Rechter laat kapverbod voor 60 bomen in Zandvoort in stand tot ontgrondingsvergunning onherroepelijk is Een projectontwikkelaar wil op het recreatiepark Sandevoerde in Zandvoort 60 bomen en 4 stobben kappen. Op die plek moeten nieuwe chalets komen en een grote vijver voor waterberging. Het college van burgemeester en wethouders verleende daarvoor in juli 2024 een omgevingsvergunning. Daar kwam bezwaar tegen van omwonenden en van Vereniging Sandevoerde, de belangenvereniging van de caravaneigenaren die op het park een standplaats huren.
In het besluit op bezwaar van 4 maart 2025 liet het college de kapvergunning in stand, maar voegde er voorschriften aan toe. Het belangrijkste voorschrift: er mag pas worden gekapt als de ontgrondingsvergunning die bij de provincie Noord-Holland is aangevraagd onherroepelijk is geworden. Dat is een vergunning om grond af te graven, nodig voor onder meer de vijver. Het college wil voorkomen dat bomen verdwijnen terwijl nog onzeker is of het project doorgaat. De ontwikkelaar ging in beroep en vond het voorschrift onwettig en onevenredig, omdat het de plannen jaren kan vertragen.
Eerst beoordeelde de rechtbank wie meedoet aan de procedure. De bezwaren van de omwonenden waren al niet-ontvankelijk verklaard, omdat zij te weinig zicht hebben op de te kappen bomen. Zij gingen daar niet apart tegen in beroep, dus staat vast dat zij geen belanghebbenden zijn en konden zij niet meedoen. De vereniging mocht dat wel. Haar 86 leden hebben stacaravans op het terrein en huren daar een standplaats, vlak bij de te kappen bomen. De huurovereenkomsten zijn weliswaar opgezegd, maar de ontruiming is door de kortgedingrechter geschorst, zodat de leden er nog mogen verblijven. De vereniging behartigt hun belangen dus nog steeds.
Daarna kwam de inhoud. De ontwikkelaar vond dat het voorschrift in strijd is met de Omgevingswet, onder meer met het artikel over het moment waarop een omgevingsvergunning in werking treedt. De rechtbank volgt dat niet. De vergunning is gewoon in werking getreden en de beroepstermijn loopt. Dat de ontwikkelaar er nog geen gebruik van mag maken, ligt aan het voorschrift, en de gemeentelijke Bomenverordening biedt daarvoor een basis. Het college mag zo voorkomen dat bomen nutteloos worden gekapt zolang onzeker is of de werkzaamheden waarvoor ze moeten wijken, doorgaan. Zo'n voorschrift dient volgens de rechtbank ook het leefmilieu en een goede omgevingskwaliteit.
Ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel faalt. De ontwikkelaar stelde dat de ontgrondingsvergunning niet essentieel is, omdat het plan kan worden aangepast tot minder dan 10.000 m2 of minder diep dan drie meter, waarvoor geen vergunning nodig is. Het college wees erop dat de hele herontwikkeling van meerdere vergunningen afhangt, dat geen daarvan al onaantastbaar is, en dat kap tot onherstelbare schade kan leiden, ook met een herplantplicht. Volgens de rechtbank heeft het college voldoende en inzichtelijk gemotiveerd dat het onnodige kap wil voorkomen. Het voorschrift is daarom niet te verstrekkend.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De bomen blijven staan totdat de ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. De ontwikkelaar krijgt geen proceskostenvergoeding en geen vergoeding van het griffierecht.
Rechtbank Noord-Holland · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Spoedrechter laat kap van bomen langs Bunderbosch in Maastricht toe voor 66 woningen Op de plek van een voormalig autodemontagebedrijf aan de Rijksweg in Maastricht komen 66 nieuwe woningen. Om dat mogelijk te maken heeft de gemeente het omgevingsplan gewijzigd en aan Vroendaal B.V. een omgevingsvergunning verleend om bomen en struwelen te kappen in de groenstrook langs de Bunderbosch. Die strook is in 2001 aangelegd om het bedrijfsterrein af te schermen van de woonomgeving. Een omwonende, die tegenover de bouwlocatie woont, wilde de kap tegenhouden en vroeg de voorzieningenrechter van de Raad van State om een spoedmaatregel.
Vroendaal wil de bomen deze winter vellen, voor het nieuwe broedseizoen begint, zodat de grond bouwrijp gemaakt kan worden. De omwonende had al beroep ingesteld tegen zowel de wijziging van het omgevingsplan als de vergunning. Hij vroeg de rechter de vergunning te schorsen, voor zover die ziet op het kappen van de houtopstand, totdat op dat beroep is beslist.
De omwonende voerde aan dat het besluit onvoldoende gemotiveerd is, omdat het college van burgemeester en wethouders niet inzichtelijk heeft gemaakt hoe het de waarden uit de Bomenverordening heeft afgewogen. Ook zou het college niet hebben meegewogen dat de bomen behouden kunnen blijven als de bouw in fasen wordt uitgevoerd. Verder stelde hij dat ten minste tien bomen ten onrechte als 'struweel en kleine bomen' zijn aangemerkt.
De voorzieningenrechter volgt dat niet. De vier essen bij de woning van de omwonende blijven staan. De te kappen bomen zijn volgens het college voornamelijk elzen, en dat heeft de omwonende niet gemotiveerd bestreden. Ook de rapportage van Ecolybrium van 8 januari 2025, op grond waarvan geen beschermde natuurwaarden aanwezig zijn, heeft hij niet gemotiveerd weersproken. Het argument dat de bomen de woonwijk afschermen, gaat volgens de rechter niet op nu de bedrijfsfunctie verdwijnt. Het verlies aan groen wordt bovendien gecompenseerd door een herplantverplichting in de vergunning.
Het college legde uit waarom de hele strook weg moet. De vrije ruimte is nodig voor bouwkranen en de strook dient als aanvoerroute vanaf de Rijksweg, zodat het bouwverkeer niet door de woonwijk hoeft te rijden. De bomen bij het noordelijke appartementengebouw moeten bovendien weg voor de nieuwe riolering en de balkons. Dat zou ook gelden als er enkele kleine bomen over het hoofd zijn gezien, en een gefaseerde bouw verandert niets, omdat de hele strook voor de ontsluiting nodig blijft. De voorzieningenrechter vindt de motivering van het besluit weliswaar summier, maar ziet geen aanleiding voor het oordeel dat het college niet tot de kap mocht besluiten.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. Het oordeel is voorlopig en bindt de rechter in de bodemprocedure niet. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Veere moet minicampinguitbreiding alsnog beslissen en betaalt € 1.442 dwangsom Een vrouw wil haar minicamping in de gemeente Veere uitbreiden. Daarvoor diende zij op 13 januari 2026 een aanvraag in voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, een vergunning waarmee de gemeente van het geldende bestemmingsplan mag afwijken. Het college van burgemeester en wethouders van Veere liet daarna niets meer van zich horen.
Het college had op de aanvraag moeten beslissen binnen de wettelijke termijn. Die termijn werd bij brief van 10 maart 2026 met zes weken verlengd, waardoor het college uiterlijk op 21 april 2026 had moeten beslissen. Dat gebeurde niet. De vrouw stelde het college daarom op 29 april 2026 in gebreke: zij gaf het twee weken om alsnog te beslissen. Het college ontving die brief op 1 mei 2026. Ook na afloop van die twee weken kwam er geen besluit.
De vrouw stapte daarop naar de rechtbank Zeeland-West-Brabant. Omdat het beroep volgens de rechter kennelijk gegrond was, deed hij uitspraak zonder zitting. Dat is mogelijk wanneer meteen duidelijk is dat de indiener gelijk heeft en een mondelinge behandeling niets meer toevoegt.
De rechter vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit en droeg het college op binnen twee weken na verzending van de uitspraak alsnog te beslissen. Haalt het college die termijn niet, dan verbeurt het een dwangsom van € 100 per dag, met een maximum van € 15.000.
Daarnaast had het college al een wettelijke dwangsom verschuldigd, omdat het te laat was met beslissen. Die loopt maximaal 42 dagen: de eerste veertien dagen € 23 per dag, de volgende veertien dagen € 35 per dag en de overige dagen € 45 per dag. Het college had de hoogte daarvan niet vastgesteld. De rechter deed dat nu zelf. Omdat er sinds het verstrijken van de ingebrekestelling meer dan 42 dagen waren verstreken, stelde hij de dwangsom vast op het maximum van € 1.442.
Het college moet bovendien het griffierecht van € 397 aan de vrouw vergoeden en haar proceskosten betalen. Die vergoeding is vastgesteld op € 467, een laag bedrag omdat de gemachtigde alleen een beroepschrift indiende en de zaak enkel over de overschreden beslistermijn ging.
De rechter verklaarde het beroep dus gegrond. Het college van Veere moet binnen twee weken een besluit op de aanvraag nemen, betaalt € 1.442 aan verschuldigde dwangsom, vergoedt € 397 griffierecht en betaalt € 467 aan proceskosten.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 6 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank: bomenkap in Zandvoort pas na onherroepelijke ontgrondingsvergunning, beroep projectontwikkelaar ongegrond Een projectontwikkelaar wil op een perceel aan de Kennemerweg in Zandvoort een nieuw recreatiepark realiseren, met chalets en een grote vijver voor waterberging. Daarvoor moeten bomen wijken. Na een eerdere vergunning voor het kappen van 60 bomen en 4 stobben bleek dat nog eens 21 bomen weg moesten. Voor die 21 bomen vroeg Sandevoerde Ontwikkeling in oktober 2024 een omgevingsvergunning aan.
Het college van burgemeester en wethouders van Zandvoort weigerde die vergunning eerst bij besluit van 14 maart 2025. Na bezwaar herroept het college die weigering bij besluit van 15 april 2026 en verleent het de vergunning alsnog. Aan die vergunning verbond het een voorschrift: de bomen mogen pas worden gekapt als de bij het college van gedeputeerde staten van Noord-Holland aangevraagde ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. Zo'n vergunning is nodig om het terrein af te graven, bijvoorbeeld voor het graven van een meer en het aftoppen van het oude duin. Sandevoerde Ontwikkeling stelde beroep in tegen dat voorschrift.
Het bedrijf voerde primair aan dat het voorschrift in strijd is met de Omgevingswet. Artikel 16.79 regelt wanneer een omgevingsvergunning in werking treedt, en volgens het bedrijf is die regeling uitputtend. Daarom zou de bepaling in de gemeentelijke Bomenverordening waarop het voorschrift rust, onverbindend zijn. De rechtbank volgt dat niet. De vergunning is door de bekendmaking in werking getreden en de beroepstermijn loopt. Dat de vergunning nog niet gebruikt mag worden, betekent niet dat zij niet in werking is getreden. Het college mag een voorschrift opleggen om nutteloze kap te voorkomen zolang nog ongewis is of de werkzaamheden waarvoor de bomen moeten wijken, wel mogen plaatsvinden. Ook de artikelen 5.7 en 5.21 van de Omgevingswet staan daar niet aan in de weg. Een voorschrift dat kap voorkomt als een andere vergunning niet wordt verleend, dient volgens de rechtbank de bescherming van het leefmilieu en een goede omgevingskwaliteit.
Subsidiair stelde het bedrijf dat het voorschrift onevenredig is. Omwonenden en de Vereniging Sandevoerde grijpen volgens het bedrijf elke mogelijkheid aan om besluiten over de herontwikkeling aan te vechten, waardoor het project jaren vertraging oploopt. Bovendien zou de ontgrondingsvergunning niet essentieel zijn: zonder die vergunning kan het plan worden aangepast zodat minder dan 10.000 m2 of minder diep dan drie meter wordt afgegraven, en dan is geen vergunning nodig. Veel van de te kappen bomen staan bovendien op plekken waar chalets komen, los van de ontgronding.
Het college wees erop dat de hele herontwikkeling afhankelijk is van meerdere vergunningen van verschillende bevoegde gezagen, die nog geen van alle onaantastbaar zijn. Kappen voordat dat zo is, kan leiden tot onherstelbare schade, ondanks de herplantplicht. De ontgrondingsvergunning heeft volgens het college de meeste impact, omdat de herinrichting zonder die vergunning feitelijk onmogelijk is en het ontgronden op het kappen volgt.
De rechtbank vindt dat het college het voorschrift in redelijkheid heeft kunnen opleggen. Het college heeft voldoende en inzichtelijk gemotiveerd dat het onnodige kap wil voorkomen, en het voorschrift is daarom niet te verstrekkend of onevenredig.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Het voorschrift blijft dus staan: de 21 bomen mogen pas worden gekapt als de ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. Sandevoerde Ontwikkeling krijgt geen proceskostenvergoeding en ook het griffierecht wordt niet vergoed.
Rechtbank Noord-Holland · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechter houdt lasten onder dwangsom voor 50 geiten en 42 pony's in stand; eigenaar krijgt zes weken Op een perceel van bijna 5.500 vierkante meter in Heerewaarden hield een man hobbymatig dieren die hij van de slacht redde. Bij controles in januari en april 2025 telde de toezichthouder van de gemeente Maasdriel ongeveer 50 geiten en 42 pony's. Ook stonden er een paardenstal, een paardenbak, een unit, een overkapping, een mestopslag, lichtmasten en verharding. Een omgevingsvergunning had de man daarvoor niet. De buren, die eigenaar zijn van de naastgelegen percelen, ervoeren overlast en vroegen de gemeente op 3 april 2025 om te handhaven.
Op 24 juli 2025 legde het college van burgemeester en wethouders de man acht lasten onder dwangsom op. Hij moest de bouwwerken, de verharding en alle dieren van het perceel verwijderen. De dwangsommen liepen uiteen van € 2.500 tot € 10.000 per last. Het bezwaar van de man werd op 3 december 2025 ongegrond verklaard. De voorzieningenrechter schorste in maart 2026 de eerste zeven lasten, omdat de wettelijke grondslag volgens hem niet klopte: de man had de bouwwerken immers niet zelf neergezet. Na een controle op 24 maart 2026, waarbij nog 38 pony's op het perceel liepen, vorderde het college op 13 mei 2026 de verbeurde dwangsom van € 10.000 in.
De rechtbank oordeelt anders dan de voorzieningenrechter over die grondslag. Het omgevingsplan verbiedt niet alleen het bouwen zonder vergunning, maar ook het in stand houden en gebruiken van zo'n bouwwerk. De man houdt de bouwwerken in stand, dus handhaven is mogelijk. Dat hij ze niet zelf bouwde, doet daar niet aan af. Dat hobbymatig dieren houden op dit perceel niet is toegestaan en dat de verharding zonder vergunning is aangelegd, betwistte hij niet.
De man voerde meerdere redenen aan waarom het college had moeten afzien van handhaving. Op het gelijkheidsbeginsel strandde hij: de foto's van andere percelen laten volgens de rechtbank geen vergelijkbare gevallen zien. Het eerste perceel is een paardenfokkerij, wat planologisch is toegestaan, en de andere twee vallen onder een ander planologisch regime. Een beroep op een gedoogtoezegging van de burgemeester slaagde evenmin. Daarvoor had hij alleen een zelf geschreven e-mail, waaruit geen toezegging blijkt. Zijn gehechtheid aan de dieren en zijn geldzorgen wegen niet op tegen de overtredingen, want een last onder dwangsom is bedoeld om de overtreding te beëindigen en niet om te straffen. Ook het lange tijdsverloop is op zichzelf geen reden om van handhaving af te zien, zeker niet nu een handhavingsverzoek van de buren lag.
De dwangsommen zijn niet te hoog, vindt de rechtbank. Het college koos de laagste bedragen uit zijn beleid, en de financiële situatie van de overtreder speelt bij de hoogte in beginsel geen rol. Voor het invorderingsbesluit geldt dat de last is overtreden, omdat de dieren niet op tijd weg waren. Bij invordering telt het belang van handhaving zwaar. De man kon niet aannemelijk maken dat hij de € 10.000 evident niet kan betalen, en het college staat open voor een betalingsregeling.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond, zodat de lasten en het invorderingsbesluit blijven staan. De man krijgt zijn griffierecht niet terug. Omdat de schorsing van de voorzieningenrechter met deze uitspraak vervalt en anders direct dwangsommen zouden worden verbeurd, verlengt de rechtbank de begunstigingstermijn van de lasten 1 tot en met 7 tot zes weken na verzending van de uitspraak.
Rechtbank Gelderland · 6 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht