Rechtbank weigert overlevering aan Polen: geen verweer bij nieuwe veroordeling die voorwaardelijke straf omzette Een Poolse man van in de twintig zit in Nederland gedetineerd terwijl Polen hem wil terugkrijgen om een gevangenisstraf van tien maanden uit te zitten. Daar resteren nog negen maanden en 29 dagen van. Die straf kreeg hij oorspronkelijk voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De Poolse rechter in Krakau zette haar op 19 februari 2026 om in een onvoorwaardelijke straf, omdat de man zich aan het toezicht van de reclassering had onttrokken en tweemaal voor nieuwe feiten was veroordeeld: op 12 juni 2025 en op 23 september 2025.
De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of zij de overlevering op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) mocht toestaan. Daarbij speelt artikel 12 van de Overleveringswet: overlevering mag worden geweigerd als iemand is veroordeeld in een procedure waarbij hij zelf niet aanwezig was, tenzij hij van het proces wist of een van de uitzonderingen geldt.
Voor het arrest van het hof in Krakau van 28 mei 2024 oordeelde de rechtbank dat de weigeringsgrond buiten toepassing kon blijven. De man was aanwezig bij het proces in eerste aanleg en wist dus van de verdenking en de procedure. Hij had een correspondentieadres opgegeven en een schriftelijke adresinstructie gekregen, ook voor een eventueel hoger beroep. De oproep voor de zitting in hoger beroep is naar dat adres gestuurd, maar hij heeft die niet in ontvangst genomen of opgehaald. Volgens de rechtbank was hij daarmee kennelijk onzorgvuldig met zijn post van de Poolse justitie.
De omzetting van de voorwaardelijke straf is zelf geen beslissing die aan artikel 12 wordt getoetst. Volgens het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 23 maart 2023 moet de rechter wel kijken naar de procedures die tot de veroordelingen voor nieuwe feiten hebben geleid, als die ten grondslag liggen aan de omzetting. Voor het vonnis van 12 juni 2025 gaf het EAB aan dat de man in persoon was verschenen, dus daar speelde de weigeringsgrond niet.
Voor het vonnis van de rechtbank in Chrzanów van 23 september 2025 ontbrak die informatie. De Poolse autoriteiten bevestigden dat dit vonnis meewoog bij de omzetting, maar vulden het daarvoor bedoelde formulier (het D-formulier) niet in, ondanks herhaalde verzoeken van het Internationaal Rechtshulpcentrum. De officier van justitie vroeg om de zaak nogmaals aan te houden om het formulier opnieuw op te vragen. De rechtbank wees dat af: eerdere verzoeken waren onbeantwoord gebleven en de beslistermijn liep af op 15 november 2026.
Omdat niet bleek dat de man afstand had gedaan van zijn recht om bij die procedure aanwezig te zijn, of kennelijk onzorgvuldig was geweest met zijn post, bleef de weigeringsgrond staan. De rechtbank weigert de overlevering aan de rechtbank in Krakau. De overleveringsdetentie was al op 5 november 2026 opgeheven.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Strafrecht; Europees Strafrecht Autohandelaar krijgt 18 maanden cel voor witwassen en valsheid in geschrift bij leaseconstructie Een man uit de regio Groningen heeft feitelijk leiding gegeven aan drie besloten vennootschappen die auto's verkochten en leasten. Via die bedrijven kwamen volgens de rechtbank grote contante bedragen binnen waarvan de herkomst werd verhuld. In de periode van 15 mei 2020 tot en met 16 september 2023 ging het om betalingen van klanten die contant of als aanbetaling aan de bedrijven werden gedaan, bijvoorbeeld voor een Audi Q8 (€ 45.000 aanbetaling en € 42.175 contant), twee Volkswagen Polo's (€ 48.485 contant) en twee Mercedessen (€ 36.644 contant). Ook bij de verkoop of lease van een Audi A4, een BMW 330E, een Volkswagen Golf R en andere auto's werden contante geldbedragen ontvangen.
De man werd verdacht van gewoontewitwassen, van het vervalsen van een kasboek en van het valselijk opmaken van leasecontracten, mantelovereenkomsten en eigendomsvoorbehouden. In het kasboek stonden ontvangen contante bedragen lager dan wat daadwerkelijk was betaald. Zo werd bij een klant € 12.400 contant ontvangen, terwijl het kasboek € 9.000 en € 3.000 vermeldde, en bij een andere klant werd € 11.460 ontvangen terwijl € 8.900 werd genoteerd. In de leasecontracten ontbrak dat klanten meerdere aanbetalingen moesten doen. Er stond ook dat de maandelijkse betalingen giraal of per automatische incasso moesten verlopen, terwijl contant betalen in werkelijkheid mogelijk was en gebeurde. Bovendien werd de verkeerde onderneming als verhuurder van de auto's genoemd.
De zaak is bijzonder omdat het Openbaar Ministerie en de verdediging vooraf procesafspraken maakten, vastgelegd in een overeenkomst van 14 september 2026. Daarin kwamen zij overeen dat de officier een bewezenverklaring en een bepaalde straf zou eisen, dat het OM de zaken tegen twee andere verdachten zou seponeren, dat de man afzag van onderzoekswensen en bewijsverweren en dat partijen geen hoger beroep zouden instellen als de rechtbank de straf conform de afspraken zou opleggen. De man deed ook afstand van twee in beslag genomen auto's, een Volkswagen Golf en een Mercedes Benz.
De rechtbank toetste die afspraken aan het arrest van de Hoge Raad van 27 september 2022. Zij besprak de afspraken ter zitting met de man, die werd bijgestaan door zijn advocaat. Hij verklaarde ze te begrijpen en vrijwillig te hebben ondertekend, ook met de gevolgen voor zijn verdedigingsrechten. Daarom konden de afspraken volgens de rechtbank worden meegewogen. De rechtbank bleef wel zelf verantwoordelijk voor de toetsing aan de wettelijke bewijsregels en voor de vraag of de afdoening in redelijke verhouding staat tot de ernst van de zaak. De bewijsmiddelen in het dossier ondersteunden de bewezenverklaring van het witwassen (feit 1 primair), de valsheid in het kasboek (feit 2) en de valsheid in de leasecontracten (feit 3 primair). Strafuitsluitingsgronden bleken niet.
Bij de straf wees de rechtbank erop dat de voorgestelde afdoening in redelijke verhouding staat tot de ernst van de zaak, mede vanwege de voordelen van afdoening via procesafspraken. De rechtbank legde de man daarom een gevangenisstraf van 18 maanden op, waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar, en een taakstraf van 240 uren. Verricht hij de taakstraf niet naar behoren, dan geldt vier maanden vervangende hechtenis.
Rechtbank Noord-Nederland · 12 november 2026
Strafrecht; Materieel Strafrecht Rechter: Peru niet deugdelijk als veilig derde land aangemerkt, asielbesluit Keniaanse vrouw vernietigd Een vrouw met zowel een Keniaanse als een Somalische identiteit vroeg op 22 augustus 2026 asiel aan in Nederland. De minister van Asiel en Migratie verklaarde die aanvraag niet-ontvankelijk, omdat zij op weg naar Nederland door Peru was gereisd en daar ook asiel had kunnen aanvragen. Volgens de minister behandelt Peru asielzoekers volgens de regels van internationale mensenrechtenverdragen, en had de vrouw niet aannemelijk gemaakt dat Peru voor haar onveilig is. Haar enige problemen in Peru hadden te maken met haar reisagent, niet met het land zelf.
De rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, beoordeelde het beroep van de vrouw tegen dat besluit van 2 september 2026. Sinds 12 juni 2026 geldt het Europese Asiel- en Migratiepact. Op grond van de Procedureverordening die daarbij hoort mag een asielaanvraag niet-ontvankelijk worden verklaard als er een veilig derde land is waar de aanvrager heen kan. Een van de voorwaarden is dat dat land mensen beschermt tegen refoulement: het terugsturen van een vluchteling naar een gebied waar zijn leven of vrijheid bedreigd wordt.
De vrouw voerde aan dat de minister alleen had volstaan met de algemene stelling dat Peru zich aan de mensenrechtenverdragen houdt, zonder te onderzoeken of dat in de praktijk ook zo is. Ter zitting legde zij een brief van Vluchtelingenwerk Nederland van 19 oktober 2026 over. Daarin staat onder meer dat Peru volgens Amnesty International mensen uitzette voordat over hun beroep was beslist, en dat in april 2022 negenentwintig buitenlandse vrouwen werden uitgezet zonder dat werd nagegaan of zij bescherming nodig hadden. Ook zou een groep van ongeveer 300 migranten aan de grens met Chili in 2023 onder zware omstandigheden zijn tegengehouden.
De rechtbank oordeelde dat de brief aanleiding geeft tot twijfel. De minister verwees naar zijn eigen landeninformatie (IB 2024/59) en stelde dat de informatie uit de brief daarin al was meegenomen. Dat klopt volgens de rechtbank niet: dat document dateert van oktober 2024 en bevat niet de Amnesty-informatie over 2025 en 2026. Bovendien is niet inzichtelijk hoe de informatie die er wel in staat de conclusie kan dragen dat Peru het verbod op refoulement eerbiedigt. Het document noemt de uitzetting van de negenentwintig vrouwen en de groep migranten aan de grens, en stelt vervolgens dat de Verenigde Naties en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken geen refoulement melden. Uit de brief blijkt echter dat de Amerikaanse regering onder meer informatie over vrouwen, etnische discriminatie en gevangenisomstandigheden uit haar rapporten over 2024 heeft geschrapt. Welke VN-informatie de minister precies heeft gebruikt, is bovendien niet te achterhalen.
De minister heeft daarom niet deugdelijk gemotiveerd dat van de vrouw verwacht mag worden dat zij naar Peru teruggaat om daar asiel aan te vragen. De overige beroepsgronden hoefden niet meer te worden besproken. De rechtbank laat de rechtsgevolgen van het besluit niet in stand en past geen bestuurlijke lus toe, omdat de minister beter moet onderzoeken en motiveren of Peru een veilig derde land is.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het besluit. De minister moet binnen acht weken een nieuw besluit nemen. Het verzoek om een voorlopige voorziening, bedoeld om de behandeling van het beroep in Nederland af te mogen wachten, wees de voorzieningenrechter af, omdat het beroep inmiddels was beslist. De minister moet wel de proceskosten van de vrouw vergoeden, vastgesteld op € 3.269.
Rechtbank Den Haag · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank spreekt bestuurder vrij van valsheid in NOW-aanvragen van € 322.996 en wijst UWV-claim af Een bedrijf uit het Rotterdamse vroeg tussen november 2020 en december 2021 vier keer een tegemoetkoming aan in het kader van de NOW, de coronaregeling waarmee de overheid werkgevers hielp om loon door te betalen. Het UWV keerde in totaal € 322.996 aan voorschotten uit. Volgens het Openbaar Ministerie klopte er weinig van: de loonsom die de aanvragen rechtvaardigde zou deels fictief zijn geweest, en in de laatste aanvraag zouden helemaal geen werknemers in dienst zijn geweest. Een van de twee bestuurders en aandeelhouders van het bedrijf, die de aanvragen had ondertekend, moest zich daarvoor verantwoorden.
Het UWV begon in maart 2022 na een melding een onderzoek en droeg het dossier over aan de opsporingsdienst van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Dat onderzoek leverde veel op. Het bedrijf had in juli 2020 met terugwerkende kracht loonaangifte gedaan voor 17 personen. Van acht van hen werd de aangifte na de peildatum van 26 augustus 2020 alsnog ingetrokken. Twee van hen verklaarden dat zij de verdachten niet kenden en nooit voor het bedrijf hadden gewerkt. Een andere werknemer vertelde dat zij het op haar rekening gestorte 'loon' meteen grotendeels contant opnam en aan de medeverdachte gaf. Bij de laatste aanvraag waren de twee bestuurders zelf als werknemer opgevoerd, terwijl bestuurders volgens de wet geen werknemer zijn. Het voorschot werd binnen vijf dagen bijna geheel overgemaakt naar hun privérekeningen. Definitieve aanvragen dienden zij niet in, hoewel de regeling dat verplicht, en het UWV heeft de voorschotten teruggevorderd zonder dat er iets is terugbetaald.
Toch kwam de rechtbank niet tot een veroordeling. De tenlastelegging was beperkt tot valsheid in geschrifte bij de vier aanvraagformulieren, en wel op twee punten: het vermelde loonheffingsnummer en het aanvinken van de intentieverklaring. In die verklaring geeft de aanvrager aan juiste en volledige informatie te geven, de voorwaarden te hebben gelezen en de verplichtingen te kennen. Het Openbaar Ministerie stelde dat het nummer vals was omdat de loonaangiften vals waren, en dat de verklaring vals was omdat het bedrijf zich niet aan de verplichtingen hield.
De rechtbank volgde de verdediging. Het loonheffingsnummer op de formulieren is juist, en het aanvinken van de intentieverklaring levert gelet op de inhoud van die verklaring geen valsheid op. Volgens de rechtbank zijn er vermoedelijk onjuiste loonaangiften gedaan en lagen die ten grondslag aan de aanvragen. Dat maakt de gegevens op de aanvragen zelf echter niet vals. De rechtbank moest alleen beoordelen wat het Openbaar Ministerie ten laste had gelegd, en dat was niet bewezen. Het verweer van de raadsman dat het aanvraagformulier geen bewijsbestemming heeft, besprak de rechtbank niet meer.
De rechtbank sprak de verdachte vrij van zowel het primair als het subsidiair ten laste gelegde. Omdat er geen veroordeling volgt, verklaarde zij de vordering van het UWV als benadeelde partij van € 322.996 niet-ontvankelijk. Het UWV en de verdachte dragen ieder de eigen proceskosten.
Rechtbank Oost-Brabant · 12 november 2026
Strafrecht Rechtbank staat overlevering aan België toe voor drugs- en moordzaak ondanks overvolle gevangenis Mechelen Een Nederlandse man van 29 jaar wordt uitgeleverd aan België, waar hij wordt verdacht van handel in verdovende middelen en van moord of doodslag en zware mishandeling. De onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, vaardigde op 7 september 2026 een Europees aanhoudingsbevel uit, een aanhoudingsbevel dat in alle EU-lidstaten geldt. Het bevel is gebaseerd op een Belgisch aanhoudingsbevel bij verstek. De Belgische autoriteiten vragen ook om de gsm-toestellen die de man bij zijn aanhouding bij zich heeft.
De Internationale Rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam behandelde de zaak op 29 oktober 2026. De man verscheen zelf, bijgestaan door zijn advocaat. De rechtbank verlengde de beslistermijn met 30 dagen en beval de gevangenhouding, die zij tot aan de uitspraak schorste. De man heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn raadsvrouw deed geen beroep op de mogelijkheid om overlevering afhankelijk te maken van een garantie dat hij zijn straf in Nederland mag uitzitten.
Het geschil ging over de omstandigheden in de Belgische gevangenissen. De rechtbank oordeelde in december 2022 al dat in alle Belgische detentie-instellingen een algemeen gevaar bestaat op onmenselijke of vernederende behandeling. Een nieuw rapport van het Europees Comité ter voorkoming van foltering (CPT) van 8 september 2026 bevestigt dat gevaar, vooral door overbevolking en gedetineerden die op de grond moeten slapen. België gaf daarom een garantie af. Die houdt in dat de man in de gevangenis van Mechelen wordt opgesloten in een cel met minimaal 3 m2 eigen leefruimte, een bed, een afgescheiden toilet en dagactiviteiten buiten de cel.
De raadsvrouw vond die garantie onvoldoende en wilde dat de zaak werd aangehouden voor een aanvullende garantie. Zij wees op overbevolking, een oude gevangenis, toiletten die alleen met een scherm zijn afgeschermd en meubilair dat niet op de bezetting is berekend. Ze verwees naar het jaarverslag 2025 van de Commissie van Toezicht van Mechelen, een Pano-documentaire, een krantenartikel en een mailwisseling met de gevangenisdirecteur. Volgens haar moest het algemene gevaar worden uitgebreid tot cellen met 3 tot 4 m2 per persoon. De officier van justitie vond de garantie afdoende.
De rechtbank volgde de officier. De garantie komt niet van de Belgische rechter zelf, dus toetste de rechtbank de geboden zekerheid aan alle beschikbare gegevens. Zij noemde de omstandigheden die het jaarverslag en de documentaire beschrijven, zoals een verstopt en overstromend toilet en een celgenoot die op de grond slaapt, mensonterend. Maar volgens de rechtbank volgt uit hetzelfde jaarverslag dat de monocellen in Mechelen worden gebruikt voor onder meer Nederlanders die met een garantie worden overgeleverd. De directeur van de gevangenis bevestigde bovendien dat zijn inrichting de garantie kan nakomen. De andere materiële omstandigheden in Mechelen zijn niet zo slecht dat het algemene gevaar moet worden uitgebreid tot cellen van 3 tot 4 m2.
De rechtbank verwierp het verweer. Zij stelde vast dat het aanhoudingsbevel aan de wettelijke eisen voldoet en dat er geen weigeringsgronden zijn. Omdat de feiten op de lijst van bijlage 1 bij de Overleveringswet staan en in België met minstens drie jaar cel kunnen worden bestraft, onderzocht zij niet of ze ook in Nederland strafbaar zijn. De rechtbank staat de overlevering toe aan de onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, voor de feiten uit het aanhoudingsbevel, en beveelt de afgifte van de in beslag genomen Apple iPhone 15 Pro. Tegen deze uitspraak staat geen gewoon rechtsmiddel open.
Rechtbank Amsterdam · 12 november 2026
Strafrecht; Europees Strafrecht