Rechtbank wil bij Mastercard-claim van Stichting MIFC cijfers over achterban en procesfinanciering zien De Stichting Multilateral Interchange Fees Claims (MIFC) wil Mastercard aansprakelijk stellen in een collectieve schadeclaim namens winkeliers en andere bedrijven die creditcardbetalingen accepteren. Voordat de rechtbank aan de inhoud van die claim toekomt, moet eerst vaststaan of de Stichting wel ontvankelijk is. Daarover heeft de rechtbank Amsterdam op 11 november 2026 een rolbeslissing gegeven.
Mastercard Europe, Mastercard Incorporated en Mastercard International Incorporated hebben op 4 november 2026 een conclusie van antwoord genomen die zich beperkt tot de toepassing van het collectieve-actierecht en de ontvankelijkheid. Daarin vroegen zij de rechtbank ook om gebruik te maken van artikel 22 van het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering. Dat artikel geeft de rechter de bevoegdheid om een partij te bevelen bepaalde stukken of inlichtingen te verstrekken. De Stichting vond die verzoeken te verstrekkend en te vroeg. Zij wilde niet dat de rechtbank binnen twee weken bij vonnis reageert, maar vroeg om een mondelinge behandeling. Als de rechtbank toch al wilde beslissen, wilde de Stichting zich eerst over de verzoeken kunnen uitlaten.
De rechtbank kiest voor een mondelinge behandeling over de ontvankelijkheid van de Stichting. Voor die zitting moet de Stichting uiterlijk tien dagen vooraf bij akte uitleg geven over haar achterban. Het gaat om het aantal bedrijven dat zich op dat moment als benadeelde van Mastercard bij haar heeft aangemeld, welke gegevens over hen zijn vastgelegd en waarom de Stichting meent dat zij tot de omschreven groep behoren. Zijn de actuele gegevens over andere ontvankelijkheidseisen anders dan in de dagvaarding staat, dan moet de Stichting die in dezelfde akte vermelden.
Ook moet de Stichting in die akte de procesfinancieringsovereenkomst(en) en eventuele andere afspraken met haar procesfinanciers overleggen. In het exemplaar voor Mastercard mag het budget onleesbaar worden gemaakt. Mastercard krijgt op de zitting de gelegenheid om op de akte te reageren.
De Stichting mag zich niet meer uitlaten over de verzoeken tot toepassing van artikel 22. Volgens de rechtbank gaat het om een bevoegdheid die de rechter ambtshalve heeft, dus ook zonder dat een partij erom vraagt.
De rechtbank beveelt de Stichting daarmee haar standpunt toe te lichten en de genoemde stukken in het geding te brengen. De zaak komt op 25 november 2026 weer op de rol, zodat partijen verhinderdata kunnen opgeven voor de periode april tot en met juni 2027. Iedere verdere beslissing houdt de rechtbank aan.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Hoge Raad verwerpt cassatieberoep van Rederij Lovers in zaak tegen Gemeente Amsterdam Rederij Lovers, een Amsterdams bedrijf, heeft een geschil met de Gemeente Amsterdam dat uitmondde in een procedure die langs de rechtbank en het gerechtshof uiteindelijk bij de Hoge Raad belandde. Wat er inhoudelijk speelde, blijkt niet uit het arrest zelf: de Hoge Raad geeft in zijn uitspraak geen beschrijving van de feiten of van het onderwerp van het geschil.
De zaak begon bij de rechtbank Amsterdam, die in deze procedure twee vonnissen wees, op 30 november 2022 en 22 maart 2023. Daarna kwam de zaak bij het gerechtshof Amsterdam, dat op 22 april 2025 arrest wees. Tegen dat arrest stelde Lovers beroep in cassatie in. De Gemeente diende een verweerschrift in en liet haar standpunt door haar advocaat mondeling toelichten. De Advocaat-Generaal, G. Snijders, concludeerde tot verwerping van het cassatieberoep. De advocaat van Lovers reageerde schriftelijk op die conclusie.
De Hoge Raad heeft de klachten van Lovers tegen het arrest van het hof beoordeeld. Hij komt tot het oordeel dat die klachten niet tot vernietiging van het arrest kunnen leiden. Een uitgebreide motivering geeft de Hoge Raad niet. Dat hoeft ook niet: voor de beoordeling van deze klachten is het niet nodig om vragen te beantwoorden die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. In zo'n geval mag de Hoge Raad volstaan met de mededeling dat de klachten niet slagen, op grond van artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie.
Het arrest van het hof blijft hierdoor in stand. Wat het hof precies had beslist, vermeldt de uitspraak niet.
De Hoge Raad verwerpt het beroep en veroordeelt Lovers in de kosten van het geding in cassatie. Die kosten zijn aan de kant van de Gemeente begroot op € 905 aan verschotten en € 2.200 voor salaris. Betaalt Lovers dat bedrag niet binnen veertien dagen na de uitspraak, dan komt daar de wettelijke rente over de kosten bij.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter wijst collectieve droogteclaim tegen acht Drinkwaterbedrijven af, claimstichting moet € 42.556 per bedrijf betalen Landbouwbedrijven in Nederland lijden volgens Stichting Droogteschade Waterwinning (SDW) schade doordat drinkwaterbedrijven grondwater onttrekken: de grond droogt uit, de opbrengst van gewassen daalt en er moet vaker worden herzaaid. Volgens de stichting wordt een groot deel van die schade nooit vergoed. Landbouwbedrijven moeten zelf het initiatief nemen en weten vaak niet eens dat zij schade lijden, omdat een tegenvallende oogst ook door het weer kan komen. De stichting begon daarom op 27 maart 2024 een collectieve actie tegen acht drinkwaterbedrijven: Brabant Water, Vitens, WMD Drinkwater, Waterbedrijf Groningen, Oasen, WML, Evides en PWN.
SDW wilde een landelijke afwikkeling in één keer. Eerst zou worden berekend hoeveel droogteschade de bedrijven samen veroorzaken, met het Landelijk Hydrologisch Model (LHM) als basis. Dat bedrag zou vervolgens worden verdeeld over de drinkwaterbedrijven en over de landbouwbedrijven. Voor het verleden wilde SDW een betaling ineens, voor de toekomst een jaarlijkse uitkering. Daarnaast vroeg de stichting veertien verklaringen voor recht over zaken als de te gebruiken opbrengstgegevens, de normbedragen voor tuinbouw en biologische bedrijven, belastingschade en wettelijke rente.
De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, oordeelt dat die landelijke aanpak niet past in het wettelijk systeem. Een drinkwaterbedrijf is alleen aansprakelijk voor de schade die het zelf veroorzaakt in het invloedsgebied van zijn eigen onttrekkingen. Bij een verdeling van een landelijk totaalbedrag kan een bedrijf betalen voor schade die het niet heeft veroorzaakt, en dan ontbreekt het wettelijk vereiste verband tussen schade en schadeveroorzaker. Ook is niet vast te stellen of elk landbouwbedrijf daadwerkelijk droogteschade lijdt. Bedrijven die geen schade hebben, zouden toch een vergoeding kunnen krijgen. Het LHM is bovendien te grofmazig om op perceelsniveau te bepalen of er schade is. SDW erkent dat zelf in de dagvaarding. Over toekomstige onttrekkingen is helemaal geen aansprakelijkheid mogelijk zolang ze niet hebben plaatsgevonden. De vordering is daarom summierlijk ondeugdelijk, een zeldzame grond waarop een rechter een collectieve vordering zonder inhoudelijke behandeling kan afwijzen.
Ook de verklaringen voor recht redden de zaak niet. Zo'n uitspraak kan helpen bij individuele schaderegelingen, maar leidt niet tot een gebundelde afhandeling. Per landbouwbedrijf moet nog worden uitgezocht wat de lokale grondwaterdaling was, welke maatregelen het drinkwaterbedrijf trof, of er al schade is vergoed en of de vordering is verjaard. Dat vraagt lokaal onderzoek, en ook binnen de categorieën die SDW voorstelde, zoals melkveebedrijven en akkerbouwbedrijven, zijn de vorderingen niet gelijksoortig genoeg. SDW heeft dus onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de collectieve vordering efficiënter en effectiever is dan individuele procedures. De rechtbank laat de overige bezwaren van de drinkwaterbedrijven, onder meer over de representativiteit van SDW, onbesproken.
SDW verliest en betaalt de proceskosten. De rechtbank gebruikt de mogelijkheid om het advocatensalaris te verhogen bij een summierlijk ondeugdelijke vordering, maar vervijfvoudigt het niet, zoals Oasen en PWN vroegen. De drinkwaterbedrijven konden gezamenlijk optrekken, en dat weegt mee. De rechtbank verdrievoudigt het salaris. Daarmee komt de rechtbank per drinkwaterbedrijf op € 42.556, bestaande uit € 688 griffierecht, € 41.679 salaris en € 189 nakosten.
De rechtbank verklaart SDW niet-ontvankelijk in haar vordering en veroordeelt haar in de proceskosten van elk van de acht drinkwaterbedrijven, ieder € 42.556. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als niet binnen veertien dagen na aanschrijving wordt betaald. De proceskostenveroordeling is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Oost-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht Rechter heft bewijsbeslag van Jaguar tegen BYD om Ti7 op en corrigeert proceskostenveroordeling Autofabrikant Jaguar Land Rover legde in augustus 2026 bewijsbeslag op gegevens van BYD over de Ti7, een zevenzits SUV die BYD ontwierp. Jaguar vermoedt dat het ontwerp inbreuk maakt op haar Uniemodellen voor de Land Rover Defender. BYD Nederland en BYD Europe vorderden in kort geding dat dit beslag wordt opgeheven, en dat Jaguar de executie stopt van dwangsommen van € 500.000 die BYD volgens Jaguar had verbeurd.
Dit vonnis is een herstelvonnis. De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag had op 11 november 2026 vonnis gewezen. Daarin stond bij de proceskostenveroordeling per vergissing dat BYD de kosten moest betalen, terwijl de rechter Jaguar had veroordeeld. BYD vroeg verbetering op grond van artikel 31 Rv. Jaguar maakte daartegen geen bezwaar. De rechtbank vond de fouten kennelijk en herstelde ze: overal waar BYD stond, staat nu Jaguar. Het hele vonnis is in dit herstelvonnis opnieuw weergegeven.
Inhoudelijk oordeelde de voorzieningenrechter dat het beslag onnodig is voor zover het de gestelde inbreuk op de modellen van Jaguar betreft. Jaguar had in haar verzoekschrift niet gezegd dat zij het beslag nodig had om die inbreuk te bewijzen. Jaguar voerde aan dat zij de gegevens nodig heeft om de omvang van de inbreuk en de schade vast te stellen. Dat sneed geen hout: BYD verkoopt de Ti7 niet in de Europese Unie, dus er kan nog geen schade zijn. Een mogelijke inbreuk in de toekomst is volgens de rechter geen rechtsbetrekking in de zin van artikel 194 Rv. Daarom bleek summierlijk dat de schadevordering van Jaguar ondeugdelijk is, en moet het beslag worden opgeheven. Daarmee eindigt van rechtswege ook de gerechtelijke bewaring van de beslagen gegevens.
Ook de dwangsommen waren volgens de rechter niet verbeurd. Het beslagverlof verplichtte BYD om toegang te verlenen tot gegevens op externe servers, zoals clouddiensten. Dat gold niet voor fysieke gegevensdragers als laptops en de lokale opslagschijf (NAS): die kon de deurwaarder gewoon zelf meenemen. Bij Microsoft 365 en het beheerprogramma Purview was het niet aannemelijk dat de Nederlandse IT-medewerker zelfstandig toegang kon verlenen, en een Chinese collega gaf die toegang uiteindelijk om 17.15 uur. Bij de berichtendienst WeCom verstrekte BYD de inlogcodes, en dat was alles wat het verlof van haar vroeg. Bovendien bleek uit de processen-verbaal van de deurwaarder nergens dat BYD concreet was gezegd welke medewerking binnen welke termijn werd verwacht, en dat is nodig voordat een dwangsom kan worden verbeurd.
De rechter heft het beslag op en beveelt Jaguar om binnen 24 uur na betekening de beslagen gegevens te laten vernietigen, op straffe van € 50.000 per uur met een maximum van € 500.000. Jaguar moet ook alle executiemaatregelen op grond van het beslagverlof staken, op straffe van € 500.000 per executiehandeling. Jaguar betaalt de proceskosten van € 25.376,57, plus wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. BYD had € 60.917 aan advocaatkosten gevorderd; de rechter hield het bij het indicatietarief van € 18.000 voor een normaal kort geding en verhoogde dat met griffierecht, deurwaarderskosten en nakosten. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Den Haag · 12 november 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechter beveelt medisch onderzoek na verkeersongeval, verzekeraar betaalt € 18.782 voorschot Een man raakte in 2022 betrokken bij een verkeersongeval. De verzekeraar van de tegenpartij heeft erkend aansprakelijk te zijn. Wat partijen verdeeld houdt, is of de klachten die de man nu nog heeft echt door dat ongeval komen, en of het medisch dossier compleet genoeg is om dat te beoordelen. Daarom vroeg hij de kantonrechter van de rechtbank Rotterdam om een voorlopig deskundigenonderzoek te bevelen. Dat is een onderzoek door onafhankelijke deskundigen vóórdat er een hoofdprocedure is, zodat partijen weten waar ze aan toe zijn.
De verweerder voerde op de zitting aan dat de kantonrechter niet bevoegd zou zijn, omdat de schade naar verwachting hoger is dan € 25.000. De kantonrechter wees dat verweer af. Een bevoegdheidsverweer moet volgens de wet al in het verweerschrift staan en was te laat gedaan. Ook had de rechter geen reden om de zaak uit eigen beweging door te sturen naar de handelskamer, zeker nu partijen het inmiddels eens waren over de invulling van het onderzoek.
Partijen spraken af dat eerst een neuroloog de man onderzoekt en daarna een psychiater. De psychiater mag pas beginnen nadat hij het definitieve rapport van de neuroloog heeft ontvangen, en moet dat rapport meewegen. Beide deskundigen hebben toegezegd het onderzoek uit te voeren.
De kantonrechter nam de vragen over die partijen hadden afgesproken, de zogenoemde IWMD-vraagstelling uit 2025. Daarin wordt onder meer gevraagd naar de klachten van de man, de diagnose, zijn beperkingen, de vraag of nog verbetering of verslechtering te verwachten is, en hoe zijn situatie zou zijn geweest zonder het ongeval. Op gezamenlijk verzoek kwamen er twee instructies bij. De deskundigen moeten beoordelen of de beschikbare medische informatie voldoende is en, zo niet, welke aanvullende informatie nodig is. Ook krijgen ze te horen dat de man sinds medio juli een paar uur per week als Uber Eats-bezorger werkt en bestellingen per fiets bezorgt, wat hem volgens hemzelf veel moeite kost.
De neuroloog begrootte zijn onderzoek op € 7.287,23 inclusief btw, de psychiater op € 11.495 inclusief btw. Partijen hadden geen bezwaar tegen die bedragen. De rechter stelde het voorschot daarom vast op in totaal € 18.782,23. Omdat de verzekeraar de aansprakelijkheid voor het ongeval heeft erkend en partijen dit zo hebben afgesproken, moet zij dat voorschot betalen. Wie de kosten uiteindelijk draagt, wordt pas na het onderzoek bepaald, in een eventuele bodemprocedure.
De kantonrechter beval het deskundigenonderzoek, benoemde de neuroloog en de psychiater en gaf de verzekeraar twee weken na ontvangst van de nota van het Landelijk Dienstencentrum voor de Rechtspraak om € 18.782,23 voor te schieten. De deskundigen moeten binnen drie maanden na de start van hun onderzoek hun definitieve rapport inleveren en partijen de kans geven op de conceptrapporten te reageren. Alle verdere beslissingen houdt de rechter aan.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht