Kantonrechter zet zoon af als bewindvoerder over moeder: auto, schenkingen en debetrente Een vrouw die sinds 2015 in een rolstoel zit en haar financiën niet meer zelf kan regelen, had haar zoon als bewindvoerder. Hij beheerde haar vermogen sinds 1 januari 2016. Dat vermogen was aanzienlijk: eind 2020 stond er ruim € 688.000 op haar bankrekeningen. De kantonrechter van de rechtbank Limburg concludeert dat de zoon zijn taak niet goed heeft uitgevoerd en ontslaat hem ambtshalve.
Aanleiding voor de zitting waren vragen van de griffie over de jaarlijkse rekening en verantwoording over 2022 en 2023. De bewindvoerder had hoge bedragen aan zichzelf overgemaakt. Zo ging in 2022 € 65.800 naar zijn eigen rekening en in 2023 € 110.100, buiten de schenkingen om. De kantonrechter had hem op 3 juni 2021, 12 juli 2022 en 9 juni 2023 toestemming gegeven om telkens € 80.000 te schenken aan zichzelf en aan zijn broer. De broer kreeg zijn schenkingen echter pas veel later, of in het geval van de tweede schenking pas op 27 en 28 oktober 2026, kort voor de zitting. Waarom de bewindvoerder zichzelf wel kon betalen maar zijn broer niet, kon hij niet uitleggen. Zijn verklaring dat sommige rekeningen niet toegankelijk waren, vond de kantonrechter onwaar. Al bladerend door de afschriften van 2021 vond de rechter bovendien ongeveer € 8.000 dat zonder machtiging naar de bewindvoerder was gegaan. Ook in 2024 en 2025 maakte hij bedragen aan zichzelf over, terwijl er na 2023 geen machtigingen meer waren. Hooguit een restant van € 6.560,72 had hij nog mogen opnemen.
Ook de auto leidde tot kritiek. Kort nadat hij het bewind had aangevraagd, zette de bewindvoerder een auto op zijn eigen naam. Die staat wel als bezitting van zijn moeder in de rekeningen. De moeder kon zich op dat moment niet uitdrukken en heeft nooit een rijbewijs gehad. Toch werden verzekering, motorrijtuigenbelasting, onderhoud en brandstof uit haar vermogen betaald, gemiddeld bijna € 3.000 per jaar. Volgens de kantonrechter had de bewindvoerder de auto moeten verkopen en voor ziekenhuisritten een taxi kunnen nemen, of zijn eigen auto kunnen gebruiken met een reiskostenvergoeding.
Daarnaast tikte de kantonrechter de bewindvoerder op andere punten aan. In 2021 en 2022 stond debetrente op de verantwoording, terwijl het saldo ruim positief was en hij de post niet kon verklaren. De verzekeringen bleven na de verkoop van het huis in 2020 anderhalf jaar doorlopen en stegen zelfs van € 823 in 2019 naar € 2.353 in 2021. Verder werd van haar rekening de huur betaald van een cv-ketel in het huis waar de zoon zelf woont, terwijl zijn moeder in een verzorgingshuis woont.
De kantonrechter ontslaat de zoon met ingang van 13 november 2026 en benoemt Samen in Bewind B.V. als opvolgend bewindvoerder. Die moet onderzoeken of de moeder schade heeft geleden en hoeveel, en daarover binnen vier maanden verslag doen. De zoon moet binnen 14 dagen alle bedragen die hij sinds 1 januari 2024 aan zichzelf heeft overgemaakt terugstorten, behalve € 6.560,72. Ook moet hij afschriften verstrekken en de autosleutels, de kentekencard en de tenaamstellingscode overhandigen. Zijn verzoek om de auto voor € 6.000 aan een autobedrijf te mogen verkopen wijst de rechter af, omdat de ANWB-koerslijst € 7.750 aangeeft. De opvolger mag de auto verkopen voor elk bedrag boven € 7.000.
Rechtbank Limburg · 9 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechtbank bevestigt toestemming voor natuurbegraafplaats op Kalenberg in Barchem; beroep omwonenden ongegrond Op de Kalenberg in Barchem, in de gemeente Lochem, komt een natuurbegraafplaats. De gemeente gaf de Stichting Beheer Landgoed De Kalenberg op 15 januari 2025 toestemming om die bijzondere begraafplaats in gebruik te nemen. Een actiegroep, een landelijke stichting die zich tegen natuurbegraafplaatsen verzet en twee omwonenden vonden dat die toestemming niet had mogen worden verleend.
Zij gingen in administratief beroep bij de provincie Gelderland. Die liet de toestemming met een besluit van 10 juli 2025 in stand. Het beroep van de twee omwonenden verklaarde de provincie niet-ontvankelijk, omdat zij geen belanghebbenden zouden zijn. Het beroep van de twee stichtingen verklaarde de provincie ongegrond. Daarna stapten alle vier naar de rechtbank, die de zaak op 20 augustus 2026 op zitting behandelde.
Eerst keek de rechtbank naar de omwonenden. Een belanghebbende is iemand die gevolgen van enige betekenis ondervindt van het besluit voor zijn woon- of leefsituatie. Daarvoor kijkt de rechtbank onder meer naar afstand, zicht en de gevolgen voor het verkeer. De omwonenden wonen in een bosrijk gebied op 290 tot 400 meter van de locatie en hebben geen direct zicht op de begraafplaats, omdat die aan de andere zijde van de Kalenberg ligt. Het verkeer neemt volgens de rechtbank maar beperkt toe: er worden naar verwachting twee natuurbegrafenissen per maand gehouden en er zijn meerdere toegangswegen. De bewoners hoeven dus geen noemenswaardige aantasting van hun woon- en leefklimaat te vrezen.
De omwonenden beriepen zich op een uitspraak van de Raad van State uit 2020, waarin bewoners van aangrenzende percelen in beginsel belanghebbenden zijn. Dat hielp hen niet. Het perceel waarop de begraafplaats komt, grenst niet direct aan hun perceel. Dat hun perceel grenst aan andere gronden van de stichting, verandert dat niet, want de toestemming gaat niet over die gronden. De provincie heeft het administratief beroep van de omwonenden dus terecht niet-ontvankelijk verklaard.
De twee stichtingen zijn volgens de rechtbank wel belanghebbenden, gelet op hun statutaire doelen en feitelijke werkzaamheden. Hun beroepsgronden hadden alleen geen succes. Zij vonden dat de gemeente beleidsvrijheid had en had moeten onderzoeken of het openbaar belang van een gepaste lijkbezorging zich tegen de begraafplaats verzet. Ook vonden zij dat omgevingsaspecten en ruimtelijke ordening hadden moeten meewegen, en dat de provincie die gronden niet had mogen negeren.
De rechtbank wijst dat af. Volgens artikel 41 van de Wet op de lijkbezorging mag de gemeente de toestemming alleen weigeren als de ingebruikname in strijd is met wettelijke voorschriften uit die wet of het Besluit op de lijkbezorging. Van beleidsvrijheid is geen sprake, en omgevingsgerelateerde aspecten horen niet bij die toets. Die kunnen wel aan de orde komen in de lopende procedure tegen het bestemmingsplan 'Natuurbegraven op de Kralenberg Barchem'. De stichtingen verwezen naar een uitspraak van de Raad van State uit 2018, maar die ging over de vergunning voor een crematorium. Daarvoor geeft artikel 53 van de wet de gemeente wel beleidsruimte. Dat de toestemming bepaalt dat de begraafplaats alleen mag worden gebruikt in overeenstemming met het bestemmingsplan, betekent niet dat de regels van dat plan in deze procedure ter discussie staan.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De toestemming voor de natuurbegraafplaats blijft in stand. Eisers krijgen hun griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van hun proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 20 oktober 2026
Bestuursrecht Rechter wijst eis van krakers af om aansluiting op drinkwater van Dunea Vier bewoners van een gekraakt huis in Den Haag zaten zonder water. De dienstkraan, de afsluiter in de stoep voor de woning, was in mei 2024 door drinkwaterbedrijf Dunea dichtgedraaid wegens leegstand. Een van de krakers eiste in kort geding, een spoedprocedure bij de voorzieningenrechter, dat Dunea de woning weer aansluit op het drinkwaternet en daar water levert tegen gangbare consumententarieven.
De man beriep zich op het mensenrecht op drinkwater en op artikel 8 van de Drinkwaterwet, dat een drinkwaterbedrijf verplicht een aanbod te doen voor aansluiting en levering. Ook wees hij erop dat Dunea een dag na de dagvaarding van 19 oktober 2026 de aansluitleidingen van de hoofdleiding had losgekoppeld en de dienstkraan had afgedopt.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag volgde hem niet. Uit de verdragsartikelen over een behoorlijke levensstandaard en gezondheid volgt volgens de rechter niet dat een drinkwaterbedrijf iedereen in alle gevallen toegang tot drinkwater moet geven; voorwaarden en beperkingen zijn toegestaan. Het arrest van het hof Den Haag van 19 maart 2024, waar de man naar verwees, ging over afsluiting van huishoudens met minderjarige kinderen. Dat is een andere situatie, want kinderen worden extra beschermd door bepalingen met directe werking, en ook voor hen geldt geen algemeen afsluitverbod.
Ook artikel 8 van de Drinkwaterwet helpt de man niet. Uit de parlementaire geschiedenis blijkt dat drinkwaterbedrijven in hun algemene voorwaarden gevallen mogen benoemen waarin zij niet aansluiten of leveren. Volgens de voorwaarden van Dunea moet de aanvrager instaan voor het akkoord van de eigenaar, en mag Dunea daarvan een schriftelijke verklaring verlangen. Woningstichting Haag Wonen, de eigenaar, had die toestemming niet gegeven. Zij had Dunea in juli 2026 juist gevraagd de watermeter te verwijderen, omdat de woning gesloopt zou worden.
De rechter woog ook mee dat de bewoners op 28 augustus 2026 zelf de dienstkraan hadden opengedraaid en water afnamen zonder Dunea daarvan te laten weten. Nadat Dunea de kraan weer had afgesloten, draaiden zij hem nog een of twee keer open. Pas toen Dunea er op 25 september 2026 een slot op zette, vroegen zij een aansluiting aan. Dat verschilt van krakers die een paar weken wachten voordat zij een aansluiting aanvragen.
De timing van het afkoppelen op 20 oktober 2026 maakt dat niet anders. Dunea legde onweersproken uit dat de opdracht al eerder was uitgezet en dat haar monteurs sinds 18 september 2026 de aansluitingen van veel panden in de buurt ontmantelden. Dat was nodig om te voorkomen dat water uit dode leidingdelen terugloopt in het net en de waterkwaliteit schaadt. Herstel van de aansluiting kost nu geld, en de man heeft die situatie volgens de rechter zelf in de hand gewerkt. Zijn beroep op onredelijk bezwarende algemene voorwaarden strandde, omdat die zijn gebaseerd op het model van de brancheorganisatie Vewin.
De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de man in de proceskosten van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen, vermeerderd met € 98 bij niet tijdige betaling en met wettelijke rente.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hoge Raad: verjaarde vordering na uit elkaar gaan niet te verrekenen met overbedelingsschuld van huis Twee mensen kochten samen een huis in Gelderland. Het huis werd op 2 februari 2017 aan hen geleverd, ieder voor de onverdeelde helft. De koopprijs bedroeg € 271.768,69. De man betaalde daarvan € 101.618,69 uit eigen middelen; de rest van € 170.150 werd gefinancierd met een hypotheek waarvoor beiden hoofdelijk aansprakelijk zijn. Toen hun relatie in elk geval in augustus 2022 was geëindigd, bleef de man in het huis wonen. De vrouw wilde het huis verkopen, de man wilde het juist overnemen.
In de procedure over de verdeling vorderde de vrouw dat het huis aan een derde wordt verkocht en dat de man daaraan meewerkt. De man vroeg in reconventie om toedeling van het huis aan hem, onder overname van de hypotheekschuld en met ontslag van de vrouw uit haar hoofdelijke aansprakelijkheid. Ook wilde hij dat het bedrag dat hij aan de vrouw moet betalen voor de overbedeling, wordt verminderd met wat hij bij de aankoop méér had betaald dan zijn helft. De rechtbank Gelderland wees het huis aan de man toe en bepaalde dat beiden de helft van de overwaarde krijgen, zonder verrekening.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde anders. Het hof vond dat de man door zijn extra betaling een vordering van € 50.809,35 op de vrouw had gekregen. Die vordering was volgens het hof wel verjaard, omdat de man pas op 22 augustus 2022 om betaling vroeg, meer dan vijf jaar na de levering van het huis. Toch mocht de man van het hof dat bedrag verrekenen met wat hij de vrouw moet betalen voor haar helft van de overwaarde, als hij het huis zou overnemen. Het hof baseerde dat op artikel 6:131 lid 1 BW, dat bepaalt dat de bevoegdheid tot verrekening niet eindigt door verjaring.
De vrouw ging in cassatie. Zij klaagde dat het hof die bepaling verkeerd had uitgelegd. De Hoge Raad geeft haar gelijk. Artikel 6:131 lid 1 BW laat een bestaande verrekeningsbevoegdheid voortbestaan nadat een vordering verjaart. Maar de bepaling geeft geen recht om een vordering die al is verjaard te verrekenen met een schuld die pas daarna is ontstaan. Dan geldt gewoon het vereiste uit artikel 6:127 lid 2 BW: wie wil verrekenen, moet zijn eigen vordering kunnen afdwingen. In deze zaak was de vordering van de man verjaard vóórdat de vrouw een vordering op hem kreeg wegens overbedeling. De man kon dus niet meer verrekenen, en het oordeel van het hof was onjuist.
De man had onder voorwaarde ook zelf incidenteel cassatieberoep ingesteld, tegen het oordeel dat zijn vordering was verjaard. Omdat het hoofdberoep slaagt, is aan die voorwaarde voldaan en beoordeelt de Hoge Raad dit beroep alsnog. Het beroep is niet geslaagd. De man had in de feitelijke instanties niet aangevoerd dat zijn vordering pas bij het einde van de relatie opeisbaar werd, en evenmin dat het een vordering na onbepaalde tijd was. Hij was er zelf van uitgegaan dat de vordering in februari 2017 opeisbaar was. Zijn verweer was dat het beroep op verjaring onaanvaardbaar was, omdat de termijn maar een paar maanden was overschreden. Het hof wees dat argument af, en volgens de Hoge Raad is dat oordeel niet onjuist of onbegrijpelijk. Verjaring is dwingend recht, en de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid moet daar zeer terughoudend op worden toegepast. De overige klachten verwerpt de Hoge Raad zonder nadere motivering.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof van 20 mei 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch, dat de verdeling opnieuw moet beoordelen. Het incidentele beroep van de man wordt verworpen. De proceskosten in cassatie worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Raad van State kent Groningse boer € 54.863 toe voor herstel van scheuren in achtergevel boerderij Een eigenaar van een Oldambtster boerderij uit 1920 in Groningen meldde op 19 november 2018 schade aan zijn pand als gevolg van de gaswinning. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen kende hem in 2021 en 2022 schadevergoedingen toe van € 13.078,54 en € 23.148,21. Toen de rechtbank daar in 2024 nog € 22.096,88 aan toevoegde, had hij in totaal € 58.323,63 ontvangen. Dat was voor hem nog niet genoeg: hij vond dat de rechterhelft van de achtergevel van zijn schuur niet met wat plaatselijk herstel te redden was.
De zaak ligt bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 23 december 2024. Daar had de eigenaar al deels gelijk gekregen, maar de rechtbank volgde de deskundigen van het Instituut. Volgens hen volstond het uithakken van scheuren, opnieuw voegen en het vervangen van losse stenen.
Op de zitting in maart 2026 kwam een deel van het geschil te vervallen. Voor zes schades, onder meer scheuren in de binnenwanden van de tweede paardenstal, was het Instituut het alsnog eens met de eigenaar. Het Instituut gaf zelf toe dat het daar onvoldoende onderzoek naar had laten doen. Op basis van foto's op de zitting nam het Instituut het advies over dat deze wanden niet plaatselijk te herstellen zijn maar opnieuw moeten worden opgebouwd. Ook over het linkerdeel van de achtergevel was men het uiteindelijk eens: daar volstaat het herstellen van voegen en het vervangen van kapotte stenen.
Blijven over de scheuren in het rechterdeel van de achtergevel. De eigenaar liet zijn eigen deskundige, Vergnes, rapporteren. Die zag dat tussen de kopgevel en de zijgevel een hoogteverschil is ontstaan, dat de gevel opbolt en dat de buitenmuur losscheurt van twee binnenmuren. Daardoor ontbreekt het constructieve verband in het metselwerk, en dat herstel je volgens hem niet met plaatselijk voegwerk. Het Instituut hield met zijn eigen deskundige vast aan de goedkopere methode, omdat het opnieuw opmetselen van de gevel een te grote verbetering zou zijn.
De Raad van State oordeelt anders dan de rechtbank. De foto's op de zitting lieten zien dat het deel van de gevel vlak onder de dakgoot opbolt en wijkt van de rest van de gevel. Het Instituut kon niet overtuigend uitleggen waarom voegwerk en nieuwe stenen genoeg zouden zijn om die wijking en de samenhang met de losgescheurde binnenwanden te herstellen. De deskundigen van het Instituut hadden de boerderij bovendien voor het laatst in 2020 bezocht en geen aanleiding gezien de rechtergevel opnieuw te bekijken, terwijl de deskundige van de eigenaar na de uitspraak van de rechtbank wel opnieuw was gaan kijken. Omdat bij de binnenwanden bovendien was gebleken dat het onderzoek niet volledig was geweest, bleef de vraag naar de stabiliteit van de achtergevel onbeantwoord.
Gezien de lange duur van de procedure en de wens van beide partijen om er een punt achter te zetten, voorziet de Afdeling zelf in de zaak. Voor vier schades die niet langer in geschil waren kent zij samen € 6.570,58 toe. Voor de scheuren in de paardenstal komt daar € 2.454,85 bij, en voor de achtergevel de volledige begroting van de deskundige van de eigenaar.
De Afdeling verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor de betreffende schades, evenals het besluit van 6 september 2022 voor zover het die schades betreft. Het Instituut moet de eigenaar en zijn mede-appellant € 6.570,58 betalen voor de schades 17, 56, 84 en 85 en € 2.454,85 voor de schades 120 en 121, en daarnaast € 54.863,12 voor de scheuren in de achtergevel. Bij die laatste twee bedragen komt BTW en gaat het bedrag af dat de rechtbank al had toegekend. Over alles loopt wettelijke rente vanaf 19 november 2018 tot de dag van uitbetaling. Het Instituut moet ook de proceskosten van € 1.941,47 en het griffierecht van € 289 vergoeden.
Raad van State · 4 november 2026
Bestuursrecht