Kantonrechter: aannemer en school aansprakelijk voor val van directrice op bevroren bouwplaats Op 3 december 2019 kreeg de directeur/bestuurder van een Brabantse school een rondleiding over de bouwplaats van de nieuwbouw. In de nacht ervoor had het gevroren. In het middengedeelte van de begane grond, de latere aula, was het gebouw nog niet wind- en waterdicht, en daar lag een betonvloer met aangevroren plassen. De directrice gleed uit en kwam op haar billen terecht. Haar hoofd maakte daarbij een harde heen-en-weerbeweging. Ze liep hersenletsel en een frozen shoulder op. Later werden ook Postcommotioneel Syndroom, duizeligheid en PTSS vastgesteld. Op een video die kort na de val is opgenomen, zegt het hoofd facilitaire zaken van de school dat het glad is, dat hij zelf bijna onderuit ging en dat er eigenlijk meteen zout op moet.
De vrouw stelde zowel de school (inmiddels gefuseerd tot SILFO) als aannemer Binx aansprakelijk, en trok ook hun verzekeraars MS Amlin en Allianz in de procedure. De school was haar werkgever en de aannemer bouwde het gebouw. Volgens haar hadden zij onvoldoende gedaan voor haar veiligheid. Ze vroeg een verklaring voor recht dat beiden de schade moeten vergoeden en een voorschot van € 40.000. Daarnaast voerde de school een vrijwaringsprocedure tegen de aannemer: als de school moet betalen, moet de aannemer dat terugbetalen.
Binx stelde dat het een ongelukkige samenloop van omstandigheden was. Bezoekers van een bouwplaats moeten volgens het bedrijf extra oplettend zijn, zeker na nachtvorst. Bovendien zou de bouwplaats die dagen gesloten zijn geweest en had niemand haar aangemeld. De kantonrechter toetste dit aan de zogeheten kelderluikcriteria, de maatstaf voor de vraag of iemand een ander aan een te groot risico blootstelt. De kans dat iemand op een aangevroren betonvloer uitglijdt is groot, de gevolgen kunnen ernstig zijn, en goed strooien of de toegang afsluiten was niet bezwarend. Dat de directrice niet op de gladheid bedacht was, vond de rechter begrijpelijk, want zelfs de twee ervaren begeleiders waren verrast. De verklaring van een voormalig uitvoerder van Binx, dat er vanwege de vorst niet werd gewerkt en bezoekers waren gewaarschuwd, woog weinig. Er werd die dag wel gewerkt (een trap werd geplaatst), de bewuste e-mail kon niet worden overgelegd en de vrouw was gewoon via de hoofdingang binnengelaten. Binx handelde daarom onrechtmatig.
Ook de school is aansprakelijk, op grond van de wettelijke zorgplicht van een werkgever. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet doordat de aannemer de veiligheid op de bouwplaats regelt. De school nodigde haar eigen directeur uit via medewerkers over wie zij zeggenschap had, en had de staat van de bouwplaats moeten laten inspecteren. Uitglijden over een aangevroren vloer is volgens de rechter geen alledaags risico. Het verweer dat de directrice zelf mede verantwoordelijk was voor de veiligheid, verwierp de rechter: zij bewaakte de voortgang van de bouw, had geen kennis van de veiligheidsregels en was na de eerste steenlegging niet meer op de bouwplaats geweest.
Het gevorderde voorschot van € 40.000 wees de rechter af. Het is nog onduidelijk welke klachten uit de val voortkomen en welke uit het arbeidsconflict met de school dat later ontstond. In de vrijwaringszaak slaagt de school maar deels. De bouwovereenkomst bevat een vrijwaringsbeding en maakt Binx verantwoordelijk voor de veiligheid, maar alleen voor de schade die rechtstreeks uit de val voortvloeit. Schade door het arbeidsconflict ligt te ver van het ongeval af om aan de aannemer toe te rekenen.
De kantonrechter verklaarde voor recht dat de school en Binx hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade door het ongeval, op te maken bij staat, en veroordeelde hen hoofdelijk in de proceskosten van € 2.520,68. In de vrijwaring moet Binx de school vergoeden wat die aan de directrice moet betalen, voor zover dat de rechtstreekse gevolgen van de val betreft, en betaalt Binx € 931,40 aan proceskosten.
Rechtbank Oost-Brabant · 12 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Raad van State: bestemmingsplan Borger houdt stand, wens voor levensloopbestendige woning mislukt Twee bewoners van Borger in de gemeente Borger-Odoorn wilden tegenover hun woning een levensloopbestendige woning bouwen. Het perceel waar ze dat willen doen, onbebouwde agrarische grond, valt buiten het bestemmingsplan 'Borger, Borger dorp' dat de gemeenteraad op 18 juli 2024 vaststelde. Daarom kwamen ze in beroep tegen dat plan.
Het plan geeft de kern Borger een nieuwe planologische regeling. Het is een actualisatie van eerdere bestemmingsplannen en beheersverordeningen, die niet meer goed op elkaar aansloten en deels verouderd waren. Het plan is conserverend van aard: het is niet bedoeld om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken. Voor het perceel van de bewoners gold eerder de beheersverordening 'Borger dorp' met de bestemming 'Dorpsgebied'. Nu kreeg het onder meer de bestemming 'Wonen'. Omdat het ontwerpplan al op 9 november 2023 ter inzage lag, bleef volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State het recht van vóór de Omgevingswet van toepassing.
Op de zitting van 14 september 2026 trokken de bewoners een aantal beroepsgronden in, onder meer over het bouwvlak van het Hunebedcentrum Borger en over de hoogte van overige bouwwerken. Over het gebruik van het Openluchttheater Borger spraken zij met de gemeenteraad af eerst met elkaar in gesprek te gaan, waarna ze ook die grond introkken.
De belangrijkste grond ging over de plangrens. De bewoners hadden in hun zienswijze gevraagd het perceel tegenover hun woning in het plangebied op te nemen, maar de raad deed dat niet. Het perceel ligt nu in het bestemmingsplan 'Buitengebied'. Een eerder principeverzoek om daar te mogen bouwen was afgewezen, op ruimtelijke gronden en vanwege het woonbeleid van de gemeente. De Afdeling vond dat de raad de grens mocht trekken waar hij deed. Het plangebied gaat over de kern van Borger, terwijl het perceel agrarische grond buiten het stedelijk gebied is. De bewoners hadden niet aangetoond dat er zoveel ruimtelijke samenhang is dat het perceel binnen het plan had moeten vallen. De wens om een levensloopbestendige woning te bouwen was daarvoor onvoldoende. Of het principeverzoek terecht was afgewezen, kon in deze procedure niet aan de orde komen.
Ook de andere gronden slaagden niet. De bewoners vonden dat de raad niet had uitgelegd waarom de afwijkingsbevoegdheid voor een aan huis gebonden beroep of bedrijf (maximaal 100 m²) anders is geregeld dan die voor een agrarische hobbyactiviteit (maximaal 250 m²). De raad lichtte toe dat vee meer ruimte vraagt, onder meer voor dierenwelzijn, veevoer en machines, en dat hij bij een beroep aan huis alleen kleinschalige bedrijvigheid naast wonen wil toestaan. De Afdeling vond dat een afdoende reden. De vrees van de bewoners dat een schuur voor hun paard in strijd met het plan komt als het dier overlijdt, nam de Afdeling weg met de toelichting van de raad dat dit alleen speelt als het gebouw voor iets anders wordt gebruikt.
Ook de stelling dat het plan rechtsonzeker is, omdat artikel 24.4.1 van de planregels de titel 'voormalige agrarische gebouwen' draagt terwijl de begripsomschrijving over 'oorspronkelijk agrarische gebouwen' gaat, hield geen stand. In het artikel zelf worden regels gesteld voor oorspronkelijk agrarische gebouwen, zodat de regeling werkbaar is. Dat de begripsomschrijving bestaande planologische rechten zou beperken, voerden de bewoners pas op de zitting aan. Die grond kwam zo laat dat de raad er niet adequaat op kon reageren en liet de Afdeling buiten beschouwing. De grond over landschappelijke en cultuurhistorische waarden gaf geen aanleiding voor het oordeel dat het plan in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.
De Afdeling bestuursrechtspraak verklaarde het beroep ongegrond. Het bestemmingsplan blijft ongewijzigd in stand en de raad hoeft de proceskosten niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Kantonrechter wijst billijke vergoeding af na melding grensoverschrijdend gedrag Een persoonlijk begeleider in de zorg vroeg op 25 december 2025 aan haar werkgever om niet meer samen met een bepaalde mannelijke collega te worden ingeroosterd. Ze vertelde desgevraagd dat dit te maken had met grensoverschrijdend gedrag van die collega. Haar tijdelijke contract, ingegaan op 17 juni 2025 voor tien maanden, werd daarna niet verlengd. Volgens de vrouw gebeurde dat omdat zij had geklaagd. Zij eiste daarom een billijke vergoeding van € 53.400 bruto, een schadevergoeding die een rechter kan toekennen als een werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.
De werkgever liet de collega eerst anders inroosteren en voerde in januari 2026 meerdere gesprekken met de vrouw, haar leidinggevende en een HR-medewerker. Op 29 januari 2026 bekeek de werkgever samen met haar camerabeelden van een incident op 30 november 2025. Daarop is te zien dat zij meerdere keren bij de collega op schoot ging zitten en dat hij haar kort bij de keel aanraakte. Omdat de vrouw ruim een maand weigerde toestemming te geven om de collega te horen, kon hoor en wederhoor pas op 3 februari 2026 plaatsvinden. De collega noemde het contact aanvankelijk een wederzijdse flirt. Ook WhatsApp-berichten werden bekeken. Op 5 februari 2026 concludeerde de werkgever dat de melding niet kon worden vastgesteld. Hij stelde de vrouw vrij van werk en liet op 10 februari weten dat het contract na afloop op 16 april 2026 niet zou worden voortgezet.
De vrouw verweet de werkgever drie dingen: onvoldoende zorg voor de arbeidsomstandigheden, geen deugdelijk onderzoek en benadeling wegens haar melding, doordat het contract niet werd verlengd. De kantonrechter vond het onderzoek deugdelijk. Er waren meerdere gesprekken met verslagen, de camerabeelden en WhatsApp-gesprekken zijn bekeken en de bevindingen zijn steeds met de vrouw besproken. De werkgever heeft een protocol voor ongewenst gedrag en een externe vertrouwenspersoon. Een extern onderzoeksbureau inschakelen is niet verplicht, en een werkgever mag beschuldigingen niet zomaar voor waar aannemen.
De kantonrechter bekeek de camerabeelden zelf. Daaruit blijkt volgens hem niet dat de aanraking bij de keel anders dan flirterig of speels was bedoeld. De WhatsApp-berichten ondersteunen de klacht evenmin. De vrouw schreef die avond 'Haha liefff. Dat geurtje. Heb ik een stukje van jou nu bij mij' met een verliefd kijkende emoji, en zocht daarna meerdere keren contact. Zij probeerde de collega over te halen toch naar het kerstuitje te komen. Haar uitleg dat zij zeker wilde weten dat hij niet kwam, vond de rechter gelet op de formulering niet voor de hand liggend. De kantonrechter sluit niet uit dat zij het gedrag als ongewenst heeft ervaren, maar het bewijs ontbreekt. De collega kreeg wel een officiële waarschuwing voor het aanraken van de nek.
Volgens de kantonrechter besloot de werkgever het contract niet te verlengen omdat de arbeidsrelatie sterk onder druk stond en het vertrouwen was verdwenen, niet omdat de vrouw had geklaagd. Zij bleef eisen dat de collega werd overgeplaatst, wilde zelf niet naar een andere locatie, weigerde de beelden opnieuw te bekijken en wilde geen aangifte doen. Een werkgever heeft bij het verlengen van een tijdelijk contract veel eigen beoordelingsruimte, en die is niet overschreden. Ook als de werkgever onvoldoende zorg voor de arbeidsomstandigheden zou hebben gedragen, omdat een klachtenprocedure en onderzoeksprotocol ontbraken, is daarmee de hoge lat van ernstig verwijtbaar handelen niet gehaald.
De kantonrechter wees het verzoek om een billijke vergoeding af en veroordeelde de vrouw in de proceskosten van de werkgever, begroot op € 1.009.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Hoge Raad vernietigt arresten in pensioenstrijd brandbeveiliger met Bpf Bouw over verplichte aansluiting Een bedrijf voor brandbeveiliging en brandpreventie moet mogelijk toch geen premies afdragen aan de pensioen- en andere fondsen van de bouwsector. Die strijd loopt al sinds 2017. Het bedrijf geeft advies over brandpreventie, verkoopt en onderhoudt blusapparatuur en noodverlichting, en laat bouwkundige brandpreventie uitvoeren door een zustervennootschap die geen eigen personeel heeft. Voor dat werk worden medewerkers van het bedrijf zelf, uitzendkrachten en zzp'ers ingezet.
Bpf Bouw, het Opleidingsfonds en het Aanvullingsfonds vinden dat het bedrijf onder de verplichtstelling voor de bouwnijverheid valt. Zij ontvingen daarover een onderzoeksrapport dat per jaar het aandeel van bouwactiviteiten in de omzet berekende. Volgens dat rapport was dat in 2012 ruim 48 procent, in 2013 bijna 78 procent en in 2014 ruim 75 procent. Het bedrijf trok die conclusie in twijfel en vorderde een verklaring dat het niet onder de bouwregelingen valt, plus terugbetaling van geïnde premies. De fondsen vorderden juist betaling van premies en bijdragen vanaf 1 januari 2013. De kantonrechter gaf het bedrijf gelijk. Het gerechtshof Amsterdam draaide dat om en wees de vorderingen van de fondsen toe, mede op basis van een deskundigenbericht. Volgens de deskundige was in 2014 ruim 54 procent van de loonsom gerelateerd aan 'fase 5', het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.
De Hoge Raad oordeelt dat het hof op meerdere punten de fout is ingegaan. Het hof nam aan dat tussen partijen niet in geschil was dat de werkzaamheden in fase 5 bouwactiviteiten zijn. Uit de gedingstukken blijkt echter dat het bedrijf juist primair heeft betoogd dat het aanbrengen van brandwerende voorzieningen helemaal geen bouwactiviteit is, en dat standpunt nooit heeft losgelaten. Het hof ging er verder van uit dat het bedrijf zich alleen beriep op de uitzonderingen voor isolatie en 'overige werken', terwijl het zich ook beriep op de uitzonderingen voor schilderen en afwerken en voor stukadoors- en afbouwbedrijven. Ook was onbegrijpelijk dat partijen het eens zouden zijn dat uitbesteding van fase 5 aan de zustervennootschap er niet toe doet, en dat partijen het eens zouden zijn over het meetellen van de loonsom van ondersteunend personeel. Uit het proces-verbaal en het tweede tussenarrest blijkt dat zij het daarover juist niet eens werden.
Belangrijker is de rechtsregel. De Hoge Raad legt de werkingssfeerbepaling uit volgens de cao-norm, een uitleg naar objectieve maatstaven op basis van de tekst. Daaruit volgt dat per onderneming moet worden beoordeeld of die valt onder de bouwregelingen, en niet voor een hele groep van ondernemingen. Het hof heeft de werkzaamheden van de zustervennootschap meegeteld bij de vraag of het bedrijf zelf overwegend bouwactiviteiten verricht. Dat berust op een onjuiste rechtsopvatting, of is in elk geval onbegrijpelijk. Ook sprak het hof het bedrijf in het eindarrest ten onrechte aan als dochteronderneming, terwijl het eerder had vastgesteld dat het om een zusteronderneming gaat.
Eén klacht van het bedrijf faalt. Het bedrijf betoogde dat de loonsommen van de uitzonderingsgebieden in de werkingssfeerbepaling, zoals isolatie en schilderwerk, bij elkaar moeten worden opgeteld om te beoordelen of het bedrijf overwegend op die gebieden werkt. De Hoge Raad wijst dat af. De vergelijking van de verloonde bedragen moet voor elk gebied afzonderlijk worden gemaakt. Anders zouden werknemers onder geen enkele bedrijfstakregeling kunnen vallen, de zogeheten witte vlekken, wat het verplichtstellingsbesluit juist wil voorkomen.
De Hoge Raad vernietigt de drie arresten van het hof Amsterdam, verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling en veroordeelt de drie bouwfondsen in de kosten van het cassatieberoep, begroot op € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 aan salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter schorst last om afgebrand pand in Sleen te slopen: gevaar niet onmiskenbaar aangetoond In de nacht van 5 op 6 mei 2025 brandde de groepsaccommodatie van twee ondernemers in Sleen (gemeente Coevorden) af. Ruim een jaar later stonden de restanten er nog. Op 15 september 2026 legde het college van burgemeester en wethouders hun een last onder bestuursdwang op: binnen drie weken moesten ze de restanten slopen en verwijderen, inclusief asbest, puin en verbrandingsresten. Alleen de vloer en de fundering mochten blijven staan. Als de ondernemers dat niet doen, kan de gemeente het werk zelf uitvoeren op hun kosten.
De ondernemers maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland om de last te schorsen tot de gemeente op hun bezwaar heeft beslist. De rechter oordeelde eerst dat er spoed was. De termijn van drie weken was verlopen, maar de gemeente wilde de uitspraak afwachten voordat ze zelf zou ingrijpen. Daarom hadden de ondernemers toch belang bij een snelle beslissing.
Volgens de rechter was de gemeente wel bevoegd om te handhaven. De ondernemers hadden drie overtredingen niet bestreden: een welstandsexces (het afgebrande pand ontsiert de omgeving ernstig), verboden opslag van afbraakmateriaal, puin en bouwafval, en een overtreding van de zorgplicht bij sloopwerkzaamheden. Voor andere overtredingen was dat minder duidelijk. De gemeente baseerde zich vooral op zorgplichten, regels die iedereen verplichten gevaar voor gezondheid en veiligheid te voorkomen. Handhaven op zo'n zorgplicht kan volgens de rechter alleen als duidelijk is dat iemand onmiskenbaar niet doet wat hij had moeten doen. De gemeente moet dan heel concreet uitleggen wat de zorgplicht inhoudt en waarom die is geschonden.
Dat is hier volgens de rechter vooralsnog niet gelukt. In het deel van het pand waar de last over gaat zit maar één asbestbron: een dakhoedje op een schoorsteen. Het asbestrapport zegt dat saneren op korte termijn niet nodig is. Het instortingsgevaar baseerde de gemeente op een rapport van een constructeur die het pand zelf niet had bezocht en alleen foto's en tekeningen had bekeken. De ondernemers hadden het puin inmiddels afgedekt met veiligheidsnetten en verklaarden dat tijdens de najaarsstorm van 24 en 25 oktober 2026 niets was ingestort. Dat ontkende de gemeente niet. Ook de klachten over overlast waren niet overtuigend: de ondernemers zeiden dat de meeste buren geen hinder ondervinden, en de gemeente had in de last niet duidelijk gemaakt welke zorgplicht precies was overtreden. Voor de bouwtechnische normen ontbrak een beoordeling van de constructie, zodat overtreding niet vaststond.
Tegelijk wees de rechter de bezwaren van de ondernemers tegen de last zelf grotendeels af. De situatie duurt bijna anderhalf jaar, de ondernemers wilden pas slopen als er een aanvaardbaar nieuwbouwplan lag, en dat kan door een lopende procedure nog jaren duren. De kosten van de sloop waren volgens de rechter geen reden om af te zien van handhaving, mede omdat het pand verzekerd was en de gemeente een lening had aangeboden. De last was ook duidelijk genoeg, omdat de ondernemers zelf een sloopplan met tekening hadden ingediend. Wel vond de rechter drie weken te kort: sloopbedrijven noemden uiteenlopende inschattingen, tot acht weken, en er was geen sprake van een acute noodsituatie.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe en schorst de last tot vier weken na de beslissing op bezwaar. De gemeente kan in bezwaar de gestelde overtredingen beter onderbouwen of heroverwegen. De ondernemers krijgen de tijd om een sloopbedrijf te vinden. De gemeente moet het griffierecht van € 200 vergoeden en € 934 aan proceskosten betalen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht