppen, sommeerde de advocaat van Novo Nordisk in april 2026 om de inbreuk te staken. Ceban zegde toe de doorlevering te staken in afwachting van juridisch advies, maar een medewerker van het bedrijf hield kort daarna nog een presentatie op een Portugees congres over het idee achter de neusspray.
Voor de rechter draaide de zaak om de vraag of Ceban een beroep toekomt op de octrooirechtelijke apothekersvrijstelling, die toestaat dat een apotheek een geoctrooieerd geneesmiddel zelf bereidt voor direct gebruik door een individuele patiënt op medisch voorschrift. Die vrijstelling is nadrukkelijk niet bedoeld om op structurele schaal een beschermd geneesmiddel zonder toestemming van de octrooihouder na te maken, anders zou het recht van de octrooihouder worden uitgehold.
De rechter stelt vast dat Ceban door het invoeren van de grondstof, het bereiden en op voorraad houden van de neusspray, en vooral door de inschrijving in de G-standaard, in beginsel inbreuk heeft gemaakt op het certificaat van Novo Nordisk. Partijen waren het er zelf al over eens dat het doorleveren aan andere apotheken en de inschrijving in de G-standaard sowieso buiten de vrijstelling vallen. Voor de eigen bereidingen aan patiënten van Ceban zelf kon de rechter in dit kort geding, waar geen ruimte is voor uitgebreide bewijslevering, niet vaststellen of steeds sprake was van een echte medische noodzaak. Verschillende omstandigheden wezen eerder op structureel en mogelijk grootschalig gebruik dan op incidentele magistrale bereiding: Ceban had 600 gram semaglutide ingevoerd, genoeg voor 15.000 flacons, gaf het middel een eigen merknaam, schreef het in bij de G-standaard, en kon ter zitting niet goed toelichten of er een echte behoefte vanuit voorschrijvende artsen bestond of dat het vooral een zakelijk idee was geweest.
Op grond hiervan legt de rechter Ceban een verbod op om verdere inbreuk te maken op het certificaat, in het bijzonder door het doorleveren van de neusspray, de vermelding in de G-standaard, in voorschrijfsystemen en op de eigen website te staken. Ook het op voorraad houden van de grote hoeveelheid ingevoerde grondstof valt onder dat verbod. Een verbod op vermeend ander onrechtmatig handelen, gebaseerd op de presentatie in Portugal, wijst de rechter wel af: die presentatie is geen aanbieden van een product en Novo Nordisk maakte niet aannemelijk dat daarbij over de octrooirechtelijke kant is gesproken.
Ceban moet verder aan Novo Nordisk opgave doen van haar leveranciers en afnemers en de hoeveelheid bereide neussprays, en de al doorgeleverde neussprays terugroepen bij de afnemers, op straffe van dwangsommen tot een maximum van € 500.000. Omdat Ceban grotendeels in het ongelijk is gesteld, veroordeelt de rechter haar in de volledige proceskosten van Novo Nordisk, begroot op € 50.053,77, te vermeerderen met wettelijke rente bij niet-tijdige betaling.
Rechtbank Den Haag · 5 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechter herstelt verschrijving in dwangsom van Coty tegen Petite Mort In een kort geding dat Coty Beauty Germany had aangespannen tegen het Rotterdamse parfumeriebedrijf Perfumedia B.V., beter bekend als Petite Mort, wees de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag op 11 juni 2026 een vonnis met daarin een fout in het dictum. In de zin over de opgelegde dwangsom stond een verwijzing naar 'de onder I tot en met II opgelegde verboden', terwijl het vonnis zelf gebruikmaakt van genummerde dictumonderdelen (5.1 tot en met 5.3). Coty verzocht op 21 juli 2026 om herstel van deze verschrijving.
Petite Mort maakte bezwaar op drie punten. Ten eerste zou het verzoek niet rechtsgeldig zijn ingediend, omdat er geen handtekening van de advocaat onder stond. Ten tweede zou de gevraagde wijziging een inhoudelijke aanpassing zijn die de omvang van de veroordeling zou vergroten, en daarvoor is de herstelprocedure van artikel 31 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering niet bedoeld. Ten derde wees Petite Mort erop dat zij al hoger beroep had ingesteld en dat Coty haar klacht bij het hof kon aankaarten.
De rechter verwierp het ontvankelijkheidsbezwaar. Wanneer een processtuk via het digitale systeem van de Rechtspraak wordt ingediend door de advocaat zelf, geldt dat als een geldige ondertekening. Mr. Van der Kaaij had het verzoek zelf ingediend, dus aan die voorwaarde was voldaan.
Ook het inhoudelijke bezwaar van Petite Mort haalde het niet. De voorzieningenrechter wees op een eerdere overweging in het vonnis van 11 juni, waarin uitdrukkelijk staat dat de dwangsom 'zoals gevorderd' zou worden opgelegd. Als de rechter de vordering op dit punt deels had willen afwijzen, zou dat expliciet in het vonnis zijn opgenomen. Nu zo'n overweging ontbrak, was het duidelijk dat de dwangsom ook bedoeld was voor het in dictumonderdeel 5.3 opgenomen opgavebevel. Er was dus sprake van een kennelijke verschrijving die zich leent voor eenvoudig herstel.
De rechter paste het dictum aan: de verwijzing naar 'de onder I tot en met II opgelegde verboden c.q. bevelen' wordt vervangen door 'de onder 5.1 tot en met 5.3 opgelegde verboden c.q. bevelen'. De dwangsom bedraagt € 10.000 per overtreding ineens, plus € 2.500 per dag dat een overtreding voortduurt, met een maximum van € 500.000. Partijen moeten de eerder ontvangen grosse of afschrift van het vonnis van 11 juni 2026 retourneren aan de griffie.
Rechtbank Den Haag · 29 juli 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechtbank wijst beroep op parodie-exceptie af: carnavalsnummer De Kapotte Kachels mag niet op Spotify De carnavalsband De Kapotte Kachels, officieel de Osse vennootschap Major Fifth B.V., maakte het nummer 'Dikke Pens (Clap Your Pens)' op de melodie van de ABBA-hit 'Take A Chance On Me'. Ze zetten het nummer op Spotify en andere streamingdiensten, maar Universal Music Publishing liet het offline halen namens ABBA. De Kapotte Kachels stapten naar de rechtbank en eisten verklaringen dat hun nummer een toegestane parodie is in de zin van de Auteurswet.
In het Nederlandse auteursrecht bestaat een zogeheten parodie-exceptie: wie een bestaand werk parodieert, maakt onder bepaalde voorwaarden geen inbreuk op het auteursrecht. Die exceptie is gebaseerd op Europese regelgeving en uitgelegd door het Europese Hof van Justitie in het Deckmyn-arrest uit 2014. Een parodie moet aan twee basisvereisten voldoen: ze roept het originele werk op maar vertoont er duidelijke verschillen van, en ze vormt een uiting van humor of spot. Beide partijen waren het erover eens dat 'Dikke Pens' aan die basisvereisten voldoet.
De cruciale vraag was dan ook of de belangen van ABBA zwaarder wegen dan die van De Kapotte Kachels, want de parodie-exceptie vereist een afweging tussen de rechten van de auteursrechthebbende en de vrijheid van meningsuiting van de parodiëmaker. De rechtbank beoordeelde daarvoor de concrete omstandigheden van het geval.
De rechtbank stelde vast dat de herkenbare melodie van 'Take A Chance On Me' gedurende het héle carnavalsnummer te horen is en direct herkenbaar blijft voor een groot publiek. Dat het nummer al ruim een miljoen streams behaalde voordat het offline ging, illustreert dat het bereik groot is. De Kapotte Kachels wilden het nummer ook commercieel exploiteren: via streamingplatforms inkomsten genereren en bekendheid opbouwen voor betaalde optredens. Dat commerciële oogmerk woog de rechtbank zwaar mee.
Een ander belangrijk punt was de tijdloosheid van de beschikbaarstelling. Een kalender met een parodie verdwijnt na een seizoen uit het zicht; een streamingtrack blijft wereldwijd en in principe voor altijd online. Die voortdurende beschikbaarheid leidt ertoe dat het publiek 'Take A Chance On Me' blijvend associeert met een liedje over diklijvigheid, terwijl ABBA's origineel over een liefdesthema gaat. Het nummer verwijst bovendien expliciet naar ABBA in de tekst. De rechtbank oordeelde dat ABBA er een gerechtvaardigd belang bij heeft om die langdurige koppeling te vermijden.
De Kapotte Kachels voerden aan dat het carnavalsnummer geen discriminerende of anderszins ontoelaatbare uitingen bevat, en dat carnaval als cultureel verschijnsel ruimte biedt voor dergelijke bewerkingen. Ook wezen ze op de vrijheid van meningsuiting en op een mogelijk 'chilling effect': als parodieën in carnavalsmuziek systematisch worden verboden, zouden makers terughoudender worden. De rechtbank vond die argumenten niet overtuigend. De vrijheid van meningsuiting wordt niet volledig ingeperkt: Universal heeft uitdrukkelijk toegezegd dat De Kapotte Kachels het nummer gewoon live mogen uitvoeren, ook op televisie, en dat opnames van live-optredens op YouTube mogen. Alleen de commerciële exploitatie via streamingdiensten, radio en fysieke verkoop is niet toegestaan. Van een algemeen verbod op carnavalsparodieën is geen sprake, aldus de rechtbank.
De rechtbank wees alle vorderingen van De Kapotte Kachels af. Omdat het een zaak is over de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, paste de rechtbank de volledige proceskostenveroordeling toe op grond van artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Universal vorderde € 22.124 aan advocaatkosten, maar de rechtbank begrenste dat bedrag op het indicatietarief voor een normale bodemzaak van € 21.000. Met griffierecht en nakosten erbij moet De Kapotte Kachels in totaal € 21.903 aan proceskosten aan Universal betalen.
Rechtbank Midden-Nederland · 29 juli 2026
Civiel Recht Voorzieningenrechter weigert schorsing maximumprijs leukemiemiddel Onureg van Bristol-Myers Squibb Bristol-Myers Squibb brengt in Nederland het leukemiemiddel Onureg (azacitidine) op de markt. Voor dat middel stelde de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met een besluit van 26 augustus 2026 een maximumprijs vast voor de 200 mg- en 300 mg-tablet. Die prijs geldt sinds 1 oktober 2026. De fabrikant vindt de prijs 19,4 procent te laag en vroeg de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven de prijs te schorsen totdat op haar beroep is beslist.
Het geschil draait om de manier waarop de maximumprijs tot stand komt. Op grond van de Wet geneesmiddelenprijzen wordt die prijs berekend op basis van het gemiddelde van de prijzen van vergelijkbare geneesmiddelen in België, Noorwegen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De minister gebruikte voor het Verenigd Koninkrijk de officiële prijslijst Dictionary of Medicines and Devices. Daarop staat ook een generieke variant van azacitidine. Die generieke variant nam de minister mee in de berekening. De fabrikant vindt dat niet mogen, omdat in Nederland nog octrooien op Onureg rusten. Meenemen van de generieke prijs zou die octrooirechten uithollen.
Eerst beoordeelde de voorzieningenrechter of er spoed was. De fabrikant had niet gesteld dat zij in acute financiële problemen komt. Toch nam de voorzieningenrechter voldoende spoedeisend belang aan. Het zal voor de fabrikant lastig zijn om schade aan te tonen en te verhalen als later blijkt dat de maximumprijs te laag is, en dat erkende de minister op de zitting zelf. Ook speelt mee dat de Nederlandse prijs als referentie dient in andere landen en dat onderhandelingen met afnemers niet opnieuw gevoerd kunnen worden.
Op de inhoud kreeg de fabrikant geen gelijk. Een voorlopige voorziening wordt in beginsel alleen toegewezen als het College in de hoofdzaak het besluit waarschijnlijk zal vernietigen, en die kans achtte de voorzieningenrechter niet groot. Een vergelijkbaar geneesmiddel is volgens de wet een middel met dezelfde werkzame bestanddelen, van dezelfde of nagenoeg dezelfde sterkte en in dezelfde farmaceutische vorm. Dat de generieke variant aan die omschrijving voldoet, was niet in geschil. Octrooirecht is geen onderdeel van de definitie.
De fabrikant beriep zich op de wetsgeschiedenis en op de Lyrica-uitspraak van het College van 7 juli 2017. De voorzieningenrechter vond daarin geen steun voor haar uitleg. Uit de memorie van antwoord bij de wet blijkt dat de wetgever het verschil in octrooibescherming tussen Nederland en de referentielanden heeft onderkend. De minister deed daarbij de zogenoemde octrooitoezegging: alleen als een middel in alle vier de referentielanden niet meer onder octrooi staat, wordt uitsluitend naar de specialités in die landen gekeken. Voor een geval waarin maar één referentieland een generiek middel kent, volgt dat niet. De Lyrica-uitspraak ging bovendien over generieke kopieën die slechts voor een deel van de medische indicaties mochten worden verhandeld, en dat speelt hier niet. Het beroep op een motiveringsgebrek beoordeelde de voorzieningenrechter niet, omdat dat op zichzelf geen grond voor schorsing is.
De uitleg van het begrip vergelijkbare geneesmiddelen moet in de bodemprocedure worden beoordeeld. Omdat de maximumprijs niet onmiskenbaar onrechtmatig is, wees de voorzieningenrechter het verzoek om een voorlopige voorziening af. De maximumprijs blijft dus gelden. Een proceskostenveroordeling volgde niet.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 10 november 2026
Bestuursrecht